Γρίπη: Τα παιδιά στο επίκεντρο μιας παρατεταμένης επιδημίας
Οι ειδικοί μιλούν πλέον ανοιχτά για «ρήγμα στο τείχος ανοσίας», καθώς η νόσος επιμένει με σταθερά υψηλά επίπεδα στις μικρές ηλικίες εδώ και έναν μήνα.
Πρώιμη έναρξη και παρατεταμένη, έντονη κυκλοφορία των ιών χαρακτηρίζουν τη φετινή περίοδο γρίπης στην Ελλάδα, με τα παιδιά να αναδεικνύονται στο πιο ευάλωτο τμήμα του πληθυσμού.
Η εικόνα αυτή αποτυπώνεται καθημερινά στα νοσοκομεία Παίδων της Αττικής, όπου από τα Χριστούγεννα και μετά καταγράφονται εκατοντάδες επισκέψεις ανηλίκων με γρίπη στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών. Σε κάθε εφημερία των νοσοκομείων «Αγλαΐα Κυριακού» και «Αγία Σοφία», περίπου 15 παιδιά με σοβαρή νόσηση και επιπλοκές χρειάζονται νοσηλεία, ενώ την περασμένη εβδομάδα δύο ανήλικοι –ένα κορίτσι 6 ετών και ένα αγόρι 3 ετών– οδηγήθηκαν σε διασωλήνωση.
Πίεση και στο σύστημα υγείας ενηλίκων
Η γρίπη παραμένει ισχυρή και στον ενήλικο πληθυσμό. Σύμφωνα με την τελευταία επιδημιολογική έκθεση του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ), την προηγούμενη εβδομάδα καταγράφηκαν περισσότερες από 600 εισαγωγές λόγω γρίπης στα νοσοκομεία, ποσοστό που αντιστοιχεί περίπου στο 6% του συνόλου των εισαγωγών στο ΕΣΥ. Την ίδια περίοδο αναφέρθηκαν 23 εισαγωγές σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας και επτά θάνατοι.
Παρότι τις τελευταίες δέκα ημέρες διαφαίνεται μια ήπια πτωτική τάση, οι ειδικοί παραμένουν επιφυλακτικοί. Η φετινή περίοδος βρίσκεται ακόμη περίπου στη μέση, με τουλάχιστον δύο μήνες να απομένουν μέχρι την τυπική λήξη του επιδημιολογικού συναγερμού.
«Η φετινή περίοδος γρίπης είναι ιδιόμορφη», επισημαίνει ο καθηγητής Επιδημιολογίας της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ και μέλος του ΔΣ του ΕΟΔΥ, Δημήτρης Παρασκευής, που μίλησε στο ygeiamou.gr. «Η κυκλοφορία των ιών ξεκίνησε περίπου έναν μήνα νωρίτερα από το αναμενόμενο και εξελίσσεται χωρίς τις διακυμάνσεις που γνωρίζαμε τα προηγούμενα χρόνια. Παρατηρούμε μια μικρή μείωση στους ενήλικες, όμως στα παιδιά η ένταση παραμένει αμείωτη».
Τα παιδιά ως κρίκος της μετάδοσης
Σύμφωνα με την Ελληνική Εταιρεία Παιδιατρικών Λοιμώξεων, κάθε χρόνο νοσεί από γρίπη το 30% έως 50% των παιδιών προσχολικής και σχολικής ηλικίας, κυρίως λόγω συγχρωτισμού σε παιδικούς σταθμούς και σχολεία. Ο αντιγριπικός εμβολιασμός αποτελεί το αποτελεσματικότερο μέτρο πρόληψης της βαριάς νόσου και των επιπλοκών.
Η Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών συστήνει τον εμβολιασμό όλων των υγιών παιδιών ηλικίας από 6 μηνών έως 5 ετών, καθώς και παιδιών και εφήβων άνω των 5 ετών που πάσχουν από χρόνια υποκείμενα νοσήματα. Ωστόσο, τα φετινά δεδομένα δείχνουν ότι σημαντικό μέρος του ανήλικου πληθυσμού παραμένει ανεπαρκώς θωρακισμένο.
Έντονα συμπτώματα και αυξημένες επιπλοκές
«Η γρίπη είναι μία δυνατή ίωση με δυνητικά σοβαρές επιπλοκές, κάτι που φέτος βλέπουμε πιο έντονα», σημειώνει η αντιπρόεδρος της Ένωσης Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής, Άννα Παρδάλη. Όπως εξηγεί, κυριαρχούν περιστατικά γρίπης τύπου Α, με έντονα συμπτώματα –υψηλό πυρετό, κεφαλαλγία, μυαλγίες, εμετούς– που επιμένουν για τέσσερις έως πέντε ημέρες και συχνά εμφανίζουν υφέσεις και υποτροπές.
Οι επιπλοκές εμφανίζονται συνήθως μετά το πρώτο τετραήμερο, όταν το ανοσοποιητικό σύστημα του παιδιού έχει εξασθενήσει. Τότε αυξάνεται η ευαλωτότητα σε βακτηριακές λοιμώξεις, όπως πνευμονία, βρογχίτιδα και στρεπτοκοκκικές λοιμώξεις, αλλά και σε σοβαρότερες καταστάσεις, όπως η εγκεφαλίτιδα, η περικαρδίτιδα και η μυοκαρδίτιδα.
Εμβολιασμός και έγκαιρη παρέμβαση
Η παιδίατρος υπογραμμίζει ότι ο αντιγριπικός εμβολιασμός «μειώνει δραστικά τη σοβαρή νόσο και τον κίνδυνο επιπλοκών» και καλεί τους γονείς –ιδίως παιδιών με χρόνιες παθήσεις– να προχωρήσουν στον εμβολιασμό ακόμη και τώρα. Τα δύο θανατηφόρα περιστατικά γρίπης σε ανηλίκους που έχουν καταγραφεί φέτος αφορούσαν παιδιά με σοβαρά υποκείμενα νοσήματα, τα οποία ήταν ανεμβολίαστα.
Παράλληλα, η έγκαιρη ιατρική εκτίμηση θεωρείται κρίσιμη. «Τα αντιιικά φάρμακα, όταν χορηγούνται μέσα στο πρώτο 48ωρο, μπορούν να περιορίσουν τις επιπλοκές, χωρίς όμως να υποκαθιστούν το εμβόλιο», επισημαίνει η κ. Παρδάλη, τονίζοντας και τη σημασία της πλήρους ανάρρωσης πριν την επιστροφή των παιδιών στο σχολείο.
Τέλος, υπενθυμίζεται η αξία των βασικών μέτρων προστασίας που έχουν σε μεγάλο βαθμό ατονήσει: χρήση μάσκας σε χώρους συνωστισμού, συχνό πλύσιμο χεριών και καλός αερισμός των κλειστών χώρων.