Οικονομικό έγκλημα: Νέα «όπλα» για την αντιμετώπισή του φέρνει η ΕΕ από τον Ιούλιο του 2027

Νέα δεδομένα στην αντιμετώπιση του οικονομικού εγκλήματος διαμορφώνει το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο, το οποίο τίθεται σε εφαρμογή από τον Ιούλιο του 2027. Τράπεζες, χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί και επιχειρήσεις καλούνται να αναπροσαρμόσουν τις διαδικασίες και τους μηχανισμούς ελέγχου για την πρόληψη της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες (AML) και τον εντοπισμό ύποπτων συναλλαγών, με κομβικό εργαλείο την αξιοποίηση αξιόπιστων δεδομένων και της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI).

Οι αλλαγές και οι τεχνολογικές δυνατότητες αναδείχθηκαν στο 3ο Financial Crime Symposium της Deloitte, που πραγματοποιήθηκε στο Ωδείο Αθηνών με τη συμμετοχή εκπροσώπων των εποπτικών αρχών και της αγοράς. Βάσει του ευρωπαϊκού χρονοδιαγράμματος, οι βασικές διατάξεις του Κανονισμού AMLR θα εφαρμόζονται από τις 10 Ιουλίου 2027, ενώ το 2028 η ευρωπαϊκή Αρχή AMLA αναμένεται να αναλάβει την άμεση εποπτεία επιλεγμένων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων υψηλού κινδύνου, διατηρώντας παράλληλα τον κεντρικό ρόλο των εθνικών εποπτικών αρχών.

Όπως υπογραμμίστηκε στο συνέδριο, η έγκαιρη προσαρμογή απαιτεί συστηματική αξιολόγηση των αποκλίσεων (gap analysis) και κατάρτιση ευέλικτου σχεδίου δράσης στους τομείς της διακυβέρνησης, των συστημάτων και του ανθρώπινου δυναμικού. Κεντρική επιταγή αποτελεί η πρακτική τεκμηρίωση της αποτελεσματικότητας των μηχανισμών πρόληψης, με ελέγχους ανάλογους της πραγματικής έκθεσης στον κίνδυνο. Προς αυτή την κατεύθυνση, καθοριστική κρίνεται η ενεργός συμμετοχή της διοίκησης, η σαφής κατανομή αρμοδιοτήτων και η ουσιαστική ενημέρωση των διοικητικών συμβουλίων.

Η ποιότητα, η επικαιροποίηση και η τεκμηριωμένη προέλευση των δεδομένων συνιστούν θεμέλιο για τη δέουσα επιμέλεια και την παρακολούθηση των συναλλαγών, όπως αναδείχθηκε. Παράλληλα, εκκρεμεί ακόμα η μετάβαση από τις πιλοτικές δοκιμές αξιοποίησης της Τεχνητής Νοημοσύνης στη διερεύνηση υποθέσεων και την επεξεργασία εγγράφων στην παραγωγική της λειτουργία με μετρήσιμα κριτήρια. Ωστόσο, σε καμία περίπτωση δεν θα πρέπει να καταργηθεί η ανθρώπινη εποπτεία και η ιχνηλασιμότητα των αποφάσεων.

Τέλος, επισημάνθηκε η ανάγκη προσαρμογής των μέτρων στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε κλάδου (πληρωμές, ασφάλειες, ακίνητα, τυχερά παίγνια, αγορά τέχνης) και η ενίσχυση της συντονισμένης συνεργασίας και ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των επιχειρησιακών μονάδων, των στελεχών συμμόρφωσης και των αρμόδιων αρχών, υπό το πρίσμα της προστασίας των προσωπικών δεδομένων.

Όπως σημείωσε ο Αλέξης Χατζηπαύλου, Partner, Risk, Regulatory & Forensic Leader της Deloitte Ελλάδος, η προετοιμασία για το νέο κανονιστικό πλαίσιο αποτελεί ευκαιρία ενίσχυσης της εταιρικής ανθεκτικότητας, της ακεραιότητας της αγοράς και της εμπιστοσύνης μεταξύ των εμπλεκόμενων μερών.