15/52: Παγκόσμια Ορθόδοξη Ακαδημία στη Θεσσαλονίκη

Με αφορμή την Ανάσταση του Κυρίου πολλές φορές σκεφτόμαστε τη θέση της θρησκείας και, ειδικότερα, της Ορθοδοξίας στον κόσμο. Η απήχηση της θυσίας του Θεανθρώπου και του μηνύματος της Αγάπης δεν είναι αρκετή, ώστε να σταματήσει πολέμους και έχθρες όχι μόνο σε πεδία που γνωρίζουμε (όπως στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή), αλλά και σε περιοχές, όπως η Αφρική, που δεν απασχολούν πολύ την επικαιρότητα. Η διάδοση του Ευαγγελίου δεν είναι μόνο όργανο εξωτερικής πολιτικής ή επίδειξη soft power, αλλά και μία αφύπνιση των συνειδήσεων και των κοινωνιών και η στροφή τους προς την αγάπη και την ανεκτικότητα.

Η Ιερά Μητρόπολις της Θεσσαλονίκης κατείχε ιστορικά ένα σημαντικό ρόλο στην ορθόδοξη Εκκλησία. Από την εποχή που ο ελλαδικός χώρος υπαγόταν στο Ιλλυρικό και, στη συνέχεια, όταν υπήχθη απ’ ευθείας στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, ο Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης αναγνωριζόταν ως «πρωτόθρονος» μεταξύ των Μητροπολιτών, δεύτερος μετά τον Οικουμενικό Πατριάρχη σε σπουδαιότητα. Για τον λόγο αυτό και έχει και σήμερα, ακόμη και εντός της Αυτοκέφαλης Εκκλησίας της Ελλάδος, το σπάνιο προνόμιο να προσφωνείται «Παναγιώτατος» εντός των ορίων της Μητροπόλεως. Σε μια περίοδο, κατά την οποία τα πρεσβυγενή Πατριαρχεία βρίσκονται εντός κρατών με κυρίαρχο το μουσουλμανικό θρήσκευμα (με εξαίρεση το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων που βρίσκεται στο Κράτος του Ισραήλ), η Μητρόπολη Θεσσαλονίκης είναι η σημαντικότερη, ιστορικά, εκκλησιαστική έδρα που βρίσκεται σε ορθόδοξη χριστιανική χώρα.

Επομένως, έχει νόημα να ξεκινήσει από τη Θεσσαλονίκη μία προσπάθεια για να ενδυναμωθεί κι άλλο η προσπάθεια για διάδοση του Ευαγγελίου και της ορθόδοξης πίστης παγκοσμίως. Ένας τρόπος να γίνει αυτό είναι να δοθούν στους επικεφαλής των Εκκλησιών, ιδίως στους Μητροπολίτες που θα αναλάβουν το ποιμαντικό και ιεραποστολικό έργο σε δύσκολες περιοχές του κόσμου, επιπλέον εφόδια για την επιτέλεση της αποστολής τους. Δεν αναφερόμαστε τώρα στα βασικά θεολογικά εφόδια που λαμβάνουν στις θεολογικές ή στις εκκλησιαστικές σχολές, αλλά σε γνώσεις και δεξιότητες που αφορούν στοιχεία του ποιμαντικού τους ρόλου που εκφεύγουν των καθαρά πνευματικών.

Ένας παραλληλισμός είναι η Ανώτατη Διακλαδική Σχολή Πολέμου (ΑΔΙΣΠΟ) που εδρεύει στη Θεσσαλονίκη. Η ΑΔΙΣΠΟ απευθύνεται σε ανώτερους αξιωματικούς των τριών κλάδων των ενόπλων δυνάμεων για να τους δώσει εφόδια πέρα από αυτά που λαμβάνουν στις παραγωγικές σχολές των ενόπλων δυνάμεων, με σκοπό να τους προετοιμάσει για τα ανώτατα επιτελικά αξιώματα του Στρατού, του Ναυτικού και της Αεροπορίας.

Μία Διορθόδοξη Σχολή ή Παγκόσμια Ορθόδοξη Ακαδημία θα μπορούσε να λειτουργήσει στη Θεσσαλονίκη, υπό την πνευματική σκέπη του Οικουμενικού Πατριαρχείου και των λοιπών πρεσβυγενών Πατριαρχείων, φυσικά σε συνεργασία με την Αυτοκέφαλη Εκκλησία της Ελλάδος και υπό τη φιλοξενία και εποπτεία της Ιεράς Μητροπόλεως Θεσσαλονίκης, και να προσφέρει τα εξής αντικείμενα διδασκαλίας, μεταξύ άλλων:

-οργάνωση ιεραποστολικού έργου, με ιδιαίτερη έμφαση σε περιπτώσεις καθεστώτων που είναι απολυταρχικά ή εχθρικά προς τον Χριστιανισμό ή την Ορθοδοξία,

-γενικότερα θέματα οργάνωσης και διοίκησης εκκλησιαστικών οργανισμών,

-σχέσεις με τις κυβερνήσεις και τους λοιπούς φορείς της χώρας ή της περιοχής ευθύνης τους και την κοινωνία των πολιτών,

-οργάνωση και διοίκηση σχολικών, νοσοκομειακών και λοιπών φιλανθρωπικών μονάδων,

-εκκλησιαστική διπλωματία,

-κανονικό δίκαιο,

-επίκαιρα θέματα δογματικής.

Η διάρκεια της φοίτησης θα είναι μονοετής ή διετής. Θα διδάσκουν Επίσκοποι ή Πρεσβύτεροι που θα μεταλαμπαδεύουν, εκτός από γνώσεις, και την εμπειρία τους, και λαϊκοί. Η Ακαδημία θα απευθύνεται σε Πρεσβυτέρους που πρόκειται να χειροτονηθούν Επίσκοποι ή σε τιτουλάριους Επισκόπους, οι οποίοι δεν έχουν αναλάβει ακόμη κάποια Μητρόπολη και δεν θα τους στερηθεί το ποίμνιό τους κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσής τους. Κυρίως θα είναι ωφέλιμη για όσους τοποθετηθούν σε περιοχές με δύσκολο ιεραποστολικό έργο, αλλά οι γνώσεις που θα αποκτούν θα είναι χρήσιμες και εφαρμόσιμες σε όλες τις Μητροπόλεις, ακόμη και σε χώρες με κυρίαρχη την Ορθοδοξία, ακόμη και στις Μητροπόλεις της Ελλάδος.

Η Θεσσαλονίκη θα γίνει έτσι ένα κέντρο, πλησίον του Αγίου Όρους, όπου η πρακτική γνώση θα μεταδίδεται στους νέους ηγέτες της Εκκλησίας μας και θα τους προετοιμάζει για την αποστολή που θα αναλαμβάνουν. Θα τους δίνει εφόδια για τις προκλήσεις του πεδίου και την αυτοπεποίθηση ότι θα μπορούν, και με τη βοήθεια του Θεού, να επιτελούν με πληρότητα, κατά το δυνατόν, το ποιμαντικό τους έργο. Η ειδική σχέση που θα αναπτύξουν οι μαθητές της Ακαδημίας με τη Θεσσαλονίκη θα τους συνοδεύει για όλη τους τη ζωή και το «πρωτόθρονον» της Μητροπόλεώς μας θα αναδειχθεί και από μία ακόμη σκοπιά.

Ευχαριστώ τον Δρα. Ευάγγελο Αντωνιάδη για τη συνδρομή του στη συγγραφή του σημειώματος αυτού.

Χριστός Ανέστη!