Είναι πολλά τα λεφτά Άρη, θεέ του πολέμου…

Ο πόλεμος μπαίνει σήμερα στην 25η μέρα του και ο Ντόναλντ Τραμπ χθες έκανε μια δήλωση που ταρακούνησε όλο τον πλανήτη. Είπε ότι είχε «πολύ καλές και παραγωγικές συνομιλίες» με Ιρανούς αξιωματούχους, παρόλο που το Ιράν αρνείται κατηγορηματικά κάτι τέτοιο, ότι υπάρχει μεγάλη πιθανότητα συμφωνίας για να τελειώσει ο πόλεμος και αναβάλλει για πέντε μέρες τις επιθέσεις σε εργοστάσια ηλεκτρισμού και ενεργειακές υποδομές του Ιράν. Μόλις το έγραψε στο Truth Social, μέσα σε λεπτά οι τιμές του πετρελαίου έπεσαν κατά περίπου 11%, το Brent βρέθηκε κάτω από τα 100 δολάρια το βαρέλι για πρώτη φορά εδώ και δύο εβδομάδες, ενώ τα χρηματιστήρια ανέβηκαν απότομα και μαζί με τον Nasdaq έκλεισαν με σημαντικά κέρδη. Αυτή ακριβώς η δήλωση είναι το πιο πρόσφατο παράδειγμα του πώς κάθε κουβέντα του Τραμπ γίνεται… χρυσωρυχείο για κάποιους.

Κυρίως με φόβο και λίγο πάθος

Όσοι traders και μεγάλα funds παρακολουθούν 24 ώρες το εικοσιτετράωρο την εξέλιξη του πολέμου, ήξεραν ότι αν ο Τραμπ δείξει έστω και την παραμικρή ελπίδα για ειρήνη, το πετρέλαιο θα πέσει απότομα γιατί ο φόβος για κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ θα εξαφανιστεί. Αυτοί που πρόλαβαν να πουλήσουν πετρέλαιο ή να στοιχηματίσουν στην πτώση του λίγα λεπτά πριν ή ακριβώς τη στιγμή που το έλεγε κέρδισαν εκατομμύρια. Αντίθετα, όταν πριν από λίγες μέρες απειλούσε να «εξαφανίσει» τις ενεργειακές υποδομές του Ιράν αν δεν άνοιγε το Στενό, το πετρέλαιο είχε εκτοξευτεί πάνω από τα 115 δολάρια, οι μετοχές εταιρειών πετρελαίου και αμυντικών βιομηχανιών ανέβηκαν στα ύψη και όσοι είχαν τοποθετηθεί εκεί από πριν έγιναν πλουσιότεροι. Και δεν είναι μόνο το πετρέλαιο. Σε όλη τη διάρκεια αυτού του πολέμου, κάθε φορά που ο Τραμπ μιλάει για επίθεση, για διαπραγμάτευση, για «θα τελειώσει σύντομα» ή «δεν χρειαζόμαστε το Στενό», οι αγορές αντιδρούν ακαριαία. Οι μετοχές εταιρειών που παράγουν όπλα, πυραύλους ή ενέργεια ανεβαίνουν όταν φαίνεται ότι ο πόλεμος συνεχίζεται, ενώ πέφτουν όταν φαίνεται ότι τελειώνει.

Από την καταιγίδα της ερήμου, σε αυτή του… Τραμπ

Ταυτόχρονα, το Bitcoin, ο χρυσός και άλλα «ασφαλή» assets κινούνται ανάλογα με το πόσο επικίνδυνη φαίνεται η κατάσταση. Υπάρχουν πλέον ειδικά προγράμματα υπολογιστών και επαγγελματίες που σκανάρουν κάθε του post στο Truth Social, κάθε του συνέντευξη και αγοράζουν ή πουλάνε αυτόματα σε κλάσματα δευτερολέπτου. Δεν χρειάζεται να περιμένουν μήνες, τα κέρδη κλείνουν μέσα σε λίγες ώρες ή και λεπτά. Αυτή η καταιγίδα που δημιουργεί ο Τραμπ με τα λόγια του δεν περιορίζεται μόνο στον πόλεμο. Ισχύει για κάθε θέμα: δασμούς στην Κίνα, φορολογία αμερικανικών εταιρειών, ακόμα και για το αν θα βοηθήσει ή θα τιμωρήσει κάποια βιομηχανία. Όταν λέει κάτι θετικό για μια εταιρεία, η μετοχή της πετάγεται πάνω γιατί οι επενδυτές περιμένουν λιγότερους φόρους ή περισσότερες παραγγελίες. Όταν απειλεί με δασμούς, οι εταιρείες που εξαρτώνται από εισαγωγές πέφτουν, αλλά όσοι έχουν ήδη στοιχηματίσει στην αντίθετη πλευρά βγάζουν λεφτά. Οι απλοί επενδυτές συνήθως αγχώνονται και περιμένουν να ηρεμήσουν τα πράγματα, ενώ αυτοί που ξέρουν να «παίζουν» με την αναταραχή – γρήγοροι traders, μεγάλα funds, ακόμα και μικροί που παρακολουθούν καθημερινά – χρησιμοποιούν ακριβώς αυτή την αναστάτωση για να γίνουν πλουσιότεροι. Δεν είναι μαγεία, είναι απλώς ότι ο Τραμπ ως Αμερικανός πρόεδρος έχει τόση δύναμη με τα λόγια του που κάθε του δήλωση, από τον πόλεμο στο Ιράν μέχρι οτιδήποτε άλλο, δημιουργεί μια μικρή ή μεγάλη ευκαιρία κέρδους για κάποιους που είναι έτοιμοι να την αρπάξουν. Και αυτό συμβαίνει ξανά και ξανά, κάθε φορά που ανοίγει το στόμα του…

Χωρίς αποδείξεις

Oι Financial Times (FT) αναφέρουν για τις χθεσινές μαζικές συναλλαγές μέσα σε ένα λεπτό με περίπου 6.200 συμβόλαια για πετρέλαιο Brent (το ευρωπαϊκό) και WTI (το αμερικανικό) ότι το συνολικό ποσό ήταν 580 εκατομμύρια δολάρια! Δηλαδή στοιχηματιζαν ότι η τιμή του πετρελαίου θα πέσει σύντομα και ακριβώς 15 λεπτά αργότερα ο Ντόναλντ Τραμπ ανεβασε στο Truth Social ότι «Είχαμε παραγωγικές συνομιλίες με το Ιράν» και μιλάμε με το Ιράν για να τελειώσει ο πόλεμος/η κρίση κλπ. Μόλις βγήκε αυτό το ποστάρισμα, η τιμή του πετρελαίου σημείωσε πτώση στην αγορά ενέργειας. Αντίθετα, οι μετοχές (όπως τα futures του S&P 500) ανέβηκαν. Όποιος είχε πουλήσει πετρέλαιο λίγα λεπτά πριν, κέρδισε πολλά γιατί αγόρασε φθηνά όταν η τιμή έπεσε. Οι αναλυτές των FT  λένε ότι αυτό δεν μοιάζει… φυσιολογικό. Ένας στρατηγικός αναλυτής από μεγάλη αμερικανική brokerage εταιρεία είπε ότι «Δύσκολο να αποδείξεις κάτι, αλλά πρέπει να αναρωτηθούμε, ποιος πουλούσε τόσο επιθετικά 15 λεπτά πριν από το μήνυμα του Τραμπ;» Άλλος ειδικός πρόσθεσε «Μετά από 25 χρόνια που παρακολουθώ τις αγορές, η διαίσθησή μου λέει ότι αυτό είναι πραγματικά αφύσικο. Κάποιος μόλις έγινε πολύ πλουσιότερος.» Επίσης, παρατηρούν ότι μοιάζει με ό,τι συνέβαινε τελευταία και στο Polymarket, μια πλατφόρμα στοιχημάτων, όπου στοιχημάτιζαν αν θα χτυπήσει ή όχι το Ιράν, και υπήρχαν παρόμοιες «τέλειες» κινήσεις. Οι FT τονίζουν ότι δεν υπάρχει απόδειξη ότι κάποιος είχε εσωτερική πληροφόρηση από τον Λευκό Οίκο ή από κάποιον κοντά στον Τραμπ. Απλώς λένε ότι το timing είναι ύποπτο και ότι έχει συμβεί κάτι παρόμοιο και άλλες φορές τελευταία πριν από επίσημες ανακοινώσεις της αμερικανικής κυβέρνησης. Ο Λευκός Οίκος απάντησε αμέσως ότι «Ο Τραμπ και η ομάδα του σκέφτονται μόνο το καλό του αμερικανικού λαού. Δεν ανεχόμαστε κανέναν αξιωματούχο να κερδίζει παράνομα από εμπιστευτικές πληροφορίες. Όποιος υποψιάζεται κάτι χωρίς στοιχεία, κάνει ανεύθυνη δημοσιογραφία.»

Παιχνίδια για λίγους

Δεν είναι παράνομο, αλλά δείχνει μια βαθιά ανισότητα, η παγκόσμια οικονομία, τα πετρέλαια, οι μετοχές και τα κρυπτονομίσματα κινούνται όλο και περισσότερο από πολιτικές δηλώσεις ή… αναρτήσεις παρά από πραγματικά οικονομικά στοιχεία. Είναι σαν ο Τραμπ να έχει στα χέρια του ένα αόρατο τηλεχειριστήριο που κάνει τις αγορές να χορεύουν  και όποιος μπορεί να το διαβάσει πρώτος, γίνεται πλουσιότερος. Το πρόβλημα είναι ότι αυτή η καθημερινή «χειραγώγηση» μέσω δηλώσεων κάνει τις αγορές πιο ασταθείς, πιο άδικες για τον μέσο άνθρωπο και λιγότερο προβλέψιμες για την πραγματική οικονομία. Και αυτό είναι κάτι που αξίζει να συζητάμε γιατί δείχνει πόσο εύκολα η πολιτική γίνεται παιχνίδι ακόμη μεγαλύτερου πλουτισμού για ελάχιστους, την ώρα που οι περισσότεροι κοιτάμε αν δικαιούμαστε το επίδομα των πενήντα-εξήντα ευρώ το… δίμηνο! FUEL PASS

Μέτρα για καύσιμα: ψίχουλα μπροστά στην ενεργειακή κρίση;