Ένωση Πληροφορικών: Μία ακόμη μαζική διαρροή προσωπικών δεδομένων μετά από κυβερνοεπίθεση
Η διαρροή στοιχείων 2,5 εκατ. πολιτών και το ενδεχόμενο αποζημιώσεων.
Προς εκμετάλλευση στα χέρια επιτηδείων βρίσκονται δεδομένα εκατοντάδων χιλιάδων Ελλήνων μετά τη μαζική διαρροή προσωπικών δεδομένων λόγω κυβερνοεπίθεσης από την ΕΕΤΑΑ, την εταιρία όπου γίνονται αιτήσεις για τα voucher σε παιδικούς σταθμούς, ΚΔΑΠ κλπ.
Με αφορμή το γεγονός, η Ένωση Πληροφορικών Ελλάδας, απευθύνει για μια ακόμη φορά έκκληση στα συναρμόδια υπουργεία, ιδιαιτέρως το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, καθώς και κάθε φορέα του ευρύτερου Δημοσίου με κατά το νόμο ευθύνη προστασίας των δεδομένων των πολιτών, να εφαρμόσουν τα προβλεπόμενα και να διασφαλίσουν τα δικαιώματα όλων μας.
«Είναι πραγματικά λυπηρό να αναγκαζόμαστε ως Ένωση Πληροφορικών Ελλάδας ξανά και ξανά, περίπου μία φορά κάθε λίγες εβδομάδες, να αναφερόμαστε σε ανάλογα περιστατικά και να επισημαίνουμε τα προφανή», τονίζει μεταξύ άλλων, μιλώντας στο TheOpinion, ο γενικός γραμματέας της Ένωσης, Χάρης Γεωργίου.
Η επίθεση σημειώθηκε από τις πρώτες πρωινές ώρες του Σαββάτου 1 Μαρτίου, διαπιστώθηκε τη Δευτέρα (3/3/25) και συνεχίστηκε μέχρι και την Τετάρτη (5/3/25) και είχε στόχο τα πληροφοριακά συστήματα της ΕΕΤΑΑ, τα οποία διαχειρίζονται πληθώρα κοινωνικών προγραμμάτων και δράσεων.
Η διαρροή περιλαμβάνει μια εντυπωσιακή γκάμα προσωπικών και οικονομικών δεδομένων, όπως:
-Ονοματεπώνυμα, ημερομηνίες γέννησης, φύλο, ιθαγένεια
-ΑΦΜ, ΑΜΚΑ, IBAN, ΔΟΥ
-Δεδομένα εισοδήματος και εργασιακής κατάστασης
-Διεύθυνση κατοικίας, οικογενειακή κατάσταση
-Ένδειξη αν το πρόσωπο είναι ΑΜΕΑ
-Στοιχεία φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας
Στοιχεία σχεδόν 2,5 εκατ. ανθρώπων
Η ΕΕΤΑΑ ανακοίνωσε ότι τα στοιχεία αφορούν περίπου 2,5 εκατ. αιτούντες, συζύγους ή συντρόφους, τέκνα, ακόμη και προσωπικό φορέων που συμμετέχουν στα προγράμματα!
«Καταρχάς, η πρώτη δημόσια ανακοίνωση του περιστατικού έγινε περίπου μία εβδομάδα αργότερα, ενώ οι άμεσα ενδιαφερόμενοι στην ουσία ενημερώνονται τώρα, σχεδόν 50 μέρες μετά το περιστατικό, καθώς τώρα έλαβε διαστάσεις το εν λόγω θέμα. Επίσης, όσα λέει η ΕΕΤΑΑ, ότι ενημερώθηνκαν αρμοδίως εντός 48 ωρών, οι Υπεύθυνοι Επεξεργασίας των σχετικών προγραμμάτων και δράσεων και εντός 72 ωρών, η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (ΑΠΔΠΧ) και το Υπουργείο Εσωτερικών, αλλά και “άμεσα” η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας, είναι τα προβλεπόμενα, τα αυτονόητα», τονίζει ο κ. Γεωργίου που χαρακτηρίζει την επίθεση μια από τις σοβαρότερες και μεγαλύτερες έκτασης επιθέσης υποδομής στη χώρα τα τελευταία χρόνια.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η συγκεκριμένη μάλιστα επίθεση ήταν τύπου κρυπτογράφησης περιεχομένου (ransomware) και αφορά ως και 2,5 εκατομμύρια πολίτες, συμπεριλαμβανομένων και “…παιδιών σχολικής ηλικίας, εφήβων και ατόμων με αναπηρία..”, συνεπώς συμπεριλαμβάνει και ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα, σύμφωνα με το Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων (GDPR). Τα δεδομένα αυτά αντλήθηκαν από αιτήσεις δικαιούχων προς την ΕΕΤΑΑ τα τελευταία τουλάχιστον 10 χρόνια, καθιστώντας το περιστατικό μια από τις σοβαρότερες και μεγαλύτερης έκτασης επιθέσεις υποδομής στη χώρα τα τελευταία χρόνια.
«Μάλιστα, αν και επισημαίνουν στην ανακοίνωσή τους ότι είχαν backup ασφαλείας, στην πράξει αυτό καθόλου δεν αποδεικνύεται, Το back up ασφαλείας ενεργοποιείται εντός 24 ωρών, Αν δεν ενεργοποιηθεί, τότε σημαίνει ότι δεν δουλεύει…», προσθέτει.
Οι κίνδυνοι
Όπως επισημαίνει ο κ. Γεωργίου, στην εποχή μας που οι γενικότερες ψηφιακές απειλε΄ς αποτελούν πραγματικότητα, τα συστήματα των δημοσίων υπηρεσιών και των φορέων του ευρύτερου δημόσιου τομέα οφείλουν να είναι διπλά και τριπλά ασφαλείς.
Άλλωστε, προκύπτουν διάφοροι κίνδυνοι. «Αν κάποιος αποκτήσει πλήρες σύνολο ατομικών δεδομένων όπως για παράδειγμα, ΑΔΤ, ΑΦΜ, ΑΜΚΑ, διεύθυνση email, τραπεζικούς λογαριασμοούς (ΙΒΑΝ), κτλ, τότε είναι δυνατό να αποκτήσει πρόσβαση σε άλλες ηλεκτρονικές πλατφόρμες από όπου θα αντληθούν ακόμη περισσότερα δεδομένα, όπως ιατρικά και φορολογικά, να υποβληθούν αιτήματα απόκτησης βεβαιώσεων και πιστοποιητικών, να πραγματοποιηθούν τραπεζικές συναλλαγές, κ.ο.κ.», προσθέτει ο γενικός γραμματέας της Ένωσης Πληροφορικών Ελλάδας.
«Αποδεικνύεται ότι, παρά τις εξαγγελίες, τις δικές μας προειδοποιήσεις και τα πραγματικά αποτελέσματα, οι αρμόδιοι φορείς φαίνεται να θεωρούν το συγκεκριμένο ζήτημα της προστασίας των δεδομένων των πολιτών μάλλον εξαιρετικά χαμηλής προτεραιότητας. Σε αντίθετη περίπτωση, πρόκειται για αποδεδειγμένη και επαναλαμβανόμενη ανεπάρκεια της αντίληψης της κρισιμότητας του ζητήματος και της ανάλογης οργάνωσης των δημόσιων υποδομών σε επίπεδο τεχνικό και προσωπικού. Ως ο πλέον αρμόδιος επιστημονικός και επαγγελματικός φορέας του κλάδου, είμαστε υποχρεωμένοι να συνεχίσουμε να επισημαίνουμε τα προφανή, δυστυχώς πολύ τακτικότερα από όσο επιθυμούμε με αφορμή μία ακόμη επιτυχημένη κυβερνοεπίθεση και μαζική διαρροή προσωπικών δεδομένων πολιτών», τονίζει η ΕΠΕ.
Οι αποζημιώσεις
Μπορεί κάποιος πολίτης να προσφύγει δικαστικά για να αποζημιωθεί;
Σύμφωνα με τον κ. Γεωργίου, η περίφημη υπόθεση με την διαρροή email από το υπουργείο Εσωτερικών και το ποσό που επιδικάστηκε (μερικές δεκάδες χιλιάδες ευρώ για τον κα΄θε πολίτη που ζημιώθηκε), εγείρει ζητήματα αποζημιώσεων, αν και ο ίδιος επισημαίνει ότι οι πληττόμενοι πρέπει προφανώς να απευθυνθούν σε δικηγόρο.