Δοϊράνη: Εκεί όπου η φύση συναντάει την ιστορία (ΦΩΤΟ)

Φυσικό σύνορο ανάμεσα στην Ελλάδα και τη Βόρεια Μακεδονία, στο βόρειο τμήμα του νομού Κιλκίς, η Δοϊράνη, ξεχωρίζει με την πλούσια χλωρίδα και πανίδα της. Παράλληλα, η περιοχή γράφει τη δική της ιστορία, με την Μάχη της Δοϊράνης. Σήμερα, ο οικισμός της Δοϊράνης διαθέτει ένα μουσείο Φυσικής Ιστορίας, δυο ταβέρνες και ένα καφέ, τελωνείο, έναν εγκαταλειμμένο σιδηροδρομικό σταθμό και ένα κλειστό ξενοδοχείο το οποίο κατόπιν δημοπράτησης έχει περάσει σε επιχειρηματία με στόχο την ανακαίνισή του και τη λειτουργία του το 2027.

Ρεπορτάζ: Ντέπυ Χιωτοπούλου (hiotopoulou@gmail.com)

Στο βόρειο τμήμα του νομού Κιλκίς, 25 χλμ. από την πόλη του Κιλκίς, 80 χλμ. από τη Θεσσαλονίκη, βρίσκεται η Δοϊράνη, περιοχή ενταγμένη στο δίκτυο Natura 2000, η οποία αποτελεί το φυσικό σύνορο ανάμεσα στην Ελλάδα και τη Βόρεια Μακεδονία, και ξεχωρίζει με την πλούσια χλωρίδα και πανίδα της.

Η περιοχή εκτός από το φυσικό της κάλλος, γράφει τη δική της ιστορία, καθώς εκεί, στις 18 Σεπτεμβρίου του 1918 έλαβε χώρα η Μάχη της Δοϊράνης.

Σήμερα, ο οικισμός της Δοϊράνης διαθέτει ένα μουσείο Φυσικής Ιστορίας, δυο ταβέρνες και ένα καφέ, τελωνείο, έναν εγκαταλειμμένο σιδηροδρομικό σταθμό, ένα κλειστό ξενοδοχείο το οποίο κατόπιν δημοπράτησης έχει περάσει σε επιχειρηματία με στόχο την ανακαίνισή του και τη λειτουργία του το 2027, και οι μόνιμοι κάτοικοι δεν ξεπερνούν τους πενήντα (50). Ξεκινάμε από το Μουσείο Λίμνης Δοϊράνης.

Μουσείο Λίμνης Δοϊράνης

Στην είσοδο του οικισμού βρίσκεται το Μουσείο Λίμνης Δοϊράνης, στο οποίο παρουσιάζεται η χλωρίδα και πανίδα της περιοχής αλλά και η αλληλεπίδραση του φυσικού περιβάλλοντος με τον άνθρωπο.

Όπως πληροφορούμαστε, η Λίμνη Δοϊράνη είναι φυσική λίμνη, καταλαμβάνει έκταση 43 τετρ. χλμ., από τα οποία τα 15,6 τετρ. χλμ. (τα 2/5) ανήκουν στην Ελλάδα και τα υπόλοιπα στη Βόρεια Μακεδονία.

Μικρά ρέματα που καταλήγουν στη λίμνη αποτελούν την κύρια πηγή τροφοδοσίας της. Στη λίμνη έχουν εντοπιστεί περίπου 18 είδη ψαριών με κυριότερα το γριβάδι και την πέρκα, και 36 είδη πτηνών με σημαντικότερα τη λαγγόνα, τον αργυροπελεκάνο τα οποία έχουν αναγνωριστεί ως απειλούμενα είδη. Στα νερά της ζει η βρίδα, και όπως επισημάνθηκε, είναι πολύ καθαρά, καθώς το συγκεκριμένο θηλαστικό επιβιώνει σε καθαρά ύδατα.

Πρώτη αναφορά για τη λίμνη Δοϊράνη γίνεται από τον Ηρόδοτο, τον 6^ο αιώνα π.Χ., και σύμφωνα με τον ίδιο, στην περιοχή ζούσαν Παίονες, οι Δόβηροι και οι Αγριάνες, και πιθανόν το όνομά της προέρχεται από τους αρχαίους Δόβηρες – πολεμική Παιονική φυλή που κατοικούσε στην περιοχή των Σερρών, του Κιλκίς και της Στρώμνιτσας.

Στο μουσείο ο επισκέπτης θα δει διάφορα πτηνά και φυτά, ζωγραφιές, χάρτες των υδροβιότοπων ενώ την προσοχή κλέβει η παραδοσιακή ξύλινη βάρκα των ψαράδων – η πλάβα όπως ονομάζεται.

Από το μπαλκόνι του μουσείου, με κιάλια που διατίθενται μπορεί κανείς να απολαύσει το τοπίο, να ακούσει τους ήχους των πουλιών, ενώ σ’ ότι αφορά την έκταση των 300 περίπου μέτρων από τη στεριά έως τις όχθες της λίμνης, όπως πληροφορείται το TheOpinion, απαιτείται ειδική άδεια από την Κτηματική υπηρεσία -καθώς μεγάλο μέρος της περιοχής είναι προστατευόμενος βιότοπος του Natura 2000-, για τη χάραξη ενός ήπιου μονοπατιού που θα οδηγεί στη λίμνη.

Οι ώρες λειτουργίας του μουσείου είναι Τετάρτη – Παρασκευή 07.30 – 14.30, Σάββατο και Κυριακή 10.00 – 14.30, Δευτέρα και Τρίτη κλειστό. (τηλ. 23413 53102 Δήμος Κιλκίς). Κρατάμε στα θετικά ότι το μουσείο είναι ανοιχτό και τα Σαββατοκύριακα, τις μέρες δηλαδή που είναι πιο πιθανόν να κάνουν τη βόλτα τους μεμονωμένοι ταξιδιώτες.

Το ξενοδοχείο

Στην είσοδο επίσης του οικισμού, απέναντι από το Μουσείο Λίμνης υπάρχει ένα κτίσμα, ένα κλειστό ξενοδοχείο, το οποίο όπως ήδη έχει γράψει το TheOpinion, τον περασμένο Νοέμβριο 2025, ο Δήμος Κιλκίς με πρωτοβουλία του ενεργοποίησε τη διαδικασία για την τουριστική αξιοποίηση του δημοτικού ακινήτου.

Όπως ενημερώνεται το TheOpinion από τον δήμαρχο Κιλκίς Δημήτρη Κυριακίδη, μετά από κάποια διαδικαστικά θέματα τα οποία βρήκαν λύση, υπογράφηκε σύμβαση τον Απρίλιο του 2026, μεταξύ Δήμου Κιλκίς και του επιχειρηματία, ο οποίος δραστηριοποιείται σε άλλες περιοχές της Ελλάδας, μεταξύ των οποίων και το Μεγανήσι (απέναντι από τη Λευκάδα).

Ήταν ο μοναδικός που εκδήλωσε ενδιαφέρον, και σύμφωνα με πληροφορίες έχει βγάλει τις σχετικές άδειες και στο προσεχές διάστημα θα ξεκινήσει τις ανακαινίσεις ούτως ώστε να προλάβει να λειτουργήσει εντός του επόμενου έτους.

Ιστορικός τουρισμός

Η περιοχή προσφέρεται και για ιστορικό τουρισμό, καθώς εκεί έλαβε χώρα η Μάχη της Δοϊράνης στις 18 Σεπτεμβρίου του 1918.

Σε απόσταση ενός χιλιομέτρου από τον οικισμό της Δοϊράνης σε χωματόδρομο βρίσκονται το Βρετανικό Στρατιωτικό Κοιμητήριο, το οποίο δημιουργήθηκε το 1916 για το μέτωπο της Δοϊράνης. Περιέχει 1.388 κοινοπολιτειακούς τάφους του Α’ Παγκόσμιου Πολέμου, εκ των οποίων οι 449 δεν έχουν αναγνωριστεί. Επίσης υπάρχει ένα γαλλικό πολεμικό μνήμα και 45 ελληνικά.

Να σημειωθεί ότι η Βρετανική Δύναμη Θεσσαλονίκης αποτελούσε στοιχείο του Συμμαχικού Στρατού, ο οποίος αποτελούνταν από Έλληνες, Σέρβους, Μαυροβούνιους, Γιουγκοσλάβους, Γάλλους, Ιταλούς και Ρώσους.

Κατά τα τρία χρόνια της ύπαρξής της (1915 – 1918), η Βρετανική Δύναμη Θεσσαλονίκης υπέστη 10.000 απώλειες ψυχών, εκ των οποίων περίπου οι μισές οφείλονταν στην επιδημία μαλάριας.

Τετρακόσια μέτρα (400 μ.) από το Βρετανικό Στρατιωτικό Κοιμητήριο βρίσκεται το Ελληνικό Κοιμητήριο Δοϊράνης, με 102 τάφους αξιωματικών και οπλιτών του Ελληνικού Στρατού. Στο μνημείο δεσπόζει η πτερωτή Νίκη, έργο του Έλληνα γλύπτη Αντώνιου Σώχου, με κράνος στο κεφάλι, ξίφος στο δεξί χέρι και δάφνινο στεφάνι στο αριστερό.

Τέλος, το Μνημείο της Δοϊράνης (2,5 χλμ. χαλικόδρομος) στο λόφο με την πανοραμική θέα είναι το μνημείο Μάχης για τη Βρετανική Δύναμη Θεσσαλονίκης και παράλληλα μνημείο πεσόντων των ενόπλων δυνάμεων της Κοινοπολιτείας. Από τον Οκτώβριο του 1915 έως τα τέλη Νοεμβρίου του 1918, η Βρετανική Δύναμη Θεσσαλονίκης υπέστη περίπου 2.800 θανάτους στη μάχη, 1.400 από πληγές και 4.200 από ασθένειες.

Η στήλη του μνημείου έχει δυο λιοντάρια, σύμβολα της κραταιάς Κοινοπολιτείας. Το ένα απεικονίζεται μεγαλοπρεπές, σε ήρεμη στάση, και το άλλο απεικονίζεται με ανοιχτό το στόμα, τη στιγμή που βρυχάται. Γύρω από τη στήλη, τέσσερις στιβαροί μαρμάρινοι ογκόλιθοι, τοποθετημένοι στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα, αναγράφουν τα περίπου 2.000 ονόματα των πεσόντων στη διάρκεια των πολεμικών συγκρούσεων 1915 -1918.

Το μνημείο έχει σχεδιαστεί από τον Ρόμπερτ Λόριμερ και φιλοτεχνήθηκε από τον Γουόλτερ Γκίλμπερτ.

Η Δοϊράνη και τα ‘Χίλια Δέντρα’

Επιστρέφοντας στον οικισμό της Δοϊράνης να σημειώσουμε ότι διαθέτει δυο ταβέρνες, ένα καφέ αναψυκτήριο, τελωνείο, τμήμα συνοριακής φύλαξης ενώ έχει παρουσία και η Frontex.

Επίσης, έχει γίνει ανάπλαση πεζόδρομου με 140 πλατάνια και μουριές ενώ το κτίριο του πρώην σιδηροδρομικού σταθμού Δοϊράνης, δυστυχώς ρημάζει.

Μέχρι πριν λίγα χρόνια λειτουργούσε ως καφέ, εστιατόριο και κέντρο με υπαίθριες δραστηριότητες και εκπαιδευτικά προγράμματα, ωστόσο ο επιχειρηματίας που το λειτουργούσε απεβίωσε, και έκτοτε μαράζωσε και το κτίσμα.

Όσο για την τοποθεσία ‘Χίλια Δέντρα’, η οποία απέχει 4 χλμ. από τον οικισμό της Δοϊράνης, βρίσκεται μέσα στο Δάσος των Μουριών, καταλαμβάνει έκταση 590 στρέμματα, διατηρείται δάσος βελανιδιάς 400 ετών και είναι χαρακτηρισμένο ως Διατηρητέο Μνημείο της Φύσης.

Όπως πληροφορείται το TheOpinion, στην τοποθεσία ‘Χίλια Δέντρα’, η οποία ανήκει στο Δασαρχείο Κιλκίς, μέσω προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης 2014-2020, Μέτρο 19, Δράση Leader, πραγματοποιήθηκαν κάποιες μικρές παρεμβάσεις όπως πλακόστρωτα μονοπάτια, παρατηρητήριο με πρόσβαση για ΑμεΑ, τοποθέτηση καθισμάτων, έγιναν συντηρήσεις, εργασίες σε δέντρα και περιβάλλοντα χώρο, και ενώ επί πολλά έτη (τουλάχιστον 20) απαγορευόταν η είσοδος στο κοινό για την προστασία του δάσους όσο και των επισκεπτών, από το φθινόπωρο του 2025 υπάρχει η δυνατότητα επίσκεψης, μόνο κατόπιν συνεννόησης με το Δασαρχείο Κιλκίς, με προγραμματισμένο ραντεβού κυρίως για γκρουπ. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, υπάρχει έλλειψη προσωπικού και, μέχρι στιγμής, είναι αδύνατη η επίσκεψη στο δάσος δίχως να προηγηθεί συνεννόηση.