Κρυπτονομίσματα: Έρχεται φόρος 10% στα κέρδη – Ποιες συναλλαγές μένουν αφορολόγητες

Νέα δεδομένα για τη φορολογία των κρυπτονομισμάτων φέρνει το νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση. Η προτεινόμενη ρύθμιση προβλέπει αυτοτελή φόρο 10% στην υπεραξία από τη μεταβίβαση κρυπτοστοιχείων, ενώ παράλληλα θεσπίζει αφορολόγητο όριο 500 ευρώ ανά φορολογικό έτος και ξεκαθαρίζει ότι η ανταλλαγή ενός crypto με άλλο δεν δημιουργεί από μόνη της φορολογητέα υπεραξία.

Πρόκειται για μια σημαντική αλλαγή σε ένα πεδίο που μέχρι σήμερα χαρακτηριζόταν από φορολογική αβεβαιότητα. Το νέο πλαίσιο επιχειρεί να καθορίσει όχι μόνο πότε φορολογούνται τα κέρδη από Bitcoin, Ethereum και άλλα κρυπτοστοιχεία, αλλά και πώς υπολογίζεται η υπεραξία, τι ισχύει για staking και δανεισμό crypto, αλλά και πώς μπορούν να δηλωθούν παλαιότερα κέρδη.

Πώς θα φορολογούνται τα κέρδη από τα κρυπτονομίσματα;

Με το προτεινόμενο πλαίσιο, η υπεραξία που αποκτά ένα φυσικό πρόσωπο από τη μεταβίβαση κρυπτοστοιχείων θα φορολογείται με συντελεστή 10%. Η υπεραξία προκύπτει, κατά κανόνα, από τη διαφορά ανάμεσα στην τιμή με την οποία αποκτήθηκε το κρυπτοστοιχείο και στην τιμή με την οποία μεταβιβάστηκε.

Για παράδειγμα, εάν κάποιος αγοράσει Bitcoin αξίας 5.000 ευρώ και αργότερα το μεταβιβάσει έναντι 7.000 ευρώ, η υπεραξία ανέρχεται σε 2.000 ευρώ. Με βάση τον προτεινόμενο συντελεστή, ο φόρος θα υπολογίζεται στα 2.000 ευρώ, με την επιφύλαξη των ειδικότερων κανόνων και του αφορολόγητου ορίου.

Σε περίπτωση που έχουν πραγματοποιηθεί περισσότερες αγορές του ίδιου κρυπτοστοιχείου σε διαφορετικές χρονικές στιγμές, προβλέπονται κανόνες για την τεκμηρίωση των συναλλαγών και τον προσδιορισμό της μέσης τιμής κτήσης. Αυτό σημαίνει ότι η καταγραφή των αγορών και των μεταβιβάσεων αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τον υπολογισμό του τελικού φορολογητέου κέρδους.

Ποια κέρδη από crypto θα παραμένουν αφορολόγητα;

Το σχέδιο νόμου προβλέπει ότι υπεραξία έως 500 ευρώ ανά φορολογικό έτος δεν θα φορολογείται. Πρόκειται για αφορολόγητο όριο που αφορά το συνολικό ποσό της υπεραξίας και όχι κάθε ξεχωριστή συναλλαγή.

Έτσι, για παράδειγμα, εάν η συνολική υπεραξία ενός φορολογούμενου μέσα στο ίδιο φορολογικό έτος ανέρχεται σε 450 ευρώ, δεν προκύπτει φόρος υπεραξίας με βάση τη συγκεκριμένη διάταξη.

Αντίθετα, όταν η υπεραξία ξεπερνά τα 500 ευρώ, ενεργοποιείται η φορολόγηση με τον προβλεπόμενο συντελεστή 10%, σύμφωνα με τους κανόνες του νομοσχεδίου.

Τι ισχύει αν γίνει ανταλλαγή Bitcoin με Ethereum;

Μία από τις σημαντικότερες διευκρινίσεις αφορά τις ανταλλαγές μεταξύ διαφορετικών κρυπτοστοιχείων.

Η ανταλλαγή ενός κρυπτοστοιχείου με άλλο δεν δημιουργεί από μόνη της φορολογητέα υπεραξία. Επομένως, μια συναλλαγή όπως η μετατροπή Bitcoin σε Ethereum δεν θεωρείται αυτομάτως φορολογητέα μεταβίβαση.

Η πρόβλεψη αυτή έχει πρακτική σημασία για τους επενδυτές που πραγματοποιούν συχνά αλλαγές στη σύνθεση του χαρτοφυλακίου τους, χωρίς να μετατρέπουν απαραίτητα τα κρυπτοστοιχεία τους σε ευρώ ή άλλο παραστατικό νόμισμα.

Το φορολογικό γεγονός συνδέεται με τη μεταβίβαση που εμπίπτει στο νέο πλαίσιο και όχι απλώς με κάθε μετακίνηση από ένα crypto σε άλλο.

Φορολογείται η αγορά κρυπτονομισμάτων;

Η αγορά crypto δεν αντιμετωπίζεται ως υπεραξία, όμως το νομοσχέδιο εισάγει μια διαφορετική φορολογική παράμετρο που αφορά τα τεκμήρια.

Η αγορά κρυπτοστοιχείων εντάσσεται στις δαπάνες απόκτησης περιουσιακών στοιχείων. Αυτό σημαίνει ότι τα ποσά που δαπανώνται για την αγορά τους θα πρέπει να μπορούν να δικαιολογηθούν από τον φορολογούμενο μέσω των εισοδημάτων ή άλλων νόμιμων πηγών χρημάτων.

Η συγκεκριμένη πρόβλεψη έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή συνδέεται με το ζήτημα της προέλευσης των χρημάτων που χρησιμοποιούνται για την αγορά crypto και με τον τρόπο με τον οποίο αυτά μπορούν να αποδειχθούν φορολογικά.

Τι γίνεται με το staking και τον δανεισμό crypto;

Το νέο πλαίσιο δεν περιορίζεται στα κέρδη από αγοραπωλησίες.

Αποδόσεις που προκύπτουν από staking, δανεισμό κρυπτοστοιχείων και παροχή ρευστότητας προβλέπεται να αντιμετωπίζονται φορολογικά ως τόκοι και να φορολογούνται με συντελεστή 10%.

Επομένως, διαφορετική μεταχείριση μπορεί να υπάρχει ανάλογα με το πώς δημιουργείται το εισόδημα από τα crypto. Άλλο είναι το κέρδος από τη μεταβίβαση ενός κρυπτοστοιχείου και άλλο η απόδοση που προκύπτει από δραστηριότητες όπως το staking.

Τι θα γίνει με τα παλιά κέρδη από κρυπτονομίσματα;

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πρόβλεψη για τις υπεραξίες από παλαιότερες μεταβιβάσεις.

Το προτεινόμενο πλαίσιο δίνει τη δυνατότητα στους φορολογούμενους να δηλώσουν οικειοθελώς παλαιότερες υπεραξίες μέσα σε διάστημα 12 μηνών από τη δημοσίευση του νόμου, χωρίς πρόστιμα ή τόκους, υπό τις προϋποθέσεις που προβλέπει η σχετική διάταξη.

Σύμφωνα με το σχέδιο που βρίσκεται σε διαβούλευση, ο φόρος που θα προκύψει από τη δήλωση των συγκεκριμένων υπεραξιών θα πρέπει να καταβληθεί μέσα σε 60 ημέρες από την υποβολή της δήλωσης.

Η ρύθμιση έχει ιδιαίτερη πρακτική σημασία για όσους έχουν πραγματοποιήσει κέρδη από crypto τα προηγούμενα χρόνια και θέλουν να αποκτήσουν φορολογική αναγνώριση των συγκεκριμένων κεφαλαίων. Αυτό μπορεί να είναι κρίσιμο όταν τα χρήματα χρησιμοποιούνται στη συνέχεια για την απόκτηση άλλων περιουσιακών στοιχείων και την κάλυψη σχετικών τεκμηρίων.

Υπάρχει φόρος όταν κάποιος κληρονομήσει crypto;

Το νομοσχέδιο προβλέπει ειδική αντιμετώπιση και για κληρονομιές, δωρεές και γονικές παροχές κρυπτοστοιχείων.

Τα crypto χαρακτηρίζονται ως ασώματη κινητή περιουσία κείμενη στην αλλοδαπή. Για τον υπολογισμό της φορολογητέας αξίας προβλέπεται να λαμβάνεται υπόψη η αξία τους σε ευρώ κατά την προηγούμενη ημέρα από τον χρόνο γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης.

Με αυτόν τον τρόπο επιχειρείται να ενταχθούν τα κρυπτοστοιχεία στους κανόνες που αφορούν τις μεταβιβάσεις περιουσίας λόγω κληρονομιάς, δωρεάς ή γονικής παροχής.

Θα επιβάλλεται Ψηφιακό Τέλος Συναλλαγής στα crypto;

Όχι. Το νέο πλαίσιο προβλέπει ότι δεν επιβάλλεται Ψηφιακό Τέλος Συναλλαγής κατά την πώληση κρυπτοστοιχείων.

Πρόκειται για ξεχωριστή πρόβλεψη από τον φόρο υπεραξίας. Επομένως, το γεγονός ότι η πώληση δεν επιβαρύνεται με Ψηφιακό Τέλος Συναλλαγής δεν σημαίνει ότι το κέρδος από τη συγκεκριμένη μεταβίβαση δεν φορολογείται. Εφόσον προκύπτει φορολογητέα υπεραξία σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, εφαρμόζεται ο αυτοτελής συντελεστής 10%.

Τι ισχύει για crypto που δίνονται ως αμοιβή ή παροχή;

Το σχέδιο νόμου προβλέπει ακόμη κανόνες για κρυπτοστοιχεία που χορηγούνται ως παροχή σε είδος σε εργαζομένους, εταίρους ή μετόχους.

Η αξία τους θα προσδιορίζεται σε ευρώ με βάση την αξία των κρυπτοστοιχείων κατά τον χρόνο απόκτησής τους. Έτσι, επιχειρείται να υπάρχει συγκεκριμένος τρόπος αποτίμησης όταν τα crypto αποτελούν μέρος μιας παροχής από επιχείρηση προς φυσικό πρόσωπο.

Πότε θα ισχύσει ο φόρος 10% στα crypto;

Το σημαντικό είναι ότι ο φόρος δεν αποτελεί ακόμη ισχύοντα κανόνα. Η σχετική ρύθμιση περιλαμβάνεται σε σχέδιο νόμου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών που βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση. Το υπουργείο αναφέρει ότι με το νέο πλαίσιο επιχειρείται να καλυφθεί το νομοθετικό κενό στη φορολογική μεταχείριση των κρυπτοστοιχείων.

Επομένως, οι τελικές διατάξεις και ο χρόνος έναρξης εφαρμογής θα εξαρτηθούν από την ολοκλήρωση της νομοθετικής διαδικασίας και την ψήφιση του νομοσχεδίου.

Η εξέλιξη έρχεται μετά από μια περίοδο κατά την οποία το φορολογικό καθεστώς των crypto στην Ελλάδα παρέμενε ασαφές. Το TheOpinion είχε αναδείξει ήδη από τον Αύγουστο τα ζητήματα που δημιουργούσε το υφιστάμενο φορολογικό κενό και τις δυσκολίες που αντιμετώπιζαν φορολογούμενοι σχετικά με την αναγνώριση κερδών από κρυπτονομίσματα.

Τι πρέπει να κρατήσουν οι επενδυτές crypto

Το νέο πλαίσιο δημιουργεί για πρώτη φορά ένα πιο συγκεκριμένο φορολογικό περιβάλλον για τα κρυπτοστοιχεία. Η βασική πρόβλεψη είναι 10% φόρος στην υπεραξία από μεταβίβαση, με αφορολόγητη υπεραξία έως 500 ευρώ τον χρόνο.

Παράλληλα, η απλή ανταλλαγή ενός crypto με άλλο δεν θεωρείται από μόνη της φορολογητέα υπεραξία, ενώ δεν προβλέπεται Ψηφιακό Τέλος Συναλλαγής στην πώληση. Αντίθετα, οι αποδόσεις από staking, δανεισμό και παροχή ρευστότητας αντιμετωπίζονται ως τόκοι με συντελεστή 10%.

Για όσους έχουν παλαιότερα κέρδη, ιδιαίτερη σημασία έχει η δυνατότητα οικειοθελούς δήλωσης μέσα στους 12 μήνες από τη δημοσίευση του νόμου, εφόσον το σχετικό πλαίσιο ψηφιστεί στην προτεινόμενη μορφή.