Νεπάλ: Στους 903 οι νεκροί από την καταστροφή – Χιλιάδες άνθρωποι εξακολουθούν να αγνοούνται
Δραματικές διαστάσεις λαμβάνουν οι επιχειρήσεις διάσωσης στα σύνορα με την Κίνα, ενώ οι αρχές ξεκινούν τις ταφές θυμάτων που δεν έχουν ακόμη ταυτοποιηθεί
Τραγικός είναι ο απολογισμός από την καταστροφική κατολίσθηση και τις πλημμύρες που έπληξαν το Νεπάλ στα σύνορα με την Κίνα, καθώς ο αριθμός των νεκρών έχει πλέον ανέλθει στους 903, ενώ 4.247 άνθρωποι εξακολουθούν να αγνοούνται, σύμφωνα με τον νεότερο προσωρινό απολογισμό των αρχών.
Η καταστροφή δεν περιορίστηκε στη νεπαλική πλευρά των Ιμαλαΐων. Στη γειτονική περιοχή του Θιβέτ, στην Κίνα, έχουν εντοπιστεί μέχρι στιγμής 16 νεκροί, ενώ οι αγνοούμενοι ανέρχονται σε 546. Συνολικά, ο προσωρινός απολογισμός στις δύο χώρες κάνει λόγο για 919 θανάτους και 4.793 αγνοούμενους, με τις επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης να συνεχίζονται σε εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες.
Η έκταση της καταστροφής έχει μετατρέψει την προσπάθεια εντοπισμού επιζώντων και θυμάτων σε αγώνα δρόμου. Οι διασώστες επιχειρούν σε περιοχές όπου η λάσπη και τα συντρίμμια έχουν καλύψει ολόκληρους οικισμούς, ενώ σε αρκετά σημεία παραμένει ο κίνδυνος νέων πλημμυρών και κατολισθήσεων.
Ιδιαίτερα δύσκολη είναι η κατάσταση για τις οικογένειες των αγνοουμένων, οι οποίες αναζητούν πληροφορίες σε νοσοκομεία και νεκροτομεία. Στην Μπαρατπούρ, στο νότιο Νεπάλ, συγγενείς προσπαθούν να αναγνωρίσουν τα αγαπημένα τους πρόσωπα μέσα από φωτογραφίες θυμάτων, την ώρα που οι αρμόδιες υπηρεσίες προχωρούν σε λήψη δειγμάτων DNA για την επίσημη ταυτοποίηση.
Η διαδικασία γίνεται ακόμη πιο περίπλοκη από τον μεγάλο αριθμό των σορών και τις περιορισμένες υποδομές. Πολλά από τα θύματα βρίσκονται ήδη σε προχωρημένη αποσύνθεση, ενώ το νεκροτομείο της Μπαρατπούρ έχει δυνατότητα φιλοξενίας μόλις περίπου 20 σορών. Για τον λόγο αυτό, οι αρχές έχουν αναγκαστεί να χρησιμοποιήσουν και άλλους χώρους για τη φύλαξη των θυμάτων.
Υπό την πίεση της δημόσιας υγείας, ξεκίνησαν ήδη οι ταφές ανθρώπων που δεν έχουν καταφέρει να ταυτοποιηθούν. Οι αρχές συλλέγουν πρώτα γενετικό υλικό, ώστε να είναι δυνατή η μελλοντική αναγνώριση. Στις περιπτώσεις Ινδουιστών, οι ταφές χαρακτηρίζονται προσωρινές, προκειμένου οι οικογένειες να μπορέσουν αργότερα να προχωρήσουν στην εκταφή και την καύση των νεκρών, σύμφωνα με τις θρησκευτικές παραδόσεις.
Σε ορισμένες περιοχές, οι σοροί μεταφέρθηκαν σε μεγάλες αποστάσεις από την ορμή των νερών. Περίπου 250 πτώματα εντοπίστηκαν στην περιοχή Τσιταβάν, περισσότερα από 100 χιλιόμετρα μακριά από το σημείο της καταστροφής, γεγονός που περιπλέκει ακόμη περισσότερο την προσπάθεια ταυτοποίησης.
Την ίδια ώρα, οι διασώστες συνεχίζουν να επιχειρούν υπό την απειλή νέων φαινομένων. Στην κινεζική πλευρά, συνεργεία αναγκάστηκαν να απομακρυνθούν προσωρινά σε ασφαλέστερη τοποθεσία όταν σχηματίστηκε νέα λίμνη εξαιτίας κατολίσθησης. Στο Νεπάλ, οι αρχές έχουν προειδοποιήσει για την άνοδο της στάθμης του ποταμού Μποτεκόσι, ζητώντας από όσους συμμετέχουν στις επιχειρήσεις να κινηθούν με ιδιαίτερη προσοχή.
Ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία της επιχείρησης βρίσκεται σε υπόγεια σήραγγα στο εργοτάξιο του υδροηλεκτρικού έργου Τρισούλι 3, όπου εκτιμάται ότι έχουν εγκλωβιστεί περίπου 100 εργαζόμενοι. Μέχρι στιγμής δεν έχει καταστεί δυνατή η επικοινωνία μαζί τους, γεγονός που εντείνει την αγωνία για την τύχη τους.
Οι διασώστες σχεδιάζουν να δημιουργήσουν δίοδο προς τη σήραγγα, χρησιμοποιώντας εκρηκτικά, ώστε να μπορέσουν να εισέλθουν στο σημείο με τον απαραίτητο εξοπλισμό και μάσκες οξυγόνου. Περίπου 80 εργαζόμενοι των υπηρεσιών αντιμετώπισης καταστροφών του Νεπάλ συμμετέχουν στην επιχείρηση, με ενίσχυση από ομάδες που έχουν αποσταλεί από την Ινδία, την Κίνα και τη Νότια Κορέα.
Οι πρώτες εκτιμήσεις επιστημόνων συνδέουν την καταστροφή με την κατάρρευση ενός τεράστιου παγετώνα, η οποία προκάλεσε απότομη μετατροπή ενός μικρού υδάτινου ρεύματος σε ορμητικό χείμαρρο. Η τεράστια ποσότητα νερού και υλικών που μετακινήθηκε μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα προκάλεσε εκτεταμένες καταστροφές σε μια ιδιαίτερα δυσπρόσιτη περιοχή των Ιμαλαΐων.
Ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ δήλωσε ότι οι κινεζικές αρχές καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για τον εντοπισμό των αγνοουμένων, ενώ οι επιχειρήσεις συνεχίζονται και στις δύο πλευρές των συνόρων.
Παρά το γεγονός ότι έχουν διασωθεί εκατοντάδες άνθρωποι, οι πιθανότητες να βρεθούν επιζώντες μειώνονται όσο περνούν οι ημέρες. Ωστόσο, τα συνεργεία εξακολουθούν να ερευνούν τη λάσπη, τα συντρίμμια και τις κατεστραμμένες υποδομές, αναζητώντας ανθρώπους που μπορεί να έχουν εγκλωβιστεί σε σημεία τα οποία μέχρι σήμερα δεν έχουν καταστεί προσβάσιμα.
Με τον αριθμό των θυμάτων να αυξάνεται και χιλιάδες ανθρώπους να παραμένουν αγνοούμενοι, το Νεπάλ βρίσκεται αντιμέτωπο με μία από τις πιο δύσκολες επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης των τελευταίων ετών, ενώ η πλήρης εικόνα της καταστροφής αναμένεται να γίνει γνωστή μόνο όταν καταστεί δυνατή η πρόσβαση στις πλέον απομονωμένες περιοχές.
Πώς διευθυντής σχολείου έσωσε 900 μαθητές μια ανάσα πριν τη φονική πλημμύρα
Μόλις δέκα λεπτά. Τόσος ήταν ο χρόνος που είχε στη διάθεσή του ο διευθυντής ενός σχολείου στο Νεπάλ για να πάρει μια απόφαση που αποδείχθηκε καθοριστική για τη ζωή περίπου 900 μαθητών.
Ο Ρατζέντρα Νταβάντι, διευθυντής του γυμνασίου Τριμπουβαν στο Τρισούλι στην περιοχή Νουβακοτ, δέχθηκε μέσα σε λίγα λεπτά τέσσερις διαφορετικές προειδοποιήσεις για την επικείμενη πλημμύρα. Ήταν περίπου στις 09:10 τοπική ώρα, όταν κατάλαβε ότι δεν υπήρχε χρόνος για δεύτερες σκέψεις.
Έδωσε αμέσως εντολή να εκκενωθεί το σχολείο και ζήτησε από τους μαθητές να κινηθούν προς υψηλότερα σημεία. Παράλληλα, λεωφορεία γεμάτα παιδιά που κατευθύνονταν προς την περιοχή έλαβαν εντολή να επιστρέψουν.
«Αν δεν παίρναμε μια γρήγορη απόφαση, αν ήταν 10 λεπτά αργότερα, όλοι μας – συμπεριλαμβανομένων των μαθητών και εμένα – δεν θα μπορούσαμε να σας μιλάμε σήμερα», δήλωσε σε συνέντευξη που παραχώρησε στο BBC.
Τέσσερις προειδοποιήσεις μέσα σε λίγα λεπτά Ο διευθυντής εξήγησε ότι οι προειδοποιήσεις προέρχονταν από τέσσερα διαφορετικά άτομα και έφτασαν σχεδόν ταυτόχρονα. Ανάμεσά τους ήταν και ένας γονέας που έφτασε στο σχολείο για να πάρει την κόρη του.
«Ένας γονέας ήρθε και μου είπε ότι ερχόταν μια μεγάλη πλημμύρα και ότι θα έπαιρνε την κόρη του», ανέφερε.
Για τον Dawadi, η κίνηση αυτή ήταν αρκετή για να επιβεβαιώσει τη σοβαρότητα της κατάστασης.
«Οι γονείς δεν βιάζονται χωρίς σοβαρό λόγο», είπε χαρακτηριστικά. Έτσι, αποφάσισε ότι δεν έπρεπε να χαθεί ούτε ένα δευτερόλεπτο.
«Ακόμη κι αν η πλημμύρα δεν ερχόταν, θα ήταν απλώς μία χαμένη ημέρα μαθημάτων. Ένιωσα υπερήφανος που σώσαμε τόσες ζωές», ανέφερε.
Λίγη ώρα αργότερα, το σχολείο βυθίστηκε στη λάσπη και στα συντρίμμια. Ένα κτίριο που λειτουργούσε ως οικοτροφείο, περίπου 100 μέτρα από τον ποταμό, παρασύρθηκε σχεδόν αμέσως από τα ορμητικά νερά.
«Επιβιώσαμε για μόλις 10 δευτερόλεπτα»
Η 16χρονη μαθήτρια Γιουνισα Αμάτια περιέγραψε τις δραματικές στιγμές της εκκένωσης.
«Εγώ και οι φίλοι μου επιβιώσαμε για μόλις 10 δευτερόλεπτα», είπε στο BBC.
Οι μαθητές βρίσκονταν στις αίθουσες και έκαναν μάθημα όταν οι εκπαιδευτικοί τους ενημέρωσαν για την πλημμύρα και τους ζήτησαν να φύγουν. Αρχικά, αρκετοί δεν είχαν αντιληφθεί το μέγεθος του κινδύνου. Κάποιοι μάλιστα περίμεναν συμμαθητές τους που βρίσκονταν σε μάθημα μαθηματικών.
Η Γιουνισα και οι φίλοι της κινήθηκαν προς έναν λόφο πίσω από το σχολείο, ακολουθώντας ένα στενό πέρασμα διαφυγής.
«Δεν μπορούσα να περπατήσω γρήγορα και οι φίλοι μου με βοήθησαν να ανέβω. Προσπαθήσαμε όσο μπορούσαμε να φτάσουμε σε ασφαλέστερο σημείο», περιέγραψε.
Οι μαθητές χρησιμοποίησαν μια στενή σκάλα στην πίσω πλευρά του σχολείου. Μέσα σε ελάχιστο χρόνο, η αγορά της περιοχής παρασύρθηκε από τα νερά.
«Αν δεν υπήρχε καλή πρόσφυση στα παπούτσια μου, θα είχα πέσει. Οι μαθητές και άλλοι άνθρωποι έσπρωχναν ο ένας τον άλλον για να φτάσουν σε ασφαλές σημείο. Όσοι επέλεξαν άλλη διαδρομή, φαίνεται ότι παρασύρθηκαν», ανέφερε.
Τρεις ημέρες αγωνίας για τις οικογένειες
Οι μαθητές και οι εκπαιδευτικοί κατάφεραν αρχικά να απομακρυνθούν μερικές εκατοντάδες μέτρα προς τα ψηλότερα σημεία και στη συνέχεια κατευθύνθηκαν σε γειτονικό χωριό.
Ωστόσο, οι δρόμοι είχαν καταστραφεί και οι μετακινήσεις είχαν διακοπεί, με αποτέλεσμα πολλοί από αυτούς να παραμείνουν αποκλεισμένοι για δύο νύχτες, μέχρι να φτάσουν οι ομάδες διάσωσης.
Η Γιουνίσα και ο διευθυντής, οι οποίοι κατοικούν στην απέναντι πλευρά του ποταμού, επέστρεψαν τελικά στο χωριό τους με αερομεταφορά.
Στο μεταξύ, οι οικογένειες των μαθητών ζούσαν ώρες αγωνίας, καθώς δεν μπορούσαν να επικοινωνήσουν με τους δικούς τους ανθρώπους.
Ο πατέρας της Γιουνίσα, μόλις πληροφορήθηκε για την πλημμύρα κατευθύνθηκε προς το σχολείο. Όταν έφτασε στην περιοχή, αντίκρισε την αγορά του Τρισουλι να έχει παρασυρθεί από τα νερά.
«Τότε σκέφτηκα ότι η κόρη μου δεν υπήρχε πια. Ήμουν τρομοκρατημένος», είπε.
Για σχεδόν μία ώρα προσπαθούσε να επικοινωνήσει μαζί της χωρίς αποτέλεσμα. Ώσπου, τελικά, το τηλέφωνο συνδέθηκε.
Η Γιουνίσα ήταν ζωντανή.
«Όταν τελικά η κόρη μου δέχθηκε την κλήση μου, δεν μπορούσα να συγκρατηθώ. Έβαλα τα κλάματα και δύο συγγενείς που ήταν μαζί μου έκλαιγαν επίσης και με αγκάλιασαν», περιέγραψε.
Η ίδια θυμάται ότι, αφού είχε φτάσει στην κορυφή του λόφου, δέχθηκε την κλήση του πατέρα της.
«Ήταν συγκινημένος και εγώ δεν μπορούσα να πω ούτε μία λέξη», είπε.
Η οικογένειά της χρειάστηκε να περιμένει τρεις ημέρες μέχρι να επιστρέψει στο σπίτι.
«Ακόμη και η μικρότερη κόρη μου δεν μπορούσε να κοιμηθεί. Όμως ένιωσα τόσο όμορφα όταν την είδα ξανά. Είμαι πολύ χαρούμενη και ανακουφισμένη», δήλωσε η μητέρα της.
«Τώρα ανησυχώ για τις σπουδές μου» Πέρα από την καταστροφή και τον φόβο, η 16χρονη πλέον βρίσκεται αντιμέτωπη και με την αβεβαιότητα για το μέλλον της.
«Τώρα ανησυχώ για τις σπουδές μου», είπε. «Αν χρειαστεί να αλλάξω σχολείο, θα πρέπει να αποχωριστώ τους παλιούς μου φίλους και θα δυσκολευτώ να κάνω καινούργιους. Είμαι στενοχωρημένη για το μέλλον των σπουδών μου».
Ο διευθυντής του σχολείου θεωρεί ότι ένα καλύτερο σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης, με σειρήνες και άμεσες ειδοποιήσεις εκκένωσης, θα μπορούσε να είχε βοηθήσει ακόμη περισσότερους κατοίκους να αντιδράσουν εγκαίρως.
Ωστόσο, η δική του άμεση απόφαση φαίνεται πως απέτρεψε μια ανείπωτη τραγωδία.
«Αν είχα αποφασίσει να κλείσουμε το σχολείο μετά το μάθημα, ίσως να μην είχε μείνει τίποτα. Μόνο το κουδούνι θα χτυπούσε στις 9:30», είπε χαρακτηριστικά.