Νέα μελέτη βρίσκει ότι η χρήση smartphone πριν από την ηλικία των 12 μπορεί να ενέχει κινδύνους για την υγεία

Ερευνητές διαπίστωσαν υψηλότερα ποσοστά κατάθλιψης, κακής ποιότητας ύπνου και παχυσαρκίας μεταξύ των εφήβων που είχαν πρόωρη πρόσβαση σε κινητό τηλέφωνο.

Νέα μελέτη βρίσκει ότι η χρήση smartphone πριν από την ηλικία των 12 μπορεί να ενέχει κινδύνους για την υγεία
Εικόνα: Unsplash

Ποια είναι η «σωστή» ηλικία για να αγοράσετε ένα smartphone στο παιδί σας; Αυτό είναι ένα ερώτημα που βασανίζει πολλούς γονείς — διχασμένους μεταξύ των παρακαλώντων εφήβων τους και των ερευνητών που προειδοποιούν για τους πιθανούς κινδύνους της συνεχούς συνδεσιμότητας. Ωστόσο, τα ευρήματα μιας νέας μελέτης ενισχύουν την άποψη ότι είναι καλύτερο να περιμένετε.

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Pediatrics τη Δευτέρα, διαπίστωσε ότι τα παιδιά που είχαν smartphone στην ηλικία των 12 ετών διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο κατάθλιψης, παχυσαρκίας και ανεπαρκούς ύπνου σε σύγκριση με εκείνα που δεν είχαν ακόμη smartphone. Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από περισσότερα από 10.500 παιδιά που συμμετείχαν στη Μελέτη για την Γνωστική Ανάπτυξη του Εγκεφάλου των Εφήβων — τη μεγαλύτερη μακροχρόνια μελέτη για την ανάπτυξη του εγκεφάλου των παιδιών στις Ηνωμένες Πολιτείες μέχρι σήμερα.

Η μελέτη διαπίστωσε ότι όσο μικρότερα ήταν τα παιδιά κάτω των 12 ετών όταν απέκτησαν το πρώτο τους smartphone, τόσο μεγαλύτερος ήταν και ο κίνδυνος παχυσαρκίας και κακής ποιότητας ύπνου. Οι ερευνητές επικεντρώθηκαν επίσης σε μια υποομάδα παιδιών που δεν είχαν αποκτήσει τέτοιο τηλέφωνο μέχρι την ηλικία των 12 ετών και διαπίστωσαν ότι ένα χρόνο αργότερα, εκείνα που είχαν αποκτήσει smartphone παρουσίαζαν πιο επιβλαβή συμπτώματα ψυχικής υγείας και χειρότερη ποιότητα ύπνου σε σύγκριση με εκείνα που δεν είχαν.

«Όταν δίνετε στο παιδί σας ένα τηλέφωνο, πρέπει να το θεωρείτε ως κάτι σημαντικό για την υγεία του παιδιού — και να συμπεριφέρεστε αναλόγως», δήλωσε ο Δρ Ran Barzilay, κύριος συγγραφέας της μελέτης και ψυχίατρος παιδιών και εφήβων στο Παιδικό Νοσοκομείο της Φιλαδέλφειας.

Καλύτερη κατανόηση των κινδύνων

Η νέα μελέτη εντοπίζει μόνο συσχέτιση μεταξύ της απόκτησης ενός smartphone νωρίτερα στην εφηβεία και των χειρότερων αποτελεσμάτων για την υγεία, όχι αιτία και αποτέλεσμα. Ωστόσο, οι ερευνητές επισημαίνουν και προηγούμενες μελέτες που υποδηλώνουν ότι οι νέοι που έχουν smartphone μπορεί να αφιερώνουν λιγότερο χρόνο στην κοινωνικοποίηση, στην άσκηση και στον ύπνο — όλα όσα είναι απαραίτητα για την ευημερία τους. Η εφηβεία είναι μια ευαίσθητη περίοδος κατά την οποία ακόμη και μικρές αλλαγές στον ύπνο ή στην ψυχική υγεία μπορούν να έχουν βαθιές και μακροχρόνιες επιπτώσεις, σημειώνουν.

Ο σκοπός της μελέτης δεν είναι να φέρει σε δύσκολη θέση όσους γονείς έχουν ήδη δώσει συσκευές στα παιδιά τους, είπε ο Δρ Barzilay. Και είναι ρεαλιστής όσον αφορά το πόσο βαθιά ριζωμένα έχουν γίνει τα smartphone στην αμερικανική εφηβεία.

Το συμπέρασμα, είπε, είναι ότι η ηλικία έχει σημασία.

«Ένα παιδί 12 ετών είναι πολύ, πολύ διαφορετικό από ένα παιδί 16 ετών. Δεν είναι όπως ένας ενήλικας 42 ετών σε σύγκριση με έναν 46 ετών».

Η μέση ηλικία στην οποία τα παιδιά της μελέτης απέκτησαν το πρώτο τους smartphone ήταν 11 ετών. Και σχεδόν όλοι οι Αμερικανοί έφηβοι δηλώνουν πλέον ότι έχουν πρόσβαση σε smartphone, σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση του ερευνητικού κέντρου Pew.

Η Jacqueline Nesi, αναπληρώτρια καθηγήτρια ψυχιατρικής και ανθρώπινης συμπεριφοράς στο Brown University, η οποία γράφει το ενημερωτικό δελτίο Techno Sapiens, σχετικά με την ανατροφή των παιδιών στην ψηφιακή εποχή, προειδοποίησε ότι η νέα μελέτη δεν μπορεί να αποδείξει ότι τα smartphone προκαλούν άμεσα βλάβη.

«Είναι εξαιρετικά δύσκολο, αν όχι αδύνατο, να βρούμε τέτοιου είδους αιτιώδη στοιχεία για αυτό το θέμα», είπε, αν και τα ευρήματα μπορεί να «ωθήσουν» τους γονείς να καθυστερήσουν την αγορά smartphone στα παιδιά τους, όποτε αυτό είναι δυνατό.

Οι φροντιστές «δεν χρειάζεται να περιμένουν τέλεια αποδεικτικά στοιχεία για να λάβουν τέτοιου είδους αποφάσεις», είπε η Δρ. Nesi. Πρέπει να αισθάνονται ελεύθεροι να εμπιστεύονται το ένστικτό τους, πρόσθεσε, και να αναβάλλουν την αγορά smartphone για τα παιδιά τους μέχρι να είναι όλοι έτοιμοι — συμπεριλαμβανομένων των γονιών, οι οποίοι έχουν την πολύ δύσκολη αποστολή να θέσουν σε εφαρμογή μέτρα προστασίας και περιορισμούς.

«Το να δίνεις σε ένα παιδί μια συσκευή με πρόσβαση σε όλα τα περιεχόμενα του διαδικτύου είναι επικίνδυνο», είπε.

Η σημασία της προστασίας του ύπνου

Αν και οι ερευνητές μπορεί να συνεχίσουν να διαφωνούν σχετικά με τις αρνητικές επιπτώσεις των smartphone στα παιδιά, οι περισσότεροι τείνουν να συμφωνούν ότι οι συσκευές αυτές μπορούν να εμποδίσουν τα παιδιά να κοιμούνται όσο τους χρειάζεται.

Ο Δρ Jason Nagata, παιδίατρος στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Σαν Φρανσίσκο, αναφέρθηκε σε μια μελέτη του 2023 στην οποία εργάστηκε, χρησιμοποιώντας επίσης το δείγμα Adolescent Brain Cognitive Development, η οποία διαπίστωσε ότι το 63% των παιδιών ηλικίας 11 έως 12 ετών δήλωσαν ότι έχουν μια ηλεκτρονική συσκευή στο υπνοδωμάτιό τους. Και σχεδόν το 17% δήλωσαν ότι είχαν ξυπνήσει από ειδοποιήσεις του τηλεφώνου την προηγούμενη εβδομάδα.

Το να απομακρύνετε τα τηλέφωνα από την κρεβατοκάμαρα κατά τη διάρκεια της νύχτας είναι ένα απλό μέτρο που μπορούν να λάβουν οι οικογένειες για να μετριάσουν ορισμένες από τις αρνητικές επιπτώσεις των smartphone στην υγεία — ακόμα και αν οι γονείς έχουν ήδη δώσει στα παιδιά τους μια συσκευή, είπε ο Δρ. Nagata.

Ωστόσο, ο ίδιος και άλλοι αναγνώρισαν πόσο δύσκολο μπορεί να είναι αυτό για τις οικογένειες.

Ο Δρ. Barzilay έχει τρία παιδιά, στα δύο από τα οποία έδωσε smartphone πριν τα 12 τους χρόνια. Ωστόσο, όπως είπε, το 9χρονο παιδί του δεν θα πάρει smartphone σύντομα.

Ενθάρρυνε τους άλλους γονείς να λάβουν υπόψη τα νέα δεδομένα σχετικά με τους πιθανούς κινδύνους της πρόωρης απόκτησης smartphone, όταν αποφασίζουν πότε να αγοράσουν μια συσκευή στο παιδί τους.

«Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε παιδί με smartphone έχει ένα πρόβλημα για όλη του τη ζωή», είπε. «Το μόνο που σημαίνει είναι ότι εμείς ως γονείς — και, ελπίζω, επίσης οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής και η κοινωνία — θα κάνουμε κάτι για αυτό μαζί».

Άρθρο της Catherine Pearson στους New York Times.