Ξηρασία και φωτιές εκτοξεύουν τις τιμές σε λάδι και λαχανικά

Ανησυχητικές είναι οι προβλέψεις αγροτών από ολόκληρη την Ευρώπη για επερχόμενη μείωση της παραγωγής τροφίμων και αύξησης των τιμών λόγω της κλιματικής κρίσης και των αρνητικών συνεπειών της, όπως η ξηρασία και οι πυρκαγιές. Μεταξύ άλλων, βαριές είναι οι συνέπειες και για τις ελαιοκαλλιέργειες σε ολόκληρη την ήπειρο, με αποτέλεσμα οι ήδη υψηλές τιμές του ελαιόλαδου να παίρνουν την ανιούσα.

Στη Γαλλία, η ένωση καλλιεργητών λαχανικών Légumes de France προειδοποίησε ότι χιλιάδες τόνοι προϊόντων αξίας δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ έχουν χαθεί –ανάμεσά τους φύλλα σαλάτας, καρότα, πράσα, σκόρδα και κρεμμύδια–, ενώ η παραγωγή σε ορισμένες καλλιέργειες αναμένεται να μειωθεί στο μισό εξαιτίας της έλλειψης βροχοπτώσεων.

Για τον ίδιο λόγο, έχει περιοριστεί επίσης η ανάπτυξη των σταφυλιών σε οινοπαραγωγικές περιοχές, όπως η Καμπανία, το Μπορντό και η Βουργουνδία, μειώνοντας τον όγκο της σοδειάς και επισπεύδοντας το χρόνο συγκομιδής. Στην Καμπανία, οι παραγωγοί αναμένεται να προχωρήσουν στη συκγομιδή στις 15 Αυγούστου, περίπου ένα μήνα νωρίτερα από ό,τι συνηθιζόταν πριν από μερικές δεκαετίες. Σύμφωνα με τις προβλέψεις, οι αποδόσεις σταφυλιών θα είναι περίπου 10% μικρότερες από πέρυσι, αναφέρει το Reuters.

Στην Ισπανία, το υπουργείο Γεωργίας προβλέπει ότι η καλλιέργεια δημητριακών της χώρας για το 2026-27 θα μειωθεί από τα 24 εκατομμύρια τόνους του περασμένου έτους σε λίγο περισσότερο από 18,5 εκατομμύρια τόνους –και μάλιστα, η πρόβλεψη είχε γίνει πριν από τις μεγάλες πρόσφατες πυρκαγιές.

Αυτό συμβαίνει μολονότι οι αγρότες της Ισπανίας έχουν προσαρμοστεί περισσότερο σε θερμές και ξηρές συνθήκες, καλλιεργώντας ποικιλίες που μπορούν να αντεπεξέλθουν σε υψηλότερες θερμοκρασίες και αξιοποιώντας περισσότερο την άρδευση και την αποθήκευση νερού για τη διαχείριση περιόδων ξηρασίας.

Σε πανευρωπαϊκό επίπεοδ, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει μειώσει τις προβλέψεις της για τη συγκομιδή σε μία ευρεία γκάμα καλλιεργειών. Ανάμεσά τους και οι ηλίανθοι, που είναι απαραίτητοι για τα μαγειρικά έλαια, να μειώνονται κατά 7%. Εν τω μεταξύ, το καλαμπόκι έχει μειωθεί κατά 6% σε σχέση με την προηγούμενη πρόβλεψη και οι προσδοκίες για τις πατάτες και τη σόγια έχουν μειωθεί κατά 3%.

Ωστόσο, ορισμένες χώρες έχουν πληγεί λιγότερο από άλλες. Η Ρουμανία, για παράδειγμα, δέχεται περισσότερες βροχοπτώσεις. Επίσης, η καλλιέργεια σιταριού στην Ιταλία αποδεικνύεται ανθεκτική.

Ο οργανισμός γεωργικού εμπορίου ASAJA δήλωσε ότι οι άμεσες ζημιές από την πυρκαγιά έπληξαν οπωρώνες, αμπελώνες, γεωργικές εκτάσεις και θερμοκήπια -επηρεάζοντας εσπεριδοειδή, αβοκάντο, αμύγδαλα, αμπελώνες, λαχανικά και ελαιώνες-, ενώ η έλλειψη νερού και οι ακραίες θερμοκρασίες έπληξαν την παραγωγή ντομάτας και καλαμποκιού.

«Ενώ οι απώλειες στην τοπική παραγωγή ενδέχεται να μειώσουν τον όγκο των εξαγωγών για ορισμένα προϊόντα», δήλωσε εκπρόσωπος του οργανισμού, η κύρια ανησυχία ήταν «το υψηλότερο κόστος παραγωγής» και όχι οι περιορισμοί στο διεθνές εμπόριο.

Οι παραγωγοί ελαιολάδου δήλωσαν ότι αναμένουν μια ακόμη αύξηση των τιμών φέτος, καθώς οι καλλιεργητές παλεύουν με έναν συνδυασμό ακραίας ζέστης, ξηρασίας και, σε ορισμένες περιπτώσεις, πυρκαγιών. Ελαιώνες έχουν καεί στην Ελλάδα, την Ιταλία και την Πορτογαλία αυτό το καλοκαίρι και ακόμη και εκείνοι που γλίτωσαν τη φωτιά δοκιμάζονται από την τέφρα και την κακή ποιότητα αέρα. Ο εξαιρετικά ζεστός καιρός έχει ακίνα προκαλέσει αύξηση στα παράσιτα, τις ασθένειες και τις σφοδρές καταιγίδες, ενώ έχει επηρεάσει και το μέγεθος των καρπών.

Η τιμή του ελαιολάδου σε όλο τον κόσμο είχε μειωθεί έπειτα από τα ρεκόρ που είχε καταγράψει πριν από δύο χρόνια, τα οποία οφείλονταν στην αυξανόμενη ζήτηση, το ζεστό και ξηρό καιρό και την εξάπλωση παρασίτων και ασθενειών. Ωστόσο, οι τιμές για ένα μπουκάλι έξτρα παρθένου ελαιολάδου 1 λίτρου στα καταστήματα του Ηνωμένου Βασιλείου παραμένουν κατά μέσο όρο πάνω από 7 λίρες και άρχισαν να αυξάνονται ξανά τους τελευταίους μήνες.

Η Sarah Vachon, ιδρύτρια της ομάδας ελαιολάδου Citizens of Soil, δήλωσε: «Αν οι καιρικές συνθήκες δεν ομαλοποιηθούν σύντομα, θα πρέπει να αναμένουμε αύξηση των τιμών το φθινόπωρο». Ο Walter Zanre, επικεφαλής του βρετανικού βραχίονα της μάρκας ελαιολάδου Filippo Berio, δήλωσε ότι οι θερμοκρασίες στην Ισπανία, τον κύριο παραγωγό ελαιολάδου στην Ευρώπη, ήταν πιο κοντά στο φυσιολογικό από ό,τι σε άλλες περιοχές της Ευρώπης, αλλά τα δέντρα υποφέρουν από ξηρασία που μπορεί να τα κάνει να χάσουν καρπούς.

«Ο συνδυασμός της απώλειας καρπών που προκαλείται από την ξηρασία και μιας πρόωρης συγκομιδής θα παρακολουθείται στενά τις επόμενες εβδομάδες, καθώς και οι δύο παράγοντες έχουν τη δυνατότητα να επηρεάσουν ουσιαστικά τον όγκο παραγωγής ελαιολάδου και τις τιμές αγοράς για [το επόμενο έτος]», είπε.