Απόκριες στα νησιά: Γέροι, Κορέλες, άρματα και το κάψιμο του Βασιλιά Καρνάβαλου

Φτάνοντας πλέον στο αποκορύφωμα των αποκριάτικων εκδηλώσεων, τα έθιμα και η γιορτινή διάθεση σε διάφορα μέρη της χώρας μας καλά κρατούν. Σήμερα, το TheOpinion.gr, σας ταξιδεύει σε νησιωτικούς, αποκριάτικους προορισμούς. Στη Σκύρο, το Ρέθυμνο, τη Χίο, την Ύδρα, την Κέρκυρα!

Ρεπορτάζ: Ντέπυ Χιωτοπούλου (hiotopoulou@gmail.com)

Στις Βόρειες Σποράδες, τη Σκύρο, που είναι και το μεγαλύτερο και νοτιότερο νησί του συμπλέγματος, οι αποκριές είναι η σπουδαιότερη λαϊκή γιορτή, διαδραματίζεται όλες τις μέρες, για τις τέσσερις εβδομάδες του Τριωδίου και κορυφώνεται το Σαββατοκύριακο της Αποκριάς.

Μια τριάδα μεταμφιεσμένων που αποτελείται από τον “Γέρο”, την “Κορέλα” και τον “Φράγκο” κατακλύζουν τα καλντερίμια της Χώρας. Ανεβαίνουν στο κάστρο να χτυπήσουν την καμπάνα του μοναστηριού του προστάτη του νησιού Αγ. Γεωργίου και κατεβαίνουν ως την πλατεία παρασύροντας ντόπιους και επισκέπτες στο κέφι και τη διονυσιακή ατμόσφαιρα.

Βασική φιγούρα ο “Γέρος”  που ζωσμένος με κουδούνια, κρατώντας ένα μεγάλο ραβδί και ντυμένος με τη μάλλινη κάπα του βοσκού φορώντας μάσκα από προβιά, περπατά κουνώντας τη μέση του για να σείονται τα κουδούνια. Ο μύθος λέει πως με αυτό τον τρόπο ειδοποιούσε τους συγχωριανούς του για την απώλεια του κοπαδιού του από το βαρύ χειμώνα.

Μαζί του η “Κορέλα” κουνώντας το μαντήλι της, φορά κομμάτια από τις παραδοσιακές φορεσιές και μάσκα, στριφογυρίζει και τραγουδά ακολουθώντας τον.

Γύρω τους ο “Φράγκος” μασκαρεμένος παράταιρα φυσάει τη “μπουρού” και παρασύρει τους περαστικούς στο χορό.

Την Κυριακή της Τυρινής 22/2 το μεσημέρι στην πλατεία ανεβαίνει η “Τράτα”. Μασκαράδες και “ναύτες” ανεβάζουν συνοδεία μουσικών τη βάρκα από την οποία θα απαγγείλουν σε Σκυριανή διάλεκτο έμμετρα στιχάκια σατυρίζοντας τα τοπικά και παγκόσμια γεγονότα της χρονιάς που πέρασε.

Την Καθαρά Δευτέρα στην κεντρική πλατεία της Χώρας φορώντας τις παραδοσιακές φορεσιές, κάτοικοι και επισκέπτες χορεύουν παραδοσιακούς χορούς με συνοδεία ζωντανής μουσικής, με νηστίσιμα εδέσματα και άφθονο κρασί.

Στο Ρέθυμνο της Κρήτης

«Γίνε, ζήσε, ντύσου ό,τι ονειρεύεσαι» είναι ο τίτλος του φετινού Ρεθεμνιώτικου καρναβαλιού, στο οποίο, όπως κάθε χρόνο, συμμετέχουν χιλιάδες καρναβαλιστές και διοργανώνονται ποικίλες εκδηλώσεις.

Με την παιδική παρέλαση, απόψε το απόγευμα, στις 17.00, και παιδικό σόου στην πλατεία Μικρασιατών – εκεί δηλαδή όπου θα καταλήξει η παρέλαση- και στη συνέχεια με τη νυχτερινή παρέλαση, στις 21.00, και τη μουσική συναυλία με τον Γρηγόρη Σαμόλη, το Ρέθυμνο χορεύει, διασκεδάζει, ξεφαντώνει.

Και παράλληλα, μετράει αντίστροφα για τη Μεγάλη Παρέλαση την Κυριακή της Τυρινής 22 Φεβρουαρίου, την έναρξη της οποίας θα κηρύξει ο δήμαρχος Ρεθύμνης Γιώργης Μαρινάκης.

Θα ξεκινήσει στις 13.00, όπου τα 27 άρματα και οι χιλιάδες καρναβαλιστές με τα 32 πληρώματα από τον Κόμβο Θεοτοκοπούλου θα ακολουθήσουν τη διαδρομή Εμμ. Πορτάλιου – Λεωφ. Κουντουριώτη – Ηγ. Γαβριήλ έως το ύψος της οδού Κριάρη.

Η τελετή λήξης έχει οριστεί για τις 19.00 με φαντασμαγορικό σόου πυροτεχνημάτων στο παραλιακό μέτωπο της κρητικής πόλης.

Την Καθαρά Δευτέρα 23/2 θα αναβιώσει το έθιμο της «Καμήλας» στο Γεράνι, στις 11.30 π.μ. Ένα δρώμενο με βαθιές ρίζες στη λαϊκή παράδοση της Κρήτης το οποίο αποτελεί σημαντικό στοιχείο της τοπικής πολιτιστικής ταυτότητας και μεταδίδεται από γενιά σε γενιά.

Την ίδια μέρα, στις 12 το μεσημέρι, στους Αρμένους, ο Πολιτιστικός Σύλλογος Αρμένων Ρεθύμνου διοργανώνει την αναβίωση των παραδοσιακών αποκριάτικων εθίμων της Καθαράς Δευτέρας με έμφαση στα Μουτζουρώματα.

Να σημειώσουμε ότι το Ρεθεμνιώτικο καρναβάλι ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του ’60 καταγράφει το πρώτο οργανωμένο Καρναβάλι. Από το 1993 τη διοργάνωση αναλαμβάνει ο Δήμος Ρεθύμνης.

Υδραίικο καρναβάλι

Στραμμένα όλα τα φώτα στο πανέμορφο νησί του Αργοσαρωνικού, την Ύδρα, ήδη από χθες, όχι τόσο για τις αποκριάτικες εκδηλώσεις, αλλά για την άφιξη του χολιγουντιανού σταρ Μπραντ Πιτ, ο οποίος θα βρίσκεται στο νησί για το επόμενο διάστημα, καθώς θα πραγματοποιηθούν τα γυρίσματα της νέας του ταινίας «The Riders». Στο λιμάνι και στα σοκάκια του νησιού έχουν ήδη στηθεί σκηνικά για τα γυρίσματα της ταινίας, όπου στην παραγωγή συμμετέχουν 300 άτομα.

Τώρα, ας έρθουμε, στις Απόκριες, όπου σήμερα, Σάββατο 21/2, στις 11:30 π.μ. στο  Λιμάνι, θα έχει αποκριάτικο δρώμενο με παιχνίδια, γαϊτανάκι, bubble show, διαδραστικές δράσεις και πολλές ευχάριστες εκπλήξεις.

Την Κυριακή της Τυρινής 22 Φεβρουαρίου, στις  14:30, θα ξεκινήσει το πατροπαράδοτο Υδραίικο Καρναβάλι από την Πλατεία Βότση, θα συνεχίσει με στάση στο φροντιστήριο ξένων γλωσσών Υδραγωγή, όπου αναμένεται να δοθεί ο δικός του αποκριάτικος τόνος, και θα ακολουθήσει διαδρομή από την Πλατεία Αγίου Επιφανείου, τη συνοικία Καμίνι, καταλήγοντας στο Λιμάνι.

Θα ακολουθήσει το καθιερωμένο Κρέμασμα του Καρνάβαλου και παραδοσιακό νησιώτικο γλέντι με τη Νάσια Κονιτοπούλου, την ορχήστρα της και τον DJ Αλέξανδρο Ασβεστά.

Χίος – 50 χρόνια Μόστρα Θυμιανών

«Μόστρα» Θυμιανών, 50 χρόνια καρναβάλι γιορτάζει φέτος ο Μορφωτικός Εκπολιτιστικός Όμιλος Θυμιανών ο οποίος ιδρύθηκε το 1976 και εξακολουθεί να διατηρεί το έθιμο της Μόστρας. Ένα έθιμο που έχει τις ρίζες του στο Μεσαίωνα, όταν πειρατές και κουρσάροι έκαναν επιδρομές, λεηλατούσαν τα παράλια των νησιών και άρπαζαν τις σοδειές των κατοίκων.

Η «Μόστρα» ξεκίνησε την αναβίωση, χθες, την Τυρινή Παρασκευή 20 Φεβρουαρίου, με το «Ανέβασμα της Μόστρας» και τη συνοδεία της Φιλαρμονικής Χίου.

Αύριο, Κυριακή της Τυρινής 22 Φεβρουαρίου, θα πραγματοποιηθεί το «Κατέβασμα της Μόστρας». Στις 11 το πρωί θα ξεκινήσει η αναπαράσταση της μάχης (σ.σ. που είχε γίνει κάποτε ανάμεσα στους Θυμιανούς και τους πειρατές), χορεύοντας δυο χορούς, το «Ταλίμι» που αναπαριστά τη μάχη και τον «Δετό» που αναπαριστά τη νίκη.

Στις 12.30 θα ξεκινήσει η παρέλαση αρμάτων και πληρωμάτων στους δρόμους των Θυμιανών. Το βράδυ στις 21.00 θα έχει street party.

Να σημειώσουμε ότι το αποκριάτικο έθιμο της Μόστρας των Θυμιανών εγγράφηκε στο Εθνικό Ευρετήριο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας στις 18/7/2023.

Κερκυραϊκή Αποκριά

Με βενετσιάνικη ατμόσφαιρα, εντυπωσιακές στολές, κουστούμια εποχής, μάσκες και καπέλα από το Λύκειο Ελληνίδων Κέρκυρας και το Σωματείο «Δια της Αφής», με μουσικές, χορούς εποχής και περατζάδες στα καντούνια της Παλιάς Πόλης της Κέρκυρας και μπροστά από το Λιστόν, η Κερκυραϊκή Αποκριά είναι ξεχωριστή!

Μάλιστα, για δεύτερη συνεχή χρονιά, το Ιστορικό Δημαρχείο (San Giacomo) μεταμορφώθηκε σε λυρική σκηνή, όπου ένα γκαλά με αγαπημένες άριες όπερας, ελληνική οπερέτα και ιταλικές καντσονέτες μεταφέρει το κοινό στην εποχή που η Κέρκυρα υπήρξε το πρώτο κέντρο μελοδράματος στην Ελλάδα. Απόψε, είναι το τελευταίο γκαλά (ώρες 19.00- 21.00) με δυο παραστάσεις.

Αύριο, Κυριακή της Τυρινής 22 Φεβρουαρίου 2026, η Κερκυραϊκή Αποκριά στις 11.30 π.μ. περιλαμβάνει περατζάδες  με ρούχα εποχής στο Ιστορικό Κέντρο (Ευγενίου Βουλγάρεως, Ανουντσιάτα, Λιστόν, Ανάκτορα) από το Σωματείο «Δια της Αφής» και την «Κερκυραϊκή Μασκαράτα».

Στις 11.45 π.μ σειρά έχει «Το υπέροχο αστικό καρναβάλι της Κέρκυρας», περατζάδα με κοστούμια και χορούς εποχής σε όλη την πόλη, με τη συνοδεία τυμπανιστών της Παλαιάς Φιλαρμονικής Κέρκυρας από το Λύκειο Ελληνίδων.

Στις 15:00 θα ξεκινήσει η μεγάλη αποκριάτικη παρέλαση, με την πομπή να ξεκινάει από την οδό Μητροπολίτου Μεθοδίου. Στις 19:00 θα γίνει το Κάψιμο Καρνάβαλου.