Τι αλλάζει στις διμερείς ρυθμίσεις δανείων με παραδείγματα: Προθεσμίες, προκαταβολές και αναστολή τόκων (VIDEO)

Με 16 νέες παρεμβάσεις αλλάζει το πλαίσιο για τη ρύθμιση του ιδιωτικού χρέους και τη λειτουργία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων (servicers), όπως ανακοίνωσε νωρίτερα σήμερα και στο υπουργικό συμβούλιο ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης.

Όπως εξηγεί σε ανακοίνωσή του το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, από αυτές τις παρεμβάσεις, οι οκτώ στοχεύουν στην προστασία των οφειλετών και οι άλλες οκτώ αυστηροποιούν τη διαφάνεια, την εποπτεία και τη λογοδοσία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων.

Παράλληλα, το υπουργείο μοιράστηκε μία αναλυτική κατάσταση με τον τρέχον καθεστώς λειτουργίας των συγκεκριμένων εταιρειών και το τι θα αλλάξει από εδώ και πέρα.

Αναλυτικά όσα αλλάζουν στις σχέσεις οφειλετών και servicers

Σύμφωνα με το υπουργείο, «οι προτεινόμενες διατάξεις μεταβάλλουν προς όφελος των οφειλετών το υφιστάμενο πλαίσιο, ιδίως ως προς τη διαδικασία διμερούς ρύθμισης οφειλών, τη διαφάνεια και εποπτεία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων και την προστασία των συνεπών οφειλετών. Το ισχύον πλαίσιο βασίζεται, μεταξύ άλλων, στον Κώδικα Δεοντολογίας του ν. 4224/2013, στον ν. 5072/2023 και στις εποπτικές πράξεις της Τράπεζας της Ελλάδος»

1. Διμερής ρύθμιση οφειλών

Τι ισχύει σήμερα:

Η διμερής διαχείριση οφειλών σε καθυστέρηση πραγματοποιείται κυρίως στο πλαίσιο του Κώδικα Δεοντολογίας του ν. 4224/2013, όπως ισχύει μετά την αναθεώρησή του με την απόφαση ΕΠΑΘ 392/1/31.5.2021. Ο Κώδικας θεσπίζει διαδικασία επίλυσης καθυστερήσεων με διαδοχικά στάδια επικοινωνίας, συλλογής και αξιολόγησης στοιχείων του οφειλέτη και εξέτασης κατάλληλων λύσεων ρύθμισης ή οριστικής διευθέτησης. 

Ωστόσο, ο εν λόγω Κώδικας αποτελούσε ένα σύνολο μη δεσμευτικών διατάξεων (“soft law”) με αποτέλεσμα να μην ακολουθείτο στην πράξη από τους πιστωτές. Αντιθέτως η διμερής διαδικασία- σύμφωνα με σχετικές καταγγελίες που έλαβε και αξιολόγησε η Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα  Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους- σε πολλές περιπτώσεις έχει μεγάλες καθυστερήσεις στην απάντηση από την πλευρά των πιστωτών, με ελλιπή ενημέρωση του οφειλέτη ως προς την οφειλή του, ενώ παράλληλα η οφειλή συνέχιζε να επιβαρύνεται με πρόσθετη τοκοφορία.

Τι αλλάζει: 

1. Θεσπίζεται νέα, αυτοτελής και τυποποιημένη διαδικασία διμερούς ρύθμισης, η οποία δεν εξαρτάται από την προσφυγή ή μη του οφειλέτη στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό (δηλ. ο οφειλέτης έχει τη δυνατότητα προσφυγής και στον Εξωδικαστικό).

Η νέα διαδικασία αποκτά σαφές χρονοδιάγραμμα και συγκεκριμένες υποχρεώσεις:

• ο οφειλέτης υποβάλλει αίτηση και πλήρη φάκελο,
• ο δανειστής οφείλει να απαντήσει εντός 3 μηνών,
• οφείλει να υποβάλει πρόταση βιώσιμης ρύθμισης ή αιτιολογημένη απόρριψη,
• ο οφειλέτης έχει 1 μήνα για να ανταποκριθεί,
• η συνολική διαδικασία ολοκληρώνεται το αργότερο σε 6 μήνες.

Η διαδικασία θα έχει και ψηφιακά βήματα για την υποβολή των ζητούμενων εγγράφων μέσω της προβλεπόμενης πλατφόρμας και μπορεί να καλύπτει ακόμη και οφειλές σε στάδιο αναγκαστικής εκτέλεσης.

Επιπλέον, προβλέπεται προστασία από ενέργειες αναγκαστικής εκτέλεσης κατά τη διάρκεια της διαδικασίας και ενισχύεται ο εποπτικός ρόλος της Τράπεζας της Ελλάδος. Σε περίπτωση υπέρβασης της τρίμηνης προθεσμίας από τον δανειστή, προβλέπεται αυτοδίκαιη καταγραφή της παράβασης, αναστολή εκτοκισμού και κεφαλαιοποίησης τόκων και ενημέρωση της Τράπεζας της Ελλάδος.

Η υποβαλλόμενη πρόταση ρύθμισης θα πρέπει να είναι κατάλληλη, βιώσιμη και τεκμηριωμένη με αναφορά στην αξία των περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη και την εισοδηματική του κατάσταση. Σε περίπτωση που μπορούν να γίνουν δύο εναλλακτικές προτάσεις, θα κατατίθενται δύο στον οφειλέτη. Οι προτάσεις αυτές θα γίνονται εγγράφως στον οφειλέτη. 

Μάλιστα με απόφαση της Τράπεζας της Ελλάδος, θα ορίζονται οι ελάχιστες πληροφορίες που θα πρέπει να περιέχονται στην πρόταση ρύθμισης, ώστε να προκύπτουν τα στοιχεία περιουσίας και εισοδήματος στα οποία βασίζεται η πρόταση ρύθμισης. Με τον τρόπο αυτό θα τυποποιηθεί η πρόταση ρύθμισης ώστε να γίνεται κατανοητή από τον οφειλέτη.

• Ορίζεται ανώτατο όριο στην προκαταβολή (15%) που θα μπορεί να ζητείται από τον πιστωτή σε περίπτωση ρύθμισης.

Σήμερα η προκαταβολή που δύναται να ζητήσει ο πιστωτής για να συμφωνήσει με τον οφειλέτη σε πρόταση ρύθμισης είναι αποτέλεσμα της διαπραγμάτευσης των μερών. Ωστόσο, σε πολλές περιπτώσεις η ζητηθείσα προκαταβολή ήταν ανώτερη του 30% και έφτανε ακόμα και στο 50% της οφειλής. Αυτό απέτρεπε από την επίτευξη της συμφωνίας ρύθμισης. Στον εξωδικαστικό μηχανισμό έχει ήδη μπει ανώτατο όριο στην ζητούμενη προκαταβολή 10% και με την νέα διάταξη μπαίνει ανώτατο όριο προκαταβολής του 15% το οποίο μάλιστα μπορεί να είναι και μικρότερο εφόσον συνεκτιμηθούν ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που τεκμηριώνουν την ιδιαίτερη οικονομική δυσχέρεια ή τυχόν κοινωνικά κριτήρια ή ειδικά προβλήματα υγείας

Ουσιαστική μεταβολή: από ένα εποπτικό πλαίσιο μη δεσμευτικής διαδικασίας μέσω του Κώδικα Δεοντολογίας περνάμε σε ενιαία, νομοθετικά τυποποιημένη διαδικασία, με δεσμευτικές προθεσμίες και συγκεκριμένες συνέπειες για τη μη τήρησή τους. Στο πλαίσιο της νέας διαδικασίας, η πρόταση ρύθμισης θα πρέπει να είναι τεκμηριωμένη, βιώσιμη και με αναφορά στα περιουσιακά στοιχεία του οφειλέτη ενώ παράλληλα μπαίνει ανώτατο όριο 15% στην προκαταβολή που δύναται να ζητήσει ο πιστωτής.

2. Προστασία του συνεπούς οφειλέτη κατά τη διάρκεια ενεργής ρύθμισης και κίνητρα διατήρησης της συνέπειας

Τι ισχύει σήμερα:

Το υφιστάμενο πλαίσιο παρέχει προστασία μέσω συγκεκριμένων διαδικασιών ρύθμισης (εξωδικαστικός, Κώδικας Δεοντολογίας), τα οποία παρέχουν δυνατότητα ρύθμισης. Ωστόσο, υπήρξαν καταγγελίες από οφειλέτες ότι, παρότι ήταν συνεπείς στη ρύθμιση ή ανέμεναν από τον πιστωτή την αποστολή στοιχείων (λογαριασμό εξυπηρέτησης) για την εκκίνηση εξυπηρέτησης της ρύθμισης, εντούτοις βρέθηκαν μπροστά σε καταγγελία της σύμβασης για δήθεν αθέτηση, ή και καταδιωκτικά μέτρα (κατάσχεση, διαταγές πληρωμής κλπ).  

Τι αλλάζει:

Όσο ο οφειλέτης τηρεί ενεργή ρύθμιση,— ή η αδυναμία καταβολής δόσης οφείλεται σε μη χορήγηση αναγκαίων στοιχείων από τον πιστωτή ή τον servicer — απαγορεύονται:

• η καταγγελία της ρύθμισης,
• η έκδοση ή εκτέλεση διαταγής πληρωμής,
• η κατάσχεση,
• η συνέχιση πλειστηριασμού.

Σε περίπτωση παραβίασης προβλέπονται ιδιαίτερα ισχυρές συνέπειες:

• αυτοδίκαιη ακυρότητα των σχετικών πράξεων,
• πίστωση υπέρ του οφειλέτη ποσού ίσου με 5 μηνιαίες δόσεις,
• 5μηνη παράταση της ρύθμισης χωρίς επιβαρύνσεις,
• αποκατάσταση των συνεπειών της παράνομης ενέργειας,
• διοικητικό πρόστιμο από 50.000 ευρώ έως 500.000 ευρώ,
• αυξημένες εποπτικές συνέπειες σε περίπτωση επανάληψης.

Ουσιαστική μεταβολή: η συνέχιση της ρύθμισης από έναν συνεπή οφειλέτη ενισχύεται μέσω παροχής συγκεκριμένου κινήτρου, ενώ παράλληλα αποκτά ρητή και ισχυρή νομοθετική προστασία και, με αυτοδίκαιες συνέπειες τόσο για την παράνομη ενέργεια όσο και για τον παραβάτη πιστωτή/servicer.

3. Διαφάνεια και εποπτεία των servicers

Τι ισχύει σήμερα:

Οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων υπάγονται ήδη σε ειδικό καθεστώς αδειοδότησης και εποπτείας βάσει του ν. 5072/2023, με αρμόδια εποπτική αρχή την Τράπεζα της Ελλάδος. Το πλαίσιο έχει ήδη ενισχυθεί με την ΠΕΕ 244/4/25.7.2025, η οποία προβλέπει σημαντικές υποχρεώσεις υποβολής εποπτικών και οικονομικών στοιχείων, καθώς και παρακολούθησης της αποτελεσματικότητας της διαχείρισης χαρτοφυλακίων. Παράλληλα, εφαρμόζονται στους διαχειριστές πιστώσεων οι κανόνες κανόνες διαφάνειας, ενημέρωσης και χειρισμού παραπόνων. 

Τι αλλάζει:

Το υφιστάμενο πλαίσιο συμπληρώνεται με αυξημένες υποχρεώσεις δημόσιας διαφάνειας και λογοδοσίας. Προβλέπεται, μεταξύ άλλων:

• ετήσια δημοσιοποίηση στοιχείων για τα οικονομικά μεγέθη και την εταιρική διακυβέρνηση,
• στοιχεία για τα χαρτοφυλάκια υπό διαχείριση και τα αποτελέσματα της διαχείρισης,
• στοιχεία για τον χειρισμό παραπόνων των δανειοληπτών,
• υποχρέωση συνεχούς συμμόρφωσης με τις προϋποθέσεις λειτουργίας,
• ετήσια υποβολή στην Τράπεζα της Ελλάδος σχεδίου στρατηγικής διαχείρισης απαιτήσεων, με προβλέψεις για εισπράξεις, στρατηγικές ανά κατηγορία απαίτησης, πόρους, κόστος, κινδύνους και δείκτες απόδοσης,
• ενίσχυση των ελεγκτικών και κυρωτικών αρμοδιοτήτων.

Ουσιαστική μεταβολή: η εποπτεία μετατοπίζεται από την κυρίως εποπτική αναφορά και συμμόρφωση σε ένα πιο ολοκληρωμένο σύστημα δημόσιας διαφάνειας, στρατηγικού ελέγχου και λογοδοσίας των servicers.

4. Τιτλοποιήσεις του «Ηρακλή» – διαχειριστικός έλεγχος

Τι ισχύει σήμερα:

Το ισχύον πλαίσιο του ν. 4649/2019 προβλέπει σειρά μηχανισμών παρακολούθησης των τιτλοποιήσεων με εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου, μεταξύ άλλων μέσω αναφορών του διαχειριστή προς την Τράπεζα της Ελλάδος και την Επιτροπή Παρακολούθησης Εγγυήσεων. 

Τι αλλάζει:

Θεσπίζεται επιπλέον των διατάξεων που ισχύουν και ετήσιος ανεξάρτητος διαχειριστικός έλεγχος για τους servicers που διαχειρίζονται τιτλοποιήσεις οι οποίες συνδέονται με την εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου. Ο έλεγχος θα καλύπτει, μεταξύ άλλων, τις αμοιβές και τα έξοδα των εμπλεκόμενων προσώπων και του διαχειριστή. Προβλέπεται επίσης δημοσιοποίηση περίληψης των πορισμάτων και διαβίβαση της πλήρους έκθεσης στις αρμόδιες αρχές και στην Τράπεζα της Ελλάδος.

Ουσιαστική μεταβολή: προστίθεται ένας συστηματικός, ετήσιος και ανεξάρτητος έλεγχος της διαχείρισης ειδικά για τις τιτλοποιήσεις με κρατική εγγύηση, καθώς τυχόν επαυξημένα έξοδα έχουν επιπτώσεις και στην πορεία εισπράξεων στο πλαίσιο του προγράμματος «Ηρακλής».

5. Διαφάνεια ως προς το ύψος και τη σύνθεση της οφειλής

Τι ισχύει σήμερα:

Ήδη υφίστανται υποχρεώσεις ενημέρωσης και διαφάνειας των πιστωτών και servicers, καθώς και υποχρεώσεις παροχής πληροφόρησης στους οφειλέτες. Οι servicers υπάγονται, μεταξύ άλλων, στις σχετικές διατάξεις διαφάνειας και ενημέρωσης της Τράπεζας της Ελλάδος. Ωστόσο, το ισχύον πλαίσιο δεν προβλέπει την ειδική, ενιαία διαδικασία και τη συγκεκριμένη έννομη συνέπεια που εισάγει η προτεινόμενη διάταξη σε περίπτωση μη παροχής των ζητούμενων στοιχείων.

Τι αλλάζει:

Κατοχυρώνεται ρητά το δικαίωμα του οφειλέτη να ζητά χωρίς επιβάρυνση αναλυτική εικόνα της οφειλής του, συμπεριλαμβανομένων:

• των συμβάσεων και τροποποιήσεών τους,
• του ιστορικού καταβολών,
• του τρόπου υπολογισμού του επιτοκίου,
• του κεφαλαίου,
• των τόκων,
• των προμηθειών και
• κάθε άλλης επιβάρυνσης.

Τα στοιχεία πρέπει να παρέχονται εντός 45 ημερών, εφόσον δεν είναι ήδη πλήρως διαθέσιμα μέσω του συστήματος προσωποποιημένης πληροφόρησης. Εάν ο πιστωτής δεν ανταποκριθεί στην προθεσμία, προβλέπεται αναστολή της τοκοφορίας μέχρι την πλήρη χορήγηση των στοιχείων.

Ουσιαστική μεταβολή: η υποχρέωση ενημέρωσης μετατρέπεται σε σαφές, αυτοτελές δικαίωμα του οφειλέτη με συγκεκριμένη προθεσμία και οικονομική συνέπεια για τον πιστωτή σε περίπτωση μη συμμόρφωσης.

6. Ανώτατο όριο στην τοκοφορία παλαιών ληξιπρόθεσμων οφειλών

Τι ισχύει σήμερα:

Οι ν. 2789/2000 και ν. 3259/2004 (άρθρο 39) προέβλεπαν ανώτατο όριο στη διόγκωση των οφειλών. Ωστόσο, η εφαρμογή τους έθετε συγκεκριμένους περιορισμούς, ιδίως ως προς το ύψος του αρχικού δανείου.

Τι αλλάζει:

Επανέρχεται και διευρύνεται η προστασία του άρθρου 39 του ν. 3259/2004 και 30 ν. 2789/2000 για όλα τα δάνεια και τις πιστώσεις που βρίσκονται σε καθυστέρηση τουλάχιστον 90 ημερών, χωρίς προθεσμία υποβολής αίτησης και χωρίς περιορισμούς ως προς το ύψος ή τη φύση του δανείου. Πιστωτικά ιδρύματα και εταιρείες διαχείρισης υποχρεούνται να αναπροσαρμόζουν ανάλογα τις απαιτήσεις τους χωρίς να προσφεύγει ο πολίτης στα δικαστήρια για την αναπροσαρμογή της οφειλής.

Ουσιαστική μεταβολή:

Η προστασία των νόμων του 2000 και 2004 γενικεύεται και επεκτείνεται σε όλους τους οφειλέτες με δάνεια σε καθυστέρηση, βάζοντας ανώτατο όριο στη διόγκωση της οφειλής.

7. Επέκταση των δικαιωμάτων που ισχύουν για ΑΜΕΑ και σε και σε γονείς ή νόμιμους φροντιστές εξαρτώμενων τέκνων με πιστοποιημένο ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω

Τι ισχύει σήμερα:

Δυνάμει της υπ’ αριθμ. 106723 ΕΞ 2024 (ΦΕΚ Β’ 4337/24.07.2024) απόφασης, είχαν χαρακτηριστεί ως «ευάλωτοι οι οφειλέτες» τα άτομα με ειδικές ανάγκες με αυξημένα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια. Ο χαρακτηρισμός ως ευάλωτων έδινε τη δυνατότητα να καθίσταται υποχρεωτική για τους πιστωτές η χορήγηση σε αυτούς, της πρότασης που εξάγεται από το υπολογιστικό εργαλείου του εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης οφειλών. 

Τι αλλάζει:

Σε συνέχεια της από 11/9/2026 επιστολής της Ένωσης Σπανίων Ασθενών Ελλάδος, αξιολογήθηκε και θα προχωρήσει με τα ίδια κριτήρια η επέκταση του χαρακτηρισμού ως ευάλωτων και σε γονείς ή νόμιμους φροντιστές εξαρτώμενου τέκνου με πιστοποιημένο ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον 67%, με σχετική τροποποίηση της υπουργικής απόφασης.

Ουσιαστική μεταβολή: γίνεται δεκτό ένα ορθό αίτημα και με τον τρόπο αυτό διευρύνεται το πεδίο των ευάλωτων και σε γονείς ή φροντιστές ατόμων με ειδικές ανάγκες με πιστοποιημένη αναπηρία τουλάχιστον 67%.

Υποθετικά σενάρια «πριν – μετά» για οφειλέτες

Ακολουθούν μερικά αριθμητικά, υποθετικά σενάρια την πρακτική διαφορά που δημιουργούν οι προτεινόμενες νέες ρυθμίσεις.

Να σημειωθεί πως τα ποσά, εισοδήματα και λοιπά στοιχεία είναι ενδεικτικά. Όπου χρησιμοποιείται επιτόκιο ή άλλο αριθμητικό δεδομένο που δεν ορίζεται στο κείμενο, πρόκειται ρητά για υπόθεση του παραδείγματος.

1. Προκαταβολή κατά τη διμερή ρύθμιση

Βάση: οφειλή 100.000 ευρώ. Το ισχύον πλαίσιο, σύμφωνα με το κείμενο, αφήνει την προκαταβολή στη διαπραγμάτευση των μερών, ενώ έχουν αναφερθεί απαιτήσεις άνω του 30% και έως 50%. Η νέα ρύθμιση θέτει ανώτατο όριο 15%.

	Τι ισχύει σήμερα	Νέο Πλαίσιο
Αρχική οφειλή	€100.000	€100.000
Ζητούμενη προκαταβολή	π.χ. 40% = €40.000	έως 15% = €15.000
Ποσό που απομένει για ρύθμιση	€60.000	τουλάχιστον €85.000
Άμεση διαφορά ρευστότητας	—	€25.000 όφελος

Πρακτικά: ο οφειλέτης που μπορεί να διαθέσει 15.000 ευρώ αλλά όχι 40.000 ευρώ δεν αποκλείεται πλέον από τη συμφωνία μόνο λόγω του ύψους της προκαταβολής.

2. Προκαταβολή 50% σε οφειλή €200.000

	Τι ισχύει σήμερα	Νέο Πλαίσιο	Διαφορά
Οφειλή	€200.000	€200.000	—
Προκαταβολή	50% = €100.000	15% = €30.000	€70.000
Υπόλοιπο προς ρύθμιση	€100.000	€170.000	€70.000

Το παράδειγμα δείχνει τη μέγιστη διαφορά όταν μια υποθετική προκαταβολή 50% αντικαθίσταται από το νέο ανώτατο όριο 15%. Το όριο μπορεί να είναι ακόμη χαμηλότερο σε τεκμηριωμένη ιδιαίτερη οικονομική δυσχέρεια ή όταν συντρέχουν κοινωνικά κριτήρια/ειδικά προβλήματα υγείας.

3. Αίτηση ρύθμισης και δεσμευτικές προθεσμίες

Υποθετικός οφειλέτης με οφειλή  ευρώ 80.000 υποβάλλει πλήρη φάκελο την 1η Ιανουαρίου.

Ημερομηνία/στάδιο	Τι ισχύει σήμερα	Νέο Πλαίσιο
1/1	Υποβολή αιτήματος στο υφιστάμενο πλαίσιο	Υποβολή αίτησης και πλήρους φακέλου
Έως 1/4	Δεν υπήρχε η νέα δεσμευτική 3μηνη προθεσμία	Απάντηση πιστωτή με πρόταση ή αιτιολογημένη απόρριψη
Έως 1/5	—	1 μήνας για ανταπόκριση του οφειλέτη
Έως 1/7	Μπορούσαν να υπάρξουν καθυστερήσεις	Συνολική ολοκλήρωση το αργότερο σε 6 μήνες

Εάν ο πιστωτής υπερβεί την τρίμηνη προθεσμία, το νέο πλαίσιο προβλέπει αυτοδίκαιη καταγραφή της παράβασης, αναστολή εκτοκισμού και κεφαλαιοποίησης τόκων και ενημέρωση της Τράπεζας της Ελλάδος.

4. Ενεργή ρύθμιση – ο servicer δεν παρέχει στοιχεία πληρωμής

Υποθετική ρύθμιση 60.000 ευρώ με μηνιαία δόση 600 ευρώ. Ο οφειλέτης είναι συνεπής (πχ αποδέχτηκε τον εξωδικαστικό μηχανισμό), αλλά δεν μπορεί να καταβάλει τη δόση επειδή ο πιστωτής/servicer δεν έχει χορηγήσει τα αναγκαία στοιχεία για την εξυπηρέτηση της ρύθμισης. Ή καταβάλλει κανονικά τη δόση του και παρόλα αυτά λαμβάνει καταγγελία της σύμβασης του ή διαταγή πληρωμής ή κατάσχεση. 

	Τι ισχύει σήμερα	Νέο Πλαίσιο
Μηνιαία δόση	€600	€600
Κίνδυνος καταγγελίας/καταδιωκτικών ενεργειών	Λαμβάνει καταδιωκτικά μέτρα	Απαγορεύονται όταν είναι συνεπής ή η αδυναμία οφείλεται στη μη χορήγηση αναγκαίων στοιχείων
Παραβίαση από πιστωτή	—	Αυτοδίκαιη ακυρότητα + πίστωση 5 δόσεων = €3.000
Παράταση ρύθμισης	—	5 μήνες χωρίς επιβαρύνσεις
Διοικητικό πρόστιμο	—	€50.000–€500.000

Άρα, με μηνιαία δόση 600 ευρώ, το προβλεπόμενο ποσό πίστωσης υπέρ του οφειλέτη ανέρχεται σε 3.000 ευρώ (5 × 600 ευώ), ενώ η ρύθμιση παρατείνεται κατά 5 μήνες.

5. Αίτημα για πλήρη εικόνα οφειλής

Υποθετική οφειλή 120.000 ευρώ. Ο οφειλέτης ζητά σύμβαση και τροποποιήσεις, ιστορικό καταβολών, κεφάλαιο, τόκους, επιτόκιο, προμήθειες και λοιπές επιβαρύνσεις.

	Τι ισχύει σήμερα	Νέο Πλαίσιο
Δικαίωμα ενημέρωσης	Υφίστανται ήδη υποχρεώσεις διαφάνειας/ενημέρωσης	Ρητό αυτοτελές δικαίωμα χωρίς επιβάρυνση
Προθεσμία	Δεν υπήρχε η νέα ειδική ενιαία προθεσμία	45 ημέρες, εφόσον τα στοιχεία δεν είναι ήδη πλήρως διαθέσιμα
Μη ανταπόκριση	Δεν υπήρχε η νέα ειδική συνέπεια	Αναστολή τοκοφορίας έως την πλήρη χορήγηση

Η νέα ρύθμιση συνεπώς μετατρέπει την ενημέρωση σε συγκεκριμένη διαδικασία με σαφή χρονικό ορίζοντα και οικονομική συνέπεια για τη μη συμμόρφωση.

6. Γονέας/νόμιμος φροντιστής εξαρτώμενου τέκνου με αναπηρία 67%+

Παράδειγμα: Έστω ετήσιο εισόδημα γονέων ΑμεΑ 21.000, περιουσιακά στοιχεία 270.000 ευρώ  και εξαρτώμενο τέκνο με πιστοποιημένη αναπηρία 70%.

	Τι ισχύει σήμερα	Νέο Πλαίσιο
Ιδιότητα γονέα/φροντιστή	Δεν καλυπτόταν από τη νέα ειδική επέκταση	Περιλαμβάνεται εφόσον πληρούνται τα ίδια κριτήρια
Αναπηρία τέκνου	—	70% ≥ 67%
Ειδική μεταχείριση	Δεν ενεργοποιούνταν από αυτή την ιδιότητα	Δυνατότητα χαρακτηρισμού ως ευάλωτου
Πρακτική συνέπεια	—	Εφόσον πληρούνται όλα τα κριτήρια, μπορεί να καταστεί υποχρεωτική η πρόταση του υπολογιστικού εργαλείου του εξωδικαστικού

7. Συνδυαστικό σενάριο – από την αίτηση μέχρι τη ρύθμιση

Οφειλέτης έχει οφειλή 150.000 ευρώ και διαθέτει περίπου 20.000 ευρώ. Για το παράδειγμα υποθέτουμε ότι ο πιστωτής ζητούσε αρχικά προκαταβολή 40%.

Βήμα	Τι ισχύει σήμερα	Νέο Πλαίσιο
Αρχικό αίτημα	Απευθείας διαπραγμάτευση	Αίτηση + πλήρης φάκελος
Προκαταβολή	40% = €60.000 → δεν μπορεί να την καλύψει	Έως 15% = €22.500· το διαθέσιμο ποσό €20.000 βρίσκεται πολύ κοντά στο νέο όριο
Απάντηση πιστωτή	Δεν υπήρχε η νέα δεσμευτική 3μηνη προθεσμία	Έως 3 μήνες
Περιεχόμενο	Δεν υπήρχε η νέα τυποποιημένη απαίτηση	Κατάλληλη, βιώσιμη, τεκμηριωμένη πρόταση που να βασίζεται στα στοιχεία περιουσίας & εισοδήματός του
Απάντηση οφειλέτη	—	1 μήνας
Ολοκλήρωση	Μπορούσε να υπάρξουν καθυστερήσεις	Έως 6 μήνες συνολικά

8. Παράδειγμα προστασίας της κύριας κατοικίας μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού

Παράδειγμα: Οφειλέτης με συνολικές οφειλές 300.000 ευρώ και κύρια κατοικία αξίας 150.000 ευρώ υποβάλλει αίτηση στην πλατφόρμα του Εξωδικαστικού στην οποία δηλώνει ότι επιθυμεί να προστατεύσει αποκλειστικά την κύρια κατοικία του, συναινώντας παράλληλα στη ρευστοποίηση των υπόλοιπων ακινήτων του, συνολικής αξίας 50.000 ευρώ.

Βήματα οφειλέτη σύμφωνα με τη νέα διαδικασία

1. Υποβάλλει αίτηση στην πλατφόρμα του Εξωδικαστικού, δηλώνοντας ότι επιθυμεί να ενταχθεί στο πρόγραμμα προστασίας κύριας κατοικίας.
2. Η πλατφόρμα διαχωρίζει αυτόματα την κύρια κατοικία αξίας 150.000 ευρώ από τα υπόλοιπα ακίνητα.
3. Η ένταξη στη ρύθμιση συνεπάγεται ότι συναινεί στη ρευστοποίηση των λοιπών ακινήτων αξίας 50.000 ευρώ.
4. Προκύπτει ρύθμιση μόνο με βάση την αξία της κύριας κατοικίας.

Βήμα 1 — Υπολογισμός νέας οφειλής (με βάση μόνο την κύρια κατοικία)

Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, η ρύθμιση βασίζεται αποκλειστικά στην αξία της κύριας κατοικίας:

Νέα βάση υπολογισμού = 150.000 ευρώ

Οι πιστωτές υποχρεούνται να προτείνουν ρύθμιση που:

• διασώζει την κύρια κατοικία
• ρευστοποιεί τα λοιπά ακίνητα
• μειώνει την οφειλή σε βιώσιμο επίπεδο

Διαγραφή οφειλής:

Αρχική οφειλή: 300.000 ευρώ

Αξία λοιπών ακινήτων: 50.000 ευρώ (ρευστοποίηση)

Διαγραφή που προκύπτει από τον αλγόριθμο: 150.000 ευρώ. 

Ικανοποίηση πιστωτών από τη ρευστοποίηση λοιπών ακινήτων: 50.000 ευρώ

Οφειλή προς ρύθμιση: 150.000 ευρώ

Βήμα 2 — Νέα μηνιαία δόση

Η νέα οφειλή προς ρύθμιση ύψους 150.000 ευρώ ρυθμίζεται σε μέχρι 35 έτη (ανάλογα με την εισοδηματική κατάσταση του οφειλέτη)

Βήμα 3 — Προστασία της κύριας κατοικίας

Με την υπογραφή της σύμβασης:

• Απαγορεύεται ο πλειστηριασμός της κύριας κατοικίας από τους πιστωτές που ρυθμίζονται μέσω εξωδικαστικού (τράπεζες/servicers/δημόσιο/φορείς κοινωνικής ασφάλισης)
• Η σύμβαση έχει ισχύ εκτελεστού τίτλου
• Ο οφειλέτης προστατεύεται μόνιμα, εφόσον τηρεί τη ρύθμιση

Με το νέο πλαίσιο:

• Ο οφειλέτης σώζει το σπίτι του
• Η οφειλή μειώνεται στο μισό της αρχικής από 300.000 ευρώ σε 150.000 ευρώ
• Οι δόσεις γίνονται βιώσιμες
• Η διαδικασία είναι συναινετική και γρήγορη

Η διαγραφή που προκύπτει από τον αλγόριθμο δεν σημαίνει άφεση χρέους και διαγραφή αλλά γίνεται από τον αλγόριθμο αυτόματα για να προκύψει βιώσιμη δόση.   

Από τον αλγόριθμο δηλαδή γίνεται ένας υπολογισμός οφειλών με βάση την αξία της κύριας κατοικίας του οφειλέτη, προκειμένου να δώσει χαμηλότερες και βιώσιμες δόσεις για τον οφειλέτη και να προστατεύσει την κύρια κατοικία. Οι πιστωτές ανακτούν τις οφειλές και ικανοποιούνται, μέσω της ρευστοποίησης των λοιπών ακινήτων. 

Άρα, αν το σύνολο της περιουσίας είναι μεγαλύτερο, δεν θα γίνει κούρεμα στην οφειλή.  

Έτσι, στο ίδιο παράδειγμα, οφειλέτης με συνολικές οφειλές 300.000 ευρώ και κύρια κατοικία αξίας 150.000 ευρώ υποβάλλει αίτηση στην πλατφόρμα του Εξωδικαστικού, στην οποία δηλώνει ότι επιθυμεί να προστατεύσει αποκλειστικά την κύρια κατοικία του, συναινώντας παράλληλα στη ρευστοποίηση των υπόλοιπων ακινήτων του, συνολικής αξίας 160.000 ευρώ.

Η δόση για να είναι βιώσιμη θα υπολογιστεί από τον αλγόριθμο με βάση την αξία της κύριας κατοικίας 150.000 ευρώ. 

Αυτό δεν σημαίνει ότι θα διαγραφούν οι υπόλοιπες οφειλές του οφειλέτη (ύψους 150.000 ευρώ)  προς τους πιστωτές. Το υπόλοιπο των οφειλών προς τους πιστωτές θα ικανοποιηθεί από την υπόλοιπη περιουσία του ύψους 160.000 (αξία περιουσίας μεγαλύτερη των οφειλών) μέσω της διαδικασίας της εκποίησης και δεν θα γίνει κούρεμα στην οφειλή. Αυτό δεν σημαίνει όμως ότι οι πιστωτές θα εισπράξουν το υπερβάλλον καθώς η ικανοποίηση εκτείνεται έως το συνολικό ύψος οφειλής (300.000 ευρώ).