Σύγκριση τιμών στα σούπερ μάρκετ της Ευρώπης – Που βρίσκεται η Ελλάδα

Σε χαμηλότερα επίπεδα εξακολουθούν να κινούνται οι τιμές των βασικών ειδών που προμηθεύονται τα νοικοκυριά από τα ελληνικά σούπερ μάρκετ σε σύγκριση με αρκετές ευρωπαϊκές αγορές, όπως προκύπτει από νέα συγκριτική έρευνα του ΙΕΛΚΑ για τον Μάιο του 2026.

Η μελέτη βασίστηκε στην ανάλυση περισσότερων από 6.000 τιμών προϊόντων που συλλέχθηκαν από 48 αλυσίδες σούπερ μάρκετ σε εννέα ευρωπαϊκές χώρες, εξετάζοντας συνολικά 40 κατηγορίες αγαθών ευρείας κατανάλωσης. Στην έρευνα περιλαμβάνονται τόσο επώνυμα προϊόντα όσο και προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, με τα στοιχεία να προέρχονται από πλατφόρμες παρακολούθησης τιμών και απευθείας καταγραφές σε καταστήματα οργανωμένου λιανεμπορίου.

Τα ευρήματα δείχνουν ότι το μέσο κόστος του τυπικού καλαθιού στην Ελλάδα παραμένει χαμηλότερο σε σχέση με τις υπόλοιπες χώρες που συμμετείχαν στη σύγκριση. Ειδικότερα, το αντίστοιχο καλάθι εμφανίζεται ακριβότερο κατά 39% στη Γερμανία, κατά 36% στη Γαλλία και κατά 26% στο Ηνωμένο Βασίλειο. Υψηλότερες τιμές καταγράφονται επίσης στην Ιταλία, την Ισπανία, τη Ρουμανία, τη Βουλγαρία και την Πορτογαλία, αν και με μικρότερες διαφοροποιήσεις.

Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο έντονη όταν η σύγκριση πραγματοποιείται χωρίς να λαμβάνεται υπόψη ο Φόρος Προστιθέμενης Αξίας. Σύμφωνα με το ΙΕΛΚΑ, η αφαίρεση της φορολογικής επιβάρυνσης αποκαλύπτει ότι οι καθαρές τιμές των προϊόντων στην ελληνική αγορά παραμένουν χαμηλότερες από εκείνες όλων των υπό εξέταση χωρών. Στην περίπτωση αυτή, η διαφορά με τη Γερμανία φθάνει το 46%, με τη Γαλλία το 44% και με το Ηνωμένο Βασίλειο το 35%.

Η έρευνα αποδίδει σημαντικό μέρος αυτής της διαφοροποίησης στους συντελεστές ΦΠΑ που εφαρμόζονται στα τρόφιμα. Στην Ελλάδα, πολλά βασικά είδη εξακολουθούν να υπάγονται στον συντελεστή 13%, την ώρα που σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες ισχύουν χαμηλότερες επιβαρύνσεις, οι οποίες σε ορισμένες περιπτώσεις κυμαίνονται μεταξύ 4% και 7%, ενώ στο Ηνωμένο Βασίλειο ορισμένα προϊόντα επιβαρύνονται ακόμη και με μηδενικό συντελεστή.

Τα στοιχεία της μελέτης κατατάσσουν την Ελλάδα στη δεύτερη θέση μεταξύ των χωρών που εξετάστηκαν ως προς τη μέση επιβάρυνση ΦΠΑ στο καλάθι των 40 κατηγοριών προϊόντων, με ποσοστό 15,6%. Υψηλότερη φορολογική επιβάρυνση εμφανίζει μόνο η Βουλγαρία, ενώ στον αντίποδα βρίσκεται η Ισπανία, η οποία καταγράφει τον χαμηλότερο μέσο συντελεστή.

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η τελική διαμόρφωση των τιμών επηρεάζεται από ένα ευρύ πλέγμα παραγόντων, πέραν της φορολογίας. Το ενεργειακό κόστος, οι μεταφορές, οι μισθολογικές δαπάνες, η εγχώρια παραγωγή, η γεωγραφική ιδιαιτερότητα κάθε χώρας, οι καιρικές συνθήκες, οι καταναλωτικές συνήθειες και οι οικονομίες κλίμακας αποτελούν μεταβλητές που διαμορφώνουν το τελικό κόστος των προϊόντων στα ράφια.

Παράλληλα, το ΙΕΛΚΑ υπογραμμίζει ότι η σύγκριση αφορά αποκλειστικά αλυσίδες σούπερ μάρκετ και δεν περιλαμβάνει άλλες μορφές λιανικής πώλησης. Σημειώνει επίσης ότι ειδικοί φόροι κατανάλωσης, όπως εκείνοι που επιβάλλονται σε ορισμένες κατηγορίες προϊόντων, δεν ήταν δυνατό να ενσωματωθούν στην ανάλυση.

Σύμφωνα με το Ινστιτούτο, η εικόνα που καταγράφεται φέτος ακολουθεί μια σταθερή τάση που παρατηρείται τα τελευταία δώδεκα χρόνια. Η διαχρονική παρακολούθηση των τιμών δείχνει ότι το ελληνικό οργανωμένο λιανεμπόριο τροφίμων διατηρεί συγκριτικό πλεονέκτημα ως προς το κόστος του βασικού καλαθιού, παρά τις διακυμάνσεις που καταγράφονται κατά περιόδους στις ευρωπαϊκές αγορές.