Τρεις διαφορετικές μορφές «εθιστικής» χρήσης AI chatbots εντοπίζουν ερευνητές

Η ραγδαία εξάπλωση των εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης και των συνομιλητικών συστημάτων επαναφέρει στο προσκήνιο τον προβληματισμό γύρω από τη σχέση των χρηστών με τα AI chatbots και τα όρια της καθημερινής τους χρήσης.

Μια νέα επιστημονική μελέτη επιχειρεί να χαρτογραφήσει αυτό το φαινόμενο, υποστηρίζοντας ότι η προβληματική ή καταναγκαστική χρήση δεν είναι ενιαία, αλλά εμφανίζεται σε τρεις διακριτές μορφές συμπεριφοράς, καθεμία με διαφορετικά αίτια και χαρακτηριστικά. Η έρευνα βασίστηκε στην ανάλυση εκατοντάδων αναρτήσεων χρηστών από διαδικτυακές κοινότητες, όπου καταγράφονται προσωπικές εμπειρίες υπερβολικής ενασχόλησης με chatbots. Οι ερευνητές εντόπισαν επαναλαμβανόμενα μοτίβα που σχετίζονται με την καθημερινή χρήση των εργαλείων αυτών, αλλά και με τον συναισθηματικό τρόπο με τον οποίο τα αντιλαμβάνονται οι χρήστες.

Σύμφωνα με τα ευρήματα, ο πρώτος και πιο συχνός τύπος αφορά την τάση «απόδρασης μέσω παιχνιδιού ρόλων», όπου οι χρήστες δημιουργούν ή ενισχύουν φανταστικά περιβάλλοντα και χαρακτήρες, μετατοπίζοντας σταδιακά το ενδιαφέρον τους από την πραγματική στην ψηφιακή εμπειρία.

Ο δεύτερος τύπος σχετίζεται με τη δημιουργία συναισθηματικών ή και ψευδο-κοινωνικών δεσμών με τα chatbots, τα οποία αντιμετωπίζονται ως φίλοι ή συνομιλητές με σταθερή διαθεσιμότητα και χωρίς συναισθηματικές απαιτήσεις, στοιχείο που ενισχύει τη χρήση τους ως μορφή συντροφικότητας.

Ο τρίτος τύπος, λιγότερο συχνός, αφορά την υπερβολική ενασχόληση με την αναζήτηση πληροφοριών μέσω των συστημάτων αυτών, όπου η συνεχής ροή απαντήσεων οδηγεί σε έναν κύκλο αδιάκοπης περιέργειας και ερωτημάτων.

Κοινό στοιχείο και στις τρεις κατηγορίες είναι η έντονη εμπλοκή του χρήστη με το chatbot σε βαθμό που επηρεάζει την καθημερινή λειτουργικότητα, τη συγκέντρωση και τη συναισθηματική ισορροπία. Σε αρκετές περιπτώσεις, αναφέρονται δυσκολίες απομάκρυνσης από τη χρήση, καθώς και αλλαγές στη διάθεση όταν αυτή διακόπτεται.

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι, παρότι τα διαθέσιμα δεδομένα προέρχονται κυρίως από αυτοαναφορές και δεν επιτρέπουν οριστικά συμπεράσματα, τα ευρήματα αναδεικνύουν την ανάγκη για περαιτέρω μελέτη του φαινομένου. Παράλληλα, τονίζουν ότι η αντιμετώπιση τέτοιων συμπεριφορών δεν μπορεί να είναι ενιαία, καθώς κάθε τύπος χρήσης φαίνεται να απαιτεί διαφορετική προσέγγιση.

Το ζήτημα, όπως σημειώνεται, αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία όσο η τεχνητή νοημοσύνη ενσωματώνεται σε περισσότερες πτυχές της καθημερινής ζωής, καθιστώντας αναγκαία την κατανόηση όχι μόνο της τεχνολογίας, αλλά και του τρόπου με τον οποίο αυτή επηρεάζει την ανθρώπινη συμπεριφορά.

Πηγή: Studyfinds