Ποιες είναι οι παγίδες στα «όρη στα άγρια βουνά»
Οι βασικές συστάσεις της Ιατρικής Επιτροπής της Διεθνούς Ομοσπονδίας Ορειβασίας και Αναρρίχησης (UIAA) ώστε να χαρούμε τις χιονισμένες πλαγιές της βόρειας Ελλάδας χωρίς να ρισκάρουμε τη ζωή μας
theopinion
Το βουνό με τις χιονισμένες πλαγιές του σίγουρα μαγεύει όποιον τολμά να το προσεγγίσει, είτε ως ορειβάτης, είτε ως σκιέρ εκτός πίστας, είτε ως πεζοπόρος που αναζητά την ησυχία όμως οι ίδιες αυτές συνθήκες, το ακραίο κρύο, ο άστατος καιρός, το ασταθές χιόνι, μπορούν να μετατρέψουν μια όμορφη εξόρμηση σε επικίνδυνη περιπέτεια.
Η Διεθνής Ομοσπονδία Ορειβασίας και Αναρρίχησης (UIAA), μέσα από την Ιατρική της Επιτροπή και την Επιτροπή Ασφαλείας, έχει επεξεργαστεί επιστημονικά τεκμηριωμένες συστάσεις που βοηθούν να προλάβουμε και να διαχειριστούμε τους μεγαλύτερους κινδύνους. Από όλα τα ατυχήματα, οι χιονοστιβάδες παραμένουν η πιο θανατηφόρα απειλή, ειδικά σε πλαγιές με κλίση πάνω από 30 μοίρες, όπου μια μάζα χιονιού μπορεί ξαφνικά να ξεκολλήσει και να παρασύρει τα πάντα στο πέρασμά της, θάβοντας ανθρώπους κάτω από τόνους χιονιού και προκαλώντας ασφυξία ή σοβαρά τραύματα από πτώση σε γκρεμούς. Η UIAA, σε συνεργασία με οργανισμούς τονίζει ότι η πρόληψη ξεκινά από τον σωστό εξοπλισμό, πομποδέκτης, φτυάρι και ανιχνευτής είναι απολύτως απαραίτητα, ενώ ένα airbag σακιδίου μπορεί να σώσει ζωές κρατώντας τον χρήστη στην επιφάνεια.
Πριν από κάθε εξόρμηση, πρέπει να ελέγχεις το δελτίο χιονοστιβάδων και να εκπαιδεύεσαι σε τεχνικές διάσωσης συντρόφου, γιατί τα πρώτα λεπτά είναι κρίσιμα. Εξίσου συχνές, όμως, είναι οι ολισθήσεις και οι πτώσεις σε παγωμένες ή χιονισμένες επιφάνειες, όπου ένα λάθος βήμα μπορεί να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτη κατηφόρα, κατάγματα ή ακόμα και πτώση από ύψος. Εδώ η σωστή χρήση κραμπόν και πιολέ, μαζί με κράνος και, όπου χρειάζεται, σχοινί, κάνει τη διαφορά, ενώ η αποφυγή υπερκόπωσης και η προσεκτική εκτίμηση των συνθηκών, ιδιαίτερα όταν ο πάγος είναι σκληρός, μειώνει δραστικά τον κίνδυνο.
ΟΔΗΓΟΣ ΕΠΙΒΙΩΣΗΣ ΧΕΙΜΩΝΑ – ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ
Το κρύο από μόνο του φέρνει και άλλους κινδύνους, όπως τα κρυοπαγήματα, που εμφανίζονται κυρίως στα άκρα, δάχτυλα χεριών και ποδιών, αυτιά, μύτη, όταν ο ιστός παγώνει από τον συνδυασμό χαμηλής θερμοκρασίας, ανέμου και υγρασίας. Παράγοντες όπως ακατάλληλα ρούχα, αφυδάτωση ή στενά γάντια και παπούτσια επιταχύνουν το πρόβλημα. Η UIAA συνιστά σωστό, πολυεπίπεδο ρουχισμό που απομακρύνει την υγρασία, τακτική ενυδάτωση και ζεστά ρευστά, ενώ σε περίπτωση εμφάνισης συμπτωμάτων, λεύκανση δέρματος, μούδιασμα, μετά φουσκάλες ή μαύρισμα, η άμεση θέρμανση σε νερό 37-40°C είναι κρίσιμη, αρκεί να μην υπάρχει κίνδυνος επαναπαγωμάτων.
Παράλληλα, η υποθερμία απειλεί όταν η θερμοκρασία του σώματος πέσει κάτω από 35°C, προκαλώντας αρχικά τρέμουλο και κόπωση και στη συνέχεια σύγχυση, απώλεια συνείδησης ή ακόμα και θάνατο. Ο συνδυασμός κρύου, ανέμου και βρεγμένων ρούχων την επιταχύνει, γι’ αυτό η UIAA επιμένει στην πολυεπίπεδη ενδυμασία που αποτρέπει τον ιδρώτα να παγώνει πάνω στο δέρμα, στην τακτική λήψη τροφής και υγρών για να παράγει το σώμα θερμότητα, και στην άμεση αναζήτηση προστασίας από τον καιρό μόλις εμφανιστούν τα πρώτα σημάδια. Στο τέλος, όλα συγκλίνουν στην προετοιμασία, οι συστάσεις είναι ξεκάθαρες, τονίζουν μην πηγαίνεις ποτέ μόνος, ενημέρωσε κάποιον για τη διαδρομή σου, ελέγξτε τον εξοπλισμό και τον καιρό, φρόντισε τη φυσική σου κατάσταση και μάθε βασικές πρώτες βοήθειες. Να επισημανθεί ξανά ότι αυτές οι συστάσεις βασίζονται σε δεδομένα και εμπειρία ετών, ώστε το χειμερινό βουνό να παραμείνει πηγή χαράς και όχι… κινδύνου.