Ένα νέο μουσείο εγκαινιάζεται στη Θεσσαλονίκη – Τα εντυπωσιακά εκθέματα (ΦΩΤΟ)

Εγκαινιάζεται το Σάββατο 9 Μαΐου 2026, παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, στο Μητροπολιτικό Πάρκο Παύλου Μελά ένα νέο μουσείο για την Θεσσαλονίκη. Πρόκειται για το Θεσσαλονικέων Μητρόπολις, που θα στεγάζει τα αρχαιολογικά ευρήματα που βρέθηκαν κατά τη διάρκεια των εργασιών για τη διάνοιξη των τούνελ του μετρό.

Το νέο μουσείο στεγάζεται μάλιστα στο διατηρητέο κτήριο Στρατωνισμού Α3, ένα από τα διατηρητέα στο υπό διαμόρφωση Μητροπολιτικό Πάρκο Παύλου Μελά, αυτό που αρχικά ως χώρος πρασίνου, θα εγκαινιαστεί στις αρχές Ιουνίου.

Στο μουσείο εκτίθενται αντικείμενα καθημερινής ζωής, αρχιτεκτονικά μέλη, ψηφιδωτά δάπεδα, αγγεία, κοσμήματα, αλλά και ταφικά ευρήματα όπως σαρκοφάγοι. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα ευρήματα από κεντρικούς σταθμούς του μετρό, όπως της Αγίας Σοφίας και της Βενιζέλου, όπου αποκαλύφθηκαν τμήματα της βυζαντινής «Μέσης Οδού», ενός από τους σημαντικότερους οδικούς άξονες της αρχαίας πόλης. Μέσα από αυτά τα εκθέματα, ο επισκέπτης μπορεί να σχηματίσει μια ολοκληρωμένη εικόνα για την εξέλιξη της Θεσσαλονίκης μέσα στους αιώνες.

Ωστόσο, αυτό που πραγματικά εντυπωσιάζει είναι η υπαίθρια έκθεση που περιλαμβάνει τα αποσπασμένα ψηφιδωτά δάπεδα και τα υπόκαυστα έπαυλης που βρέθηκε στον Σταθμό «Αγία Σοφία» του μετρό.

Το κτήριο Α3 -συνολικής ωφέλιμης επιφάνειας περίπου 3.000 τ.μ.- βρίσκεται στον πυρήνα του αρχικού στρατοπέδου, στα τελευταία χρόνια της Τουρκοκρατίας, περί το 1895, το οποίο και αποτελεί ένα από τα πρώτα δείγματα οργανωμένου στρατοπέδου, σε ελληνικό έδαφος.

Όπως έχει πει η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, «στο κτήριο Α3 δημιουργούμε ένα σύγχρονο και λειτουργικό μουσείο για την έκθεση και ανάδειξη μέρους των πολυάριθμων ευρημάτων που αποκαλύφθηκαν κατά τη διάρκεια των ανασκαφών για την κατασκευή του μετρό Θεσσαλονίκης. Με τη διαμόρφωση του αύλειου και περιβάλλοντος χώρου του κτηρίου Α3 σε υπαίθρια αρχαιολογική έκθεση, όπου θα προβάλλονται και θα αναδεικνύονται τα αποσπασμένα ψηφιδωτά δάπεδα, τα υπόκαυστα και οι τοίχοι της έπαυλης από τον Σταθμό «Αγία Σοφία», ο επισκέπτης θα αποκτά βιωματική προσέγγιση του κτηριακού συγκροτήματος, η οποία συμπληρώνει τη μουσειακή έκθεση που αναπτύσσεται εντός του Α3. Ο επισκέπτης μπορεί να αντιληφθεί το μέγεθος και τη διάταξη της έπαυλης, την οργάνωσή της στον χώρο, την κατασκευαστική δομή των επιμέρους στοιχείων της και την υψηλή καλλιτεχνική αξία των ψηφιδωτών που την κοσμούσαν».

Σύμφωνα με το υπουργείο Πολιτισμού, η έπαυλη της ύστερης αρχαιότητας προέκυψε κατά την ανασκαφική διερεύνηση στο κέλυφος του Σταθμού «Αγία Σοφία» στο πλαίσιο κατασκευής του μετρό κατά τα έτη 2017 – 2018. Τα ψηφιδωτά της έπαυλης χρονολογούνται στο β΄ μισό του 4ου – αρχές 5ου αι. Από το κτηριακό συγκρότημα αποσπάστηκαν όλα τα σωζόμενα τμήματα των ψηφιδωτών δαπέδων, τα οποία και συντηρήθηκαν. Επίσης, αποσπάστηκαν τα δύο υπόκαυστα των λουτρών, καθώς και οι τοίχοι της νότιας αίθουσας και συγκεκριμένα όλη η ανωδομή του θεμελίου τους μαζί με την πλινθόκτιστη κλίμακα.

Οι Σαρκοφάγοι προέρχονται από το του δυτικό νεκροταφείο της Θεσσαλονίκης και αποκαλύφθηκαν στην κατασκευή του Σταθμού «Δημοκρατία». Η μία αφορά σε μαρμάρινη σαρκοφάγο του 4ου αι., ασύλητη. Στο εσωτερικό της βρέθηκαν τρεις νεκροί και χρυσά κτερίσματα. Η δεύτερη μαρμάρινη ενεπίγραφη σαρκοφάγος του 3ου αι., περιελάμβανε τέσσερις νεκρούς, με λιγοστά κτερίσματα, καθώς φαίνεται να συλήθηκε κατά την αρχαιότητα. Στην επιγραφή γίνεται αναφορά στην Πετρωνία, λατρεμένη τροφό της οικογένειας, για την οποία θα πρέπει να κατασκευάσθηκε η σαρκοφάγος.