Eurovision: Τα τραγούδια που «διέλυσαν» το televoting (VIDEO)

Στη σύγχρονη Eurovision, το televoting έχει εξελιχθεί σε έναν από τους πιο καθοριστικούς παράγοντες του τελικού αποτελέσματος. Αν κάποτε οι επιτροπές είχαν σχεδόν απόλυτο έλεγχο στη βαθμολογία, σήμερα η ψήφος του κοινού μπορεί να απογειώσει – ή να καταστρέψει – μία συμμετοχή μέσα σε λίγα λεπτά.

Η μεγάλη αλλαγή ήρθε το 2016, όταν η European Broadcasting Union αποφάσισε να χωρίσει πλήρως τις ψήφους επιτροπών και κοινού. Μέχρι τότε, κάθε χώρα έδινε ένα ενιαίο σετ βαθμών που προέκυπτε από τον συνδυασμό jury και televoting.

Από το 2016 και μετά, όμως, κάθε χώρα δίνει δύο διαφορετικά σετ βαθμών: ένα από τις εθνικές επιτροπές και ένα ξεχωριστό από το κοινό.

Αυτό πρακτικά διπλασίασε τους διαθέσιμους βαθμούς και έκανε το televoting ακόμη πιο ισχυρό. Οι θεατές απέκτησαν τη δυνατότητα να αλλάξουν ολοκληρωτικά την κατάταξη μέσα σε λίγα λεπτά, κάτι που έχει συμβεί αρκετές φορές τα τελευταία χρόνια.

Και υπάρχει ένα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο: τα τραγούδια που σαρώνουν στο televoting συνήθως δεν είναι απλώς «καλά». Είναι συμμετοχές που δημιουργούν συναίσθημα, τηλεοπτική στιγμή, viral δυναμική ή αίσθηση γεγονότος.

Μέχρι σήμερα, λίγα τραγούδια έχουν καταφέρει να ξεπεράσουν το ψυχολογικό φράγμα των 300 βαθμών από το κοινό στον τελικό της Eurovision.

«1944» – Jamala | Ουκρανία 2016

Η πρώτη χρονιά του νέου συστήματος έφερε και το πρώτο μεγάλο televoting σοκ. Η Jamala εκπροσώπησε την Ουκρανία με το «1944», ένα τραγούδι εμπνευσμένο από τον εκτοπισμό των Τατάρων της Κριμαίας επί Στάλιν. Η συμμετοχή ξεχώρισε για τη σκοτεινή ατμόσφαιρα, την έντονη συναισθηματική φόρτιση και τη διαφορετική αισθητική της σε σχέση με τις πιο pop συμμετοχές εκείνης της χρονιάς.

Το τραγούδι συγκέντρωσε 323 βαθμούς στο televoting και τελικά κέρδισε τον διαγωνισμό, αποδεικνύοντας από την πρώτη κιόλας χρονιά του νέου format πόσο καθοριστικό μπορούσε να γίνει το κοινό.

«Shum» – Go_A | Ουκρανία 2021

Από τις πιο χαρακτηριστικές περιπτώσεις τραγουδιού που «γεννήθηκε» μέσα από το fandom της Eurovision. Οι Go_A παρουσίασαν το «Shum», ένα εκρηκτικό μείγμα ουκρανικής folk μουσικής και ηλεκτρονικής techno παραγωγής. Η συμμετοχή αρχικά θεωρήθηκε αρκετά «δύσκολη» για το ευρύ κοινό, όμως εξελίχθηκε σε φαινόμενο.

Στον τελικό συγκέντρωσε 267 βαθμούς από το televoting και παρότι δεν ξεπέρασε τους 300, θεωρείται μία από τις σημαντικότερες συμμετοχές της νέας εποχής της Eurovision, ανοίγοντας τον δρόμο για πιο experimental ethnic προτάσεις.

«Stefania» – Kalush Orchestra | Ουκρανία 2022

Το απόλυτο televoting ρεκόρ της Eurovision ανήκει μέχρι σήμερα στους Kalush Orchestra. Το «Stefania» συνδύασε παραδοσιακά ουκρανικά στοιχεία με hip hop και folk rap αισθητική, όμως η δυναμική του τραγουδιού ξεπέρασε τα στενά μουσικά όρια.

Λίγους μήνες μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η συμμετοχή απέκτησε τεράστιο συμβολικό βάρος σε ολόκληρη την Ευρώπη. Το αποτέλεσμα ήταν ιστορικό: 439 βαθμοί στο televoting, οι περισσότεροι που έχουν δοθεί ποτέ σε τελικό Eurovision. Η στιγμή της ανακοίνωσης των βαθμών θεωρείται μία από τις πιο χαρακτηριστικές στην ιστορία του διαγωνισμού.

«Party For Everybody» – Buranovskiye Babushki | Ρωσία 2012

Πολύ πριν την αλλαγή του 2016, υπήρχαν ήδη συμμετοχές που αποδείκνυαν τη δύναμη του κοινού. Οι θρυλικές γιαγιάδες από το Μπουράνοβο έγιναν viral sensation με το «Party For Everybody», ένα τραγούδι που συνδύαζε disco, παραδοσιακά ρωσικά στοιχεία και μία εντελώς απρόβλεπτη σκηνική παρουσία. Η συμμετοχή συγκέντρωσε 332 βαθμούς από το κοινό και έφτασε μέχρι τη 2η θέση, επιβεβαιώνοντας πως το televoting πολλές φορές ανταμείβει τη μοναδικότητα και τη fun διάθεση περισσότερο από την τεχνική αρτιότητα.

«Cha Cha Cha» – Käärijä | Φινλανδία 2023

Αν υπάρχει μία συμμετοχή που απέδειξε πόσο ισχυρό μπορεί να γίνει το κοινό απέναντι στις επιτροπές, αυτή είναι το «Cha Cha Cha». Ο Käärijä δημιούργησε ένα από τα μεγαλύτερα fan phenomena των τελευταίων ετών, με ένα τραγούδι που συνδύαζε industrial στοιχεία, rave αισθητική, metal ενέργεια και σχεδόν χαοτική σκηνική παρουσία.

Η Φινλανδία σάρωσε στο televoting με 376 βαθμούς και κέρδισε καθαρά το κοινό, όμως τελικά έχασε τη νίκη από τη Loreen λόγω της μεγάλης διαφοράς στις επιτροπές. Η περίπτωση του «Cha Cha Cha» άνοιξε ξανά τη συζήτηση για το αν οι κριτικές επιτροπές έχουν υπερβολικά μεγάλη δύναμη σε σχέση με τους τηλεθεατές.

«Rim Tim Tagi Dim» – Baby Lasagna | Κροατία 2024

Η Κροατία πέτυχε τη μεγαλύτερη Eurovision επιτυχία της ιστορίας της με τον Baby Lasagna. Το «Rim Tim Tagi Dim» ξεκίνησε ως outsider, όμως εξελίχθηκε γρήγορα σε ένα από τα πιο viral τραγούδια της χρονιάς. Με συνδυασμό rock, ηλεκτρονικών στοιχείων και χιούμορ, η συμμετοχή κατάφερε να συνδεθεί άμεσα με το κοινό.

Το τραγούδι συγκέντρωσε περισσότερους από 300 βαθμούς στο televoting και απέδειξε ξανά ότι στη σύγχρονη Eurovision η αυθεντικότητα και η έντονη σκηνική ταυτότητα μπορούν να ξεπεράσουν ακόμη και τις πιο «ασφαλείς» pop φόρμουλες.

«Beautiful Mess» – Kristian Kostov | Βουλγαρία 2017

Η Βουλγαρία πλησίασε όσο ποτέ τη νίκη με τον Kristian Kostov. Το «Beautiful Mess» κινήθηκε σε πιο σύγχρονη pop κατεύθυνση, με σκοτεινή ατμόσφαιρα και έντονα κινηματογραφική σκηνική αισθητική. Η συμμετοχή συγκέντρωσε 337 βαθμούς στο televoting και θεωρήθηκε μία από τις πιο ολοκληρωμένες παραγωγές εκείνης της περιόδου. Παρότι δεν κέρδισε, η παρουσία της Βουλγαρίας έδειξε πόσο σημαντική είχε γίνει πλέον η συνολική τηλεοπτική εμπειρία στη Eurovision.

«Amar Pelos Dois» – Salvador Sobral | Πορτογαλία 2017

Η Πορτογαλία έγραψε ιστορία το 2017 με μία συμμετοχή εντελώς αντίθετη από όσα κυριαρχούσαν τότε στη Eurovision. Το «Amar Pelos Dois» ήταν μία λιτή, τζαζ επηρεασμένη μπαλάντα χωρίς έντονα visuals ή χορογραφίες. Όμως η ερμηνεία του Salvador Sobral δημιούργησε μία από τις πιο συναισθηματικές στιγμές στην ιστορία του διαγωνισμού. Η συμμετοχή συγκέντρωσε 376 βαθμούς από το televoting και συνδύασε την υποστήριξη κοινού και επιτροπών για να πετύχει ρεκόρ συνολικής βαθμολογίας εκείνη την εποχή.

«You Are the Only One» – Sergey Lazarev | Ρωσία 2016

Η Ρωσία παρουσίασε το 2016 μία από τις πιο εντυπωσιακές σκηνικές παραγωγές που είχαν εμφανιστεί ποτέ στη Eurovision. Ο Sergey Lazarev συνδύασε pop παραγωγή με πρωτοποριακά visual effects και μία performance σχεδιασμένη σχεδόν κινηματογραφικά, με την σκηνοθεσία του Φωκά Ευαγγελινού. Το τραγούδι συγκέντρωσε 361 βαθμούς στο televoting και κέρδισε το κοινό, όμως τελικά κατέληξε στην 3η θέση εξαιτίας των επιτροπών. Η περίπτωση αυτή αποτέλεσε μία από τις πρώτες μεγάλες αποδείξεις ότι το νέο σύστημα μπορούσε να δημιουργήσει τεράστιες αποκλίσεις ανάμεσα σε κοινό και juries.

«Euphoria» – Loreen | Σουηδία 2012

Το «Euphoria» θεωρείται από πολλούς το πιο εμβληματικό Eurovision τραγούδι της σύγχρονης εποχής. Η Loreen παρουσίασε μία μινιμαλιστική αλλά εξαιρετικά ατμοσφαιρική performance, με έντονη χορογραφία και cinematic αισθητική που επηρέασε ολόκληρη τη Eurovision δεκαετία που ακολούθησε. Η Σουηδία συγκέντρωσε 343 βαθμούς από το televoting και πέτυχε μία από τις πιο άνετες νίκες στην ιστορία του θεσμού. Μέχρι σήμερα, το «Euphoria» παραμένει σημείο αναφοράς για τον διαγωνισμό.

«Grande Amore» – Il Volo | Ιταλία 2015

Το ιταλικό trio των Il Volo έφερε στη Eurovision μία πιο κλασική, σχεδόν operatic προσέγγιση. Το «Grande Amore» βασίστηκε στις μεγάλες φωνές, στη δραματικότητα και στην ιταλική μουσική παράδοση, δημιουργώντας μία συμμετοχή που αγαπήθηκε έντονα από το κοινό. Η Ιταλία συγκέντρωσε 366 βαθμούς στο televoting και κέρδισε καθαρά το κοινό εκείνης της χρονιάς, όμως τελικά ηττήθηκε από τη Σουηδία λόγω των επιτροπών.

Γιατί το televoting έχει γίνει τόσο σημαντικό

Η Eurovision έχει αλλάξει δραματικά την τελευταία δεκαετία. Στην εποχή των social media και του TikTok, οι συμμετοχές που δημιουργούν φανατικό κοινό αποκτούν τεράστιο πλεονέκτημα.

Το televoting λειτουργεί πλέον σαν ένας συνδυασμός:

• τηλεοπικής εντύπωσης
• fan mobilisation
• viral δυναμικής
• γεωπολιτικού κλίματος
• και συναισθηματικής σύνδεσης

Γι’ αυτό και αρκετές φορές οι βαθμολογίες του κοινού διαφέρουν εντυπωσιακά από εκείνες των επιτροπών. Άλλωστε, η ιστορία της σύγχρονης Eurovision δείχνει κάτι πολύ ξεκάθαρο: μπορεί οι επιτροπές να καθορίζουν συχνά τον νικητή, όμως το κοινό είναι αυτό που τελικά δημιουργεί τα φαινόμενα που μένουν στην pop κουλτούρα του διαγωνισμού.