ΑΑΔΕ: Και… δια αέρος οι έλεγχοι για λαθρεμπόριο και φοροδιαφυγή

Ακόμα και… στον αέρα επεκτείνει η Εφορία τους ελέγχους της για λαθρεμπόριο και φοροδιαφυγή, στο πλαίσιο της νέας τακτικής που ενσωματώνει στις ελεγκτικές της διαδικασίες.

Όπως μεταφέρει ρεπορτάζ της ΕΡΤ, με ετήσιο τίμημα 5.580 ευρώ (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ), εξασφαλίζει πρόσβαση σε εξειδικευμένη πλατφόρμα εντοπισμού αεροσκαφών, καθώς και σε γεωχωρικό σύστημα επιχειρησιακής ανάλυσης (GIS), προκειμένου να καλύψει τις ανάγκες του Αυτοτελούς Τμήματος Κεντρικού Θαλάμου Επιχειρήσεων της Γενικής Διεύθυνσης Δυνάμεων Ελέγχοι Οικονομικών Συναλλαγών (ΔΕΟΣ).

Θα διαθέτει, δηλαδή, τη δυνατότητα να παρακολουθεί σε πραγματικό χρόνο τις διαδρομές των αεροσκαφών και να αξιοποιεί τα στοιχεία των πτήσεων για τη διενέργεια στοχευμένων φορολογικών και τελωνειακών διασταυρώσεων.

Όπως διαφαίνεται από σχετική απόφαση της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), η πλατφόρμα παρακολούθησης σχεδιάζεται να τεθεί σε λειτουργία το αμέσως επόμενο διάστημα, διαθέτοντας τη δυνατότητα για συνεχή ενημέρωση σε πραγματικό χρόνο για τις μετακινήσεις όλων των αεροσκαφών (ιδιωτικών αλλά και εταιρικών), τόσο εντός όσο και εκτός της ελληνικής επικράτειας.

Η Φορολογική Διοίκηση θα είναι σε θέση να γνωρίζει όχι μόνο όσα έχουν δηλωθεί επίσημα, αλλά και τι ακριβώς συμβαίνει στην πράξη σε επίπεδο μετακινήσεων και δραστηριότητας. Όποτε εντοπίζονται ενδείξεις που απαιτούν περαιτέρω διερεύνηση, θα σήμανε «συναγερμός» για την εκκίνηση ελέγχου.

Η εφαρμογή θα λειτουργεί ως «φίλτρο εκτίμησης κινδύνου», επιτρέποντας στις ελεγκτικές υπηρεσίες να διαχωρίζουν τις κινήσεις που παρουσιάζουν αυξημένο ενδιαφέρον και να κατευθύνουν εκεί τις διαθέσιμες δυνάμεις τους.

Με αυτόν τον τρόπο, ένα αεροσκάφος ή μια σειρά πτήσεων δύναται να αποτελέσει το έναυσμα για περαιτέρω διασταυρώσεις, εφόσον τα καταγεγραμμένα στοιχεία εγείρουν υποψίες για τέλεση φορολογικής ή τελωνειακής παράβασης.

Η πλατφόρμα GIS στην υπηρεσία της ΔΕΟΣ

Σε δεύτερη φάση, η ΑΑΔΕ πρόκειται να εντάξει στις ελεγκτικές της μεθόδους και τη γεωχωρική πλατφόρμα επιχειρησιακής ανάλυσης GIS (Geographic Information Systems).

Πρόκειται για ένα προηγμένο λογισμικό που συνδυάζει τα συμβατικά στοιχεία μιας επιχείρησης με τη γεωγραφική τους τοποθεσία, υποβοηθώντας τη λήψη στρατηγικών αποφάσεων.

Ουσιαστικά, θα δημιουργήσει ένα ενοποιημένο περιβάλλον εποπτείας, όπου θα καταγράφονται, θα απεικονίζονται, θα αναλύονται και θα αξιολογούνται οι ενέργειες των στελεχών της (ΔΕΟΣ).

Στην πράξη, η ΑΑΔΕ επιδιώκει να αποκτήσει έναν ψηφιακό «χάρτη επιχειρήσεων» στον οποίο θα αποτυπώνεται η δραστηριότητα των ελεγκτών και θα μπορούν να συσχετίζονται ετερόκλητες πληροφορίες. Έτσι, τα δεδομένα από την παρακολούθηση των αεροσκαφών θα αξιοποιούνται εντός ενός ευρύτερου πλαισίου ανάλυσης κινδύνου.

Η πλατφόρμα δεν θα περιορίζεται στη βασική χαρτογράφηση, αφού η απόφαση της Αρχής προβλέπει την παράλληλη αξιοποίηση Τεχνητής Νοημοσύνης, drones και εξελιγμένων εργαλείων ανάλυσης δικτύων ρίσκου.

Τα στοιχεία μπορούν να αξιολογούνται συνδυαστικά, ώστε να εντοπίζονται διασυνδέσεις, επαναλαμβανόμενα μοτίβα και σημεία υψηλής επικινδυνότητας.

Η τεχνογνωσία που αποκτήθηκε με τους ελέγχους σε πλοία

Πριν από περίπου έναν χρόνο, ο φορολογικός και τελωνειακός μηχανισμός είχε στραφεί στην αξιοποίηση εξειδικευμένου συστήματος παρακολούθησης για πλοία και ναυτιλιακά δεδομένα, αποκτώντας πρόσβαση σε στοιχεία που αξιοποιούνται για τον εντοπισμό ύποπτων μετακινήσεων και την καλύτερη στόχευση των ελέγχων.

Πρόκειται για την πλατφόρμα MarineTraffic Enterprise Plan, η οποία αξιοποιεί την τεχνολογία AIS (Automatic Identification System) για τον εντοπισμό σκαφών και τη συλλογή πληροφοριών σχετικά με την πορεία τους. Η υπηρεσία δύναται να παρακολουθεί έως και 240.000 σκάφη, μέσω δικτύου που συνδυάζει επίγειους σταθμούς, δορυφορική κάλυψη και περιαγωγή (roaming), προσφέροντας ευρεία εικόνα της ναυτιλιακής δραστηριότητας ακόμη και σε απομακρυσμένες θαλάσσιες ζώνες.

Η αξία της συνδυαστικής ανάλυσης

Για τα ελεγκτικά όργανα, η αξία των δεδομένων έγκειται κυρίως στη δυνατότητα συνδυαστικής ανάλυσης. Η πορεία ενός πλοίου, η ταχύτητα, το βύθισμα, το ιστορικό των δρομολογίων του, αλλά και στοιχεία που αφορούν το ιδιοκτησιακό καθεστώς και τα τεχνικά του χαρακτηριστικά, μπορούν να αποτελέσουν κρίσιμες πληροφορίες για την εκτίμηση του κινδύνου και την επιλογή των υποθέσεων που θα τεθούν υπό έλεγχο.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η δυνατότητα αναδρομικής παρακολούθησης. Η πλατφόρμα παρέχει ιστορικό κινήσεων βάθους έως και πέντε ετών, επιτρέποντας στους ελεγκτές να αναπαράγουν τα δρομολόγια των σκαφών και να αναζητούν επαναλαμβανόμενα μοτίβα ή ασυνήθιστες αυξομειώσεις στην πορεία τους.

Παράλληλα, έως και τρεις χρήστες της ΑΑΔΕ, με ατομικά διαπιστευτήρια, μπορούν να διατηρούν σε πραγματικό χρόνο εικόνα για την τρέχουσα θέση ενός πλοίου, την πορεία και την ταχύτητα πλεύσης του, το ιστορικό των διαδρομών του, καθώς και τους λιμένες στους οποίους έχει καταπλεύσει ή από τους οποίους έχει αποπλεύσει.

Το σύστημα επιτρέπει επίσης τη δημιουργία ειδικών ζωνών παρακολούθησης, δηλαδή περιοχών ενδιαφέροντος στις οποίες οι ελεγκτικές υπηρεσίες επιθυμούν να διατηρούν αυξημένη εποπτεία. Σε περίπτωση μεταβολών σε παραμέτρους όπως η ταχύτητα, το βύθισμα ή ο εκτιμώμενος χρόνος άφιξης, μπορούν να ενεργοποιούνται ειδοποιήσεις, ώστε οι αρμόδιες υπηρεσίες να αντιδρούν ταχύτερα σε κινήσεις που χρήζουν περαιτέρω διερεύνησης.

Η εικόνα συμπληρώνεται από στοιχεία για τους λιμένες, τις αφίξεις και αναχωρήσεις πλοίων, τα σκάφη που βρίσκονται ελλιμενισμένα, αλλά και δεδομένα σχετικά με τη συμφόρηση και τους χρόνους αναμονής. Η συγκεκριμένη επιχειρησιακή υποδομή είχε ιδιαίτερη σημασία για την αντιμετώπιση της λαθρεμπορίας στα ναυτιλιακά καύσιμα.