Πως εντοπίζουν οι γάτες τον ιδιοκτήτη τους

Η αντίληψη ότι οι γάτες διατηρούν αποστάσεις από τους ανθρώπους και δεν αναπτύσσουν ισχυρούς δεσμούς επανεξετάζεται μέσα από σύγχρονες μελέτες που φωτίζουν διαφορετικές πτυχές της συμπεριφοράς τους.

Νέα έρευνα που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό PLOS One δείχνει ότι οι γάτες δεν βασίζονται κυρίως στην όραση για να αναγνωρίσουν τον κηδεμόνα τους, αλλά στην όσφρηση. Το εύρημα αυτό προσθέτει ένα σημαντικό κομμάτι στην κατανόηση της σχέσης μεταξύ ανθρώπων και γατών, αναδεικνύοντας έναν πιο σύνθετο μηχανισμό αναγνώρισης από τον αναμενόμενο.

Στο πλαίσιο της μελέτης, ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Γεωργίας του Τόκιο εξέτασαν τη συμπεριφορά 30 γατών, παρουσιάζοντάς τους δείγματα οσμών από τον κηδεμόνα τους, από έναν άγνωστο άνθρωπο, αλλά και ένα ουδέτερο δείγμα χωρίς οσμή. Τα δείγματα προέρχονταν από σημεία του σώματος όπου οι ανθρώπινες οσμές είναι πιο έντονες, όπως η μασχάλη και πίσω από το αυτί.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι γάτες αφιέρωναν λιγότερο χρόνο στην οσμή του κηδεμόνα τους σε σύγκριση με εκείνη του αγνώστου. Σύμφωνα με τους ερευνητές, αυτό υποδηλώνει ότι αναγνωρίζουν γρήγορα τη γνώριμη μυρωδιά και στρέφονται πιο έντονα σε νέα ερεθίσματα για να συλλέξουν πληροφορίες.

Το εύρημα ενισχύει την άποψη ότι οι γάτες χρησιμοποιούν την όσφρηση ως βασικό εργαλείο κοινωνικής αναγνώρισης, όχι μόνο μεταξύ τους αλλά και με τους ανθρώπους του περιβάλλοντός τους. Αντίστοιχες συμπεριφορές έχουν παρατηρηθεί και σε νεαρά ζώα, τα οποία δείχνουν μεγαλύτερο ενδιαφέρον για άγνωστες οσμές σε σχέση με οικείες.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η παρατήρηση ότι οι γάτες φαίνεται να επεξεργάζονται διαφορετικά τις οσμές ανάλογα με το ρουθούνι που χρησιμοποιούν, μια συμπεριφορά που έχει καταγραφεί και σε άλλα είδη ζώων. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι αυτό μπορεί να σχετίζεται με τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος διαχειρίζεται νέες και γνώριμες πληροφορίες.

Η όσφρηση, άλλωστε, αποτελεί κεντρικό στοιχείο της κοινωνικής ζωής των γατών. Μέσα από την ανταλλαγή οσμών και το τρίψιμο του σώματος, δημιουργούνται δεσμοί, ενισχύεται η αναγνώριση του «οικείου κύκλου» και μειώνεται το άγχος, ειδικά σε περιβάλλοντα που θεωρούνται ασφαλή.

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι ακόμη και αλλαγές στη μυρωδιά ενός ανθρώπου, όπως μετά από ταξίδι ή αλλαγή προϊόντων προσωπικής φροντίδας, μπορεί να επηρεάσουν προσωρινά τη συμπεριφορά της γάτας, χωρίς αυτό να σημαίνει αλλαγή στη σχέση ή την προτίμησή της.

Τα νέα ευρήματα συμβάλλουν σε μια πιο ακριβή κατανόηση της συμπεριφοράς των γατών, δείχνοντας ότι η αναγνώριση του κηδεμόνα τους δεν είναι λιγότερο έντονη, αλλά απλώς λειτουργεί με διαφορετικό αισθητηριακό «μηχανισμό» από αυτόν που συνήθως αντιλαμβανόμαστε.