Από τις αίθουσες των μεγάρων, στα κελιά των… φυλακών

Ο Νικολά Σαρκοζί, ο πρώην πρόεδρος της Γαλλίας ύστερα από μερικά 24ωρα στη φυλακή, διαπίστωσε τις επικίνδυνες συνθήκες του γαλλικού σωφρονιστικού συστήματος πχ απειλές θανάτου από συγκρατούμενους. Συνθήκες που -ως ηγέτης από 2007 ως 2012- δεν τον απασχόλησαν ιδιαίτερα, έγιναν σε χρόνο ρεκόρ προσωπική του υπόθεση. Η ειρωνεία είναι προφανής, αλλά όχι μοναδική.

Στην Ελλάδα πρώην δήμαρχος  -με θητεία και σε υπουργικό συμβούλιο- καταδικάστηκε το 2013 και βρέθηκε σε παρόμοια θέση καταγγέλλοντας τις απαράδεκτες συνθήκες φυλάκισης. Ομοίως κι ένας αείμνηστος -και μια φορά κι έναν καιρό- πανίσχυρος υπουργός. Αυτές τις συνθήκες θα μπορούσαν να τις αλλάξουν ή έστω να προσπαθήσουν για κάτι τέτοιο, και ο μεν και ο δε, όμως δεν το έκαναν και τελικά “το λούστηκαν” οι ίδιοι.

Όπου υπάρχει εξουσία

Στη Βρετανία, υπουργός Άμυνας τη δεκαετία του ’90, υποστήριζε σκληρές ποινές σε φυλακές βίας. Καταδικάστηκε το 1999 πέρασε 18 μήνες πίσω από τα κάγκελα και βγήκε… άλλος άνθρωπος, ως ακτιβιστής μεταρρυθμίσεων, μιλώντας για ελλείψεις και αδιαφορία στο σωφρονιστικό σύστημα. Στις ΗΠΑ, κυβερνήτης του Ιλινόις (από το 2003 ως το 2009) αγνόησε τις εκκλήσεις για λιγότερη βία και μόνο όταν καταδικάστηκε για διαφθορά  ξεκίνησε εκστρατεία για να βελτιωθεί το σύστημα. Επίσης και ο προκάτοχός του  κατήγγειλε βαρβαρότητες, μόνο αφού έκανε φυλακή για παρόμοιους λόγους.

Μπήκε στη θέση τους

Στην Ιταλία, σταρ και ενίοτε πρωθυπουργός (Μπερλουσκόνι)  προωθούσε πολιτικές μηδενικής ανοχής στο έγκλημα, ενώ οι φυλακές  έβραζαν από εξεγέρσεις λόγω απαράδεκτων συνθηκών κράτησης. Καταδικάστηκε το 2013 για φορολογική απάτη, απέφυγε πλήρη φυλάκιση λόγω ηλικίας, αλλά από κοινοτική εργασία σε φυλακή άρχισε να ζητά μεταρρυθμίσεις, αποκαλώντας τις φυλακές, χώρους «ανθρώπινης κακοποίησης». Στη Νότια Αφρική,  πρόεδρος (από το 2009 ως το 2018) άφησε τις φυλακές όπως τις κληρονόμησε από το… απαρτχάιντ και μόνο όταν μπήκε φυλακή και ο ίδιος  ξεκίνησε εξεγέρσεις από το κελί του!

Τα παραδείγματα επαναλαμβάνονται

Πολιτικοί της πρώτης γραμμής σε όλον τον κόσμο, αντιμετώπισαν και αντιμετωπίζουν το σωφρονιστικό σύστημα ως περιθωριακό ή απλά… ανύπαρκτο ζήτημα και εστιάζουν σε εθνική οικονομία, ασφάλεια, υστεροφημία κλπ. Όταν όμως η δικαιοσύνη τους φέρνει αντιμέτωπους με τις πράξεις τους και οδηγούνται πίσω από τα κάγκελα τότε όλα φαίνονται ξεκάθαρα. Σε λίγα 24ωρα οι “αρχηγοί” γίνονται μια κοινή στατιστική και συνειδητοποιούν ευθύνες, υποχρεώσεις και δικαιώματα που θα πρέπει να δίνονται  ακόμη και σε αυτούς που δεν σεβάστηκαν τα δικαιώματα των άλλων. Άλλωστε, στις λεγόμενες πολιτισμένες κοινωνίες, αυτή είναι η διαφορά των “έξω” με τους “μέσα”…