ΔΝΤ: Έκκληση για νέα χρηματοδότηση των φτωχότερων χωρών – Φόβοι για μεγαλύτερο χάσμα λόγω AI

Την ανάγκη να ενισχυθούν οι μηχανισμοί οικονομικής στήριξης των φτωχότερων και πιο ευάλωτων χωρών υπογραμμίζει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ), καθώς οι διεθνείς οικονομικές εξελίξεις και η ταχεία εξάπλωση της τεχνητής νοημοσύνης ενδέχεται να διευρύνουν τις ανισότητες μεταξύ ανεπτυγμένων και αναπτυσσόμενων οικονομιών.

Η γενική διευθύντρια του Ταμείου, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, κάλεσε τις χώρες-μέλη να εκπληρώσουν τις δεσμεύσεις τους για την αύξηση των διαθέσιμων πόρων που προορίζονται για τις οικονομίες με τις μεγαλύτερες ανάγκες. Όπως επισήμανε, η δραστική μείωση της αναπτυξιακής βοήθειας καθιστά ακόμη πιο κρίσιμη τη διατήρηση των χρηματοδοτικών εργαλείων που μπορούν να προσφέρουν στήριξη σε περιόδους οικονομικής πίεσης.

Ενίσχυση των ταμείων για τις πιο ευάλωτες οικονομίες

Η Γκεοργκίεβα τόνισε ότι το ΔΝΤ αναγνωρίζει την ευθύνη του να συμβάλλει στη χρηματοδότηση των χωρών όταν αυτό κρίνεται αναγκαίο. Στο πλαίσιο αυτό, ζήτησε από τα κράτη-μέλη να ενισχύσουν το Καταπιστευματικό Ταμείο για τη Μείωση της Φτώχειας και την Ανάπτυξη, μέσω του οποίου παρέχονται δάνεια με χαμηλά ή μηδενικά επιτόκια σε φτωχές χώρες.

Παράλληλα, κάλεσε τις κυβερνήσεις να αναπληρώσουν τους διαθέσιμους πόρους του Ταμείου Αρωγής και Ανάσχεσης Καταστροφών του ΔΝΤ. Ο συγκεκριμένος μηχανισμός έχει σχεδιαστεί για να προσφέρει οικονομική βοήθεια στις πιο ευάλωτες χώρες-μέλη, μεταξύ άλλων μέσω επιχορηγήσεων και ελάφρυνσης ή ακύρωσης χρεών, ώστε να μπορούν να αντιμετωπίζουν σοβαρές κρίσεις.

Η επάρκεια των συγκεκριμένων πόρων αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε ένα περιβάλλον όπου οι αναπτυσσόμενες οικονομίες καλούνται να διαχειριστούν πολλαπλές πιέσεις, ενώ η διαθέσιμη διεθνής αναπτυξιακή βοήθεια περιορίζεται.

Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να διευρύνει τις ανισότητες

Ένα από τα ζητήματα που προκαλούν ανησυχία στο ΔΝΤ είναι η άνιση δυνατότητα των χωρών να αξιοποιήσουν τα οφέλη της τεχνητής νοημοσύνης. Οι οικονομίες που διαθέτουν περισσότερους πόρους, ανεπτυγμένες ψηφιακές υποδομές και εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό ενδέχεται να επωφεληθούν ταχύτερα από τις νέες τεχνολογίες.

Αντίθετα, οι χώρες που αντιμετωπίζουν ήδη χρηματοδοτικούς περιορισμούς μπορεί να δυσκολευτούν να ακολουθήσουν τον ίδιο ρυθμό, γεγονός που ενδέχεται να ενισχύσει τις υφιστάμενες αποκλίσεις στην παραγωγικότητα και στην οικονομική ανάπτυξη. Η προειδοποίηση της Γκεοργκίεβα συνδέει, επομένως, την τεχνολογική μετάβαση με την ανάγκη διατήρησης μηχανισμών διεθνούς οικονομικής στήριξης.

Το αυξανόμενο παγκόσμιο χρέος πιέζει τους προϋπολογισμούς

Την ίδια ώρα, το ΔΝΤ απευθύνει προειδοποίηση για την πορεία του παγκόσμιου χρέους και το αυξημένο κόστος εξυπηρέτησής του. Ο διευθυντής του Τμήματος Δημοσιονομικών Υποθέσεων του Ταμείου, Ροντρίγκο Βαλντές, υπογράμμισε ότι οι κυβερνήσεις πρέπει να αντιμετωπίσουν με μεγαλύτερη αίσθηση επείγοντος την ανάγκη περιορισμού των δημοσιονομικών πιέσεων.

Όπως εξήγησε, το υψηλό επίπεδο δανεισμού, οι πληθωριστικές πιέσεις και η άνοδος των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων επιβαρύνουν τις οικονομίες και αυξάνουν το κόστος χρηματοδότησης των κρατών. Εάν οι δαπάνες για την εξυπηρέτηση του χρέους συνεχίσουν να αυξάνονται, μεγαλύτερο μέρος των κρατικών προϋπολογισμών μπορεί να κατευθύνεται στην κάλυψη δανειακών υποχρεώσεων, περιορίζοντας τα περιθώρια για άλλες δημόσιες δαπάνες.

«Δηλώνουμε τώρα ότι η κατάσταση είναι επείγουσα και είναι τώρα, επειδή ουσιαστικά, οι συνθήκες έχουν αλλάξει», ανέφερε ο Βαλντές, τονίζοντας ότι το μήνυμα του Ταμείου προς τις κυβερνήσεις είναι πλέον σαφώς πιο πιεστικό.

Οι παρεμβάσεις των δύο αξιωματούχων αναδεικνύουν τις δύο πλευρές της ίδιας πρόκλησης: από τη μία, την ανάγκη οι κυβερνήσεις να διατηρήσουν βιώσιμα τα δημόσια οικονομικά τους και, από την άλλη, τη σημασία να υπάρχουν επαρκείς διεθνείς πόροι για τις χώρες που έχουν περιορισμένες δυνατότητες να αντιμετωπίσουν οικονομικές κρίσεις και τις συνέπειες των παγκόσμιων αλλαγών.