Γιατί αυξάνονται τα κρούσματα καρκίνου στους νέους – Ο ογκολόγος Γιάννης Ξανθάκης στο TheOpinion

Όλο και περισσότερες έρευνες και στοιχεία από νοσοκομεία παγκοσμίως, δείχνουν πως τα κρούσματα καρκίνου στους νέους αυξάνονται, δυστυχώς, κατακόρυφα.

Για παράδειγμα στις ΗΠΑ, το ποσοστό καρκίνου που διαγνώστηκε σε άτομα κάτω των 40 ετών αυξήθηκε κατά  35,4% από το 1975 έως το 2019, σύμφωνα με ανάλυση του Business Insider, βασισμένη σε ομοσπονδιακά δεδομένα.

Δεδομένα για το Ηνωμένο Βασίλειο από την άλλη δείχνουν αύξηση 22% σε άτομα κάτω των 50 ετών που προσβάλλονται από καρκίνο από τις αρχές της δεκαετίας του 1990. Μια πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο BMJ έδειξε μια σταθερή αύξηση των millennials που διαγιγνώσκονται με καρκίνο σε όλο τον κόσμο, με τα υψηλότερα ποσοστά να παρατηρούνται σε χώρες υψηλού εισοδήματος, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ και της Δυτικής Ευρώπης.

Στην Ελλάδα, ο καρκίνος κατέλαβε την πρώτη θέση σε θανάτους από όλες τις αιτίες, την εξαετία 2015 – 2020. Η πιο θανατηφόρα μορφή του είναι ο καρκίνος του πνεύμονα, ο οποίος προσβάλλει με πολλαπλάσια συχνότητα, κυρίως άνδρες μετά την ηλικία των 45 ετών.

Γιατί οι νέοι άνθρωποι προσβάλλονται από καρκίνο σε υψηλότερα ποσοστά; Αυτό σημαίνει ότι οι άνθρωποι πρέπει να ξεκινήσουν τον προσυμπτωματικό έλεγχο για καρκίνο σε μικρότερες ηλικίες;  Και ποια προληπτικά μέτρα πρέπει να λαμβάνουν τα νεότερα άτομα;

Για να βρούμε απαντήσεις σε αυτές τις ερωτήσεις, αλλά και σε πολλές άλλες, το TheOpinion απευθύνθηκε στον παθολόγο – ογκολόγο, Επιμελητή Α’ της Πανεπιστημιακής Κλινικής Παθολογικής Ογκολογίας, στο νοσοκομείο Παπαγεωργίου, Γιάννη Ξανθάκη.

Γιατί αυξάνονται τα περιστατικά καρκίνου στις νεαρές ηλικίες και πού μπορεί να οφείλεται αυτό;

Οι αιτίες αυξημένης εμφάνισης καρκίνου σε νεαρές ηλικίες θα πρέπει να αναζητηθούν τόσο στην περιβαλλοντική επιβάρυνση όσο και στην υιοθέτηση του «δυτικού τρόπου ζωής» από τους νέους.

Η αστικοποίηση με την αυξημένη ατμοσφαιρική ρύπανση, η απομάκρυνση από παραδοσιακές διατροφικές συνήθειες, η κατανάλωση αλκοόλ και η έναρξη του καπνίσματος στην εφηβική ηλικία οδηγούν στην πρόωρη έκθεση σε δυνητικά καρκινογόνους παράγοντες.

Η υπερβολική έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία και η χρήση τεχνολογιών αμφιβόλου ασφάλειας για λόγους lifestyle αυξάνουν τις πιθανότητες εμφάνισης καρκίνου σε νεαρές ηλικίες. Δεν θα πρέπει να αγνοούμε και την γενετική προδιάθεση που σχετίζεται με εμφάνιση καρκίνου σε πρώιμες ηλικίες.

Τέλος προγράμματα προληπτικού ελέγχου που ακολουθούν νεαρότερες πια ηλικίες οδηγούν σε πιο πρώιμη διάγνωση κακοηθειών δίνοντας την εντύπωση της πτώσης την ηλικίας εμφάνισης του καρκίνου.

Ποια είναι τα πιο διαδεδομένα είδη καρκίνου στους νέους ανθρώπους;

Οι νέοι μπορεί να προσβληθούν από διάφορα είδη καρκίνου, με τα πιο διαδεδομένα από αυτά να περιλαμβάνουν το μελάνωμα, τις αιματολογικές κακοήθειες (όπως τη λευχαιμία και το λέμφωμα), τον καρκίνο του μαστού, τον καρκίνο του πνεύμονα, τον καρκίνο του ορθού, τον καρκίνο των γονάδων (όπως οι όγκοι των όρχεων) καθώς και κακοήθειες που σχετίζονται με έκθεση σε ογκογόνους ιούς όπως ο HPV και περιλαμβάνουν τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, τον καρκίνο του στοματοφάρυγγα και του πρωκτού.

Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι η επιδημιολογία των καρκίνων στους νέους μπορεί να διαφέρει ανάλογα με τη γεωγραφική περιοχή και άλλους παράγοντες όπως οι πολιτισμικές και θρησκευτικές συνήθειες.

Ποια είναι τα σημάδια του καρκίνου σε νεαρή ηλικία;

Τα συμπτώματα του καρκίνου σε νεαρή ηλικία μπορεί να ποικίλουν ανάλογα με τον τύπο του καρκίνου και την εντόπιση.

Ορισμένα συνηθισμένα σημάδια περιλαμβάνουν αλλαγές στο βάρος, πόνο που δεν εξαφανίζεται, αιμορραγίες , αλλαγές στο δέρμα όπως νέες κηλίδες ή δυσμορφίες, προβλήματα με την αναπνοή, συχνό πυρετό ή ανεξήγητη κόπωση και απώλεια της όρεξης.

Ορισμένα ακόμη συμπτώματα που μπορεί να εμφανίζονται σε νεαρούς με καρκίνο περιλαμβάνουν οιδήματα σε συγκεκριμένα σημεία, δυσκολία στην κατάποση ή την πρόσληψη τροφής, αλλαγές στην οπτική οξύτητα ή στον ήχο της φωνής, και προβλήματα στην ακοή ή την ισορροπία. Επιπλέον, ορισμένοι νέοι μπορεί να εμφανίσουν αλλαγές στη συμπεριφορά ή την ψυχολογική κατάσταση, όπως αυξημένη ανησυχία, κατάθλιψη.

Ποια είναι τα ποσοστά επιβίωσης για καρκίνους σε εφήβους και νεαρούς ενήλικες;

Τα ποσοστά επιβίωσης για καρκίνους σε εφήβους και νεαρούς ενήλικες μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με τον τύπο του καρκίνου, το στάδιο της νόσου και άλλους παράγοντες.

Γενικά, όμως, οι επιβιώσεις έχουν αυξηθεί σημαντικά με την πάροδο του χρόνου λόγω της βελτίωσης των θεραπειών και της προόδου στην ιατρική. Για παράδειγμα, οι επιβιώσεις για τς αιματολογικές κακοήθειες όπως η λευχαιμία και το λέμφωμα έχουν αυξηθεί σημαντικά, με ποσοστά επιβίωσης που μπορεί να φτάσουν ή να υπερβούν το 80% για ορισμένους τύπους και στάδια της νόσου.

Ωστόσο, τα ποσοστά επιβίωσης ποικίλλουν ανάλογα με τον καρκίνο. Για το μελάνωμα , για παράδειγμα, τα ποσοστά επιβίωσης είναι συνήθως υψηλά εάν ανιχνευθεί και αντιμετωπιστεί εγκαίρως.

Είναι σημαντικό να γίνει κατανοητό ότι τα ποσοστά επιβίωσης διαφέρουν ανάλογα με τον τύπο του καρκίνου και το στάδιο της νόσου. Ορισμένοι καρκίνοι, όπως οι εγκεφαλικοί όγκοι, μπορεί να είναι πιο δύσκολο να αντιμετωπιστούν και να έχουν χαμηλότερα ποσοστά επιβίωσης.

Επίσης, οι πρόοδοι στην ιατρική, οι νέες θεραπείες και η πρόοδος στην έρευνα έχουν συμβάλει στη βελτίωση των ποσοστών επιβίωσης για πολλούς τύπους καρκίνου. Συχνά, οι ιατροί χρησιμοποιούν προγνωστικούς δείκτες και προγράμματα θεραπείας που είναι προσαρμοσμένα σε κάθε ασθενή για να βελτιώσουν τις πιθανότητες επιβίωσης και την ποιότητα ζωής.

Πώς μπορούμε να δράσουμε προληπτικά;

Η πρόληψη του καρκίνου είναι καίριας σημασίας και μπορεί να γίνει με διάφορους τρόπους:

Υγιεινή διατροφή: Η κατανάλωση φρούτων, λαχανικών, ολικών δημητριακών και μειωμένης ποσότητας επεξεργασμένων τροφών μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο καρκίνου.

Αποφυγή καπνίσματος: Το κάπνιςμα αυξάνει τον κίνδυνο πολλών τύπων καρκίνου, οπότε η μην εκθέση σε καπνό είναι σημαντική.

Περιορισμός αλκοόλ: Η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου, οπότε η μέτρια κατανάλωση είναι σημαντική.

Φυσική άσκηση: Η τακτική άσκηση μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο καρκίνου και να βελτιώσει τη γενική υγεία.

Προστασία από τον ήλιο: Η χρήση αντηλιακού και η αποφυγή υπερβολικής έκθεσης στον ήλιο μπορεί να προστατεύσει από τον καρκίνο του δέρματος.

Προγράμματα προληπτικού ελέγχου: Οι τακτικοί ετήσιοι έλεγχοι με εξετάσεις μπορούν να βοηθήσουν στην ανίχνευση του καρκίνου σε πρώιμα στάδια, όταν είναι πιο εύκολο να αντιμετωπιστεί. Μαστογραφία , γυναικολογικός έλεγχος με υπέρηχο και τεστ Παπανικολάου , αξονική τομογραφία πνεύμονα χαμηλής δόσης σε καπνιστές και κολοσκόπιση – γαστροσκοπιση μετά την ηλικία των 45 ετών ή όταν υπάρχουν συμπτώματα μπόρουν να μειώσουν δραματικά την ανίχνευση του καρκίνου σε προχωρημένο στάδιο οδηγόντας και στη μείωση της θνητότητας.