Οι πολυμήχανοι αγρότες της… ασφάλτου

Στα μπλόκα οι αγρότες έστησαν μέσα σε λίγες ώρες «χωριά πάνω στους δρόμους». Από το πουθενά εμφανίστηκαν κοινόχρηστες κουζίνες, αυτοσχέδιες βρύσες, καυσόξυλα, ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις και οργανωμένα σημεία διανομής τροφίμων, όλα φτιαγμένα με υλικά που υπήρχαν ήδη στα τρακτέρ και στις καρότσες των οχημάτων τους

Ένας γεωργός ή κτηνοτρόφος μπορεί να μετατρέψει μια γεννήτρια σε σταθμό φόρτισης για δέκα κινητά και δύο pc ταυτόχρονα, ενώ δίπλα του ένας άλλος να επισκευάζει μια σόμπα χρησιμοποιώντας ανταλλακτικά απ΄όπου ναναι. Η γνώση δεν είναι θεωρητική είναι η γνώση ανθρώπων που έχουν μεγαλώσει επισκευάζοντας μόνοι τους ό,τι χαλάει στα χωράφια, στις στάνες και στα σπίτια. Τα υλικά είναι απλά και άμεσα διαθέσιμα, όπως παλέτες που γίνονται πάγκοι και κρεβάτια, νάιλον θερμοκηπίων που μετατρέπεται σε  αδιάβροχη οροφή, σόμπες πέλετ ή ξύλου που θερμαίνουν αποθήκες μεταφέρονται και συνδέονται με αυτοσχέδιους αγωγούς για να ζεσταίνουν σπιτάκια-τέντες. Είναι οι δεξιότητες του κάθε αγρότη που κόβει, δένει, μονώνει, δοκιμάζει, διορθώνει. Δεν περιμένουν ειδικό γιατί έτσι έμαθαν στα βουνά ή στις απομακρυσμένες πεδιάδες όπου δεν έχει διαθέσιμους ψυκτικούς, υδραυλικούς, ηλεκτρολόγους και μάλιστα σε λογικές τιμές. Αναγκάστηκαν κι έμαθαν όλες τις δουλειές μόνοι τους.

Μπορούν να… σταθούν παντού

Η οργάνωση τους, ακολουθεί την ίδια λογική της… αυτοργάνωσης, που τελευταία έγινε της μόδας από πολιτικούς που τα έχουν όλα έτοιμα στα πόδια τους με αμέτρητους παρατρεχάμενους και όλες τις ειδικότητες στην υπηρεσία τους. Οι αγρότες δημιουργούν ομάδες εφοδιασμού, μαγειρείου, υγιεινής και ασφάλειας χωρίς κεντρική εντολή. Κάθε μπλόκο έχει τα μαστόρια του και οι ρόλοι προκύπτουν από το ποιος ξέρει να κάνει τι καλύτερα, δηλαδή στην πράξη. Το αποτέλεσμα είναι ένα σύστημα που λειτουργεί. Όμως, ας μη γελιόμαστε, αυτό που φαίνεται πρόχειρο είναι στην πραγματικότητα αποτέλεσμα δεκαετιών πρακτικής εμπειρίας σε συνθήκες όπου η βοήθεια αργεί ή δεν φθάνει ποτέ. Και το κάνουν με ταχύτητα και ακρίβεια που θα ζήλευαν πολλοί επαγγελματικοί κλάδοι έκτακτης ανάγκης.

Στο εξωτερικό στους δρόμους για μήνες

Παρόμοιες πρακτικές αυτοοργάνωσης και ταχείας εγκατάστασης κοινοτήτων σε μπλόκα και κατασκηνώσεις εμφανίστηκαν και σε αγροτικές κινητοποιήσεις άλλων χωρών ιδιαίτερα στην Ευρώπη το 2023-2024 αλλά και στην Ινδία το 2020-2021. Στο Παρίσι, για παράδειγμα, δεκάδες αγρότες έστησαν σκηνές και άναψαν φωτιές για θέρμανση γύρω από τη μητρόπολη, ενώ στο Βρυξέλλες σχημάτισαν καταυλισμούς έξω από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με αυτοσχέδιες κουζίνες από φορτηγά και γεννήτριες για ηλεκτρικό ρεύμα. Η ταχύτητα ήταν το κλειδί για να μετατρέψουν τους δρόμους σε προσωρινές κατοικίες, με ρόλους για logistics, υγεία και ασφάλεια. Πιο εντυπωσιακό ίσως είναι το παράδειγμα της Ινδίας, όπου οι αγρότες κατέλαβαν τρεις μεγάλους αυτοκινητοδρόμους γύρω από το Νέο Δελχί τον Νοέμβριο του 2020, όπου έμειναν για πάνω από ένα χρόνο. Οι γυναίκες αγρότισσες αλλά και τα παιδιά τους και εκεί έπαιξαν κεντρικό ρόλο, από την προετοιμασία φαγητού μέχρι που άλλαζαν βάρδιες περιφρούρησης. Αυτή η αυτοδύναμη δομή, με ελάχιστη εξάρτηση από εξωτερική βοήθεια οδήγησε τελικά στην κατάργηση των νόμων τον Νοέμβριο του 2021.

Εξαρτημένοι και… αστοί

Κι ενώ στα μπλόκα ένας αγρότης από τα Μάλγαρα φτιάχνει με δύο κλειδιά και μια μονωτική ταινία τριφασική παροχή για να τροφοδοτήσει ταυτόχρονα ψυγείο, σόμπα και φορτιστές στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη ο μέσος κάτοικος διαμερίσματος περιμένει τρεις εβδομάδες για να έρθει «ο μάστορας» να αλλάξει μια πρίζα ή να ξεβουλώσει έναν σιφόνι. Η αντίθεση είναι σχεδόν “κωμική” αν δεν ήταν τραγική. Στην πόλη πληρώνεις 70-120 ευρώ την ώρα για να σου αλλάξουν έναν θερμοσίφωνα και άλλα 50 ευρώ «έξοδα κίνησης», ενώ στο χωριό ο εργάτης γης έχει μάθει από παιδί να τον κατεβάζει μόνος του, να τον επισκευάζει με καινούριο θερμικό και αντίσταση που αγόρασε από το πρατήριο γεωργικών εφοδίων και να τον ξανανεβάζει πριν τελειώσει ο καφές του. Αντιθέτως στα αστικά κέντρα η εξειδίκευση έχει γίνει… υπερεξειδίκευση, χρειαζόμαστε υδραυλικό μόνο για λέβητες φυσικού αερίου, άλλον μόνο για ηλιακούς, άλλον για ενδοδαπέδια. Στην ύπαιθρο ο ίδιος άνθρωπος που οργώνει το χωράφι το πρωί, το απόγευμα βάζει καινούρια βάνα στη στέρνα και το βράδυ φτιάχνει το αυτόματο πότισμα με ανταλλακτικό έβγαλε από παλιό ψεκαστικό κι άλλα πολλά. Η διαφορά δεν είναι μόνο οικονομική είναι πολιτισμική. Στην πόλη η γνώση έχει γίνει εμπόρευμα που αγοράζεις πολύ ακριβά. Στο χωριό η γνώση είναι ακόμα εργαλείο… επιβίωσης. Αν δεν ξέρεις να δέσεις μια γεννήτρια με ασφάλεια, δεν έχεις ρεύμα τον χειμώνα. Αν δεν μπορείς να μετατρέψεις μια παλέτα και δυο νάιλον σε στεγνό καταφύγιο, δεν αντέχεις ούτε μία νύχτα στο στάβλο που αποκλείστηκε από την έντονη χιονόπτωση. Συνεπώς οι αγρότες, αν θελήσουν να μείνουν για μήνες στην άσφαλτο, παρά την κακοκαιρία του χειμώνα, μπορούν να το κάνουν…