Μεταφέρεται στο Διάστημα ο πόλεμος ΗΠΑ – Ευρώπης: Το παρασκήνιο πίσω από το σαμποτάζ του Λευκού Οίκου

Λίγα μόλις 24ωρα πριν από την επίσημη έναρξη της Διεθνούς Συνόδου για το Διάστημα (International Space Summit) στις 9 και 10 Σεπτεμβρίου 2026, η γαλλική πρωτεύουσα μετατρέπεται σε πεδίο μιας σφοδρής γεωπολιτικής και διπλωματικής σύγκρουσης.

Η πρωτοβουλία του Γάλλου προέδρου Εμμανουέλ Μακρόν να συγκεντρώσει στο Grand Palais στο Παρίσι την παγκόσμια ελίτ της διαστημικής βιομηχανίας δέχεται ισχυρά πλήγματα, αναδεικνύοντας το βαθύ ρήγμα στις σχέσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Βρυξελλών. Η Σύνοδος του Παρισιού, η οποία σχεδιάστηκε ως μια γιορτή της επιστήμης και της παγκόσμιας διαστημικής διακυβέρνησης, εξελίσσεται τελικά σε μια «διαστημική μάχη» ισχύος και σε έναν καθρέφτη του νέου, ψυχρού οικονομικού πολέμου ανάμεσα στις δύο όχθες του Ατλαντικού.

Σύμφωνα με ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες, στη Σύνοδο αναμένεται να παραβρεθεί ο πρωθυπουργός Κ. Μητσοτάκης.

Το «μπλόκο» του Λευκού Οίκου

Σύμφωνα με πληροφορίες που είδαν το φως της δημοσιότητας, η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ άσκησε έντονες παρασκηνιακές πιέσεις σε κορυφαίες αμερικανικές εταιρίες αεροδιαστημικής, προκειμένου να μην παρευρεθούν στη σύνοδο. Στελέχη του Γραφείου Πολιτικής Επιστήμης και Τεχνολογίας του Λευκού Οίκου (OSTP) προειδοποίησαν τους Αμερικανούς επιχειρηματίες ότι η συμμετοχή τους θα μπορούσε να εκληφθεί ως «έμμεση υποστήριξη» σε ευρωπαϊκές πολιτικές θέσεις που έρχονται σε ευθεία αντίθεση με τα συμφέροντα των ΗΠΑ.

Υπό την πίεση αυτή του Λευκού Οίκου, οι αμερικανικοί διαστημικοί κολοσσοί SpaceX του Έλον Μασκ και Blue Origin του Τζεφ Μπέζος, ακύρωσαν αιφνιδιαστικά τη συμμετοχή τους στη σύνοδο κορυφής για το Διάστημα που διοργανώνεται στη Γαλλία στις 9 και 10 Σεπτεμβρίου. Παρά το γεγονός ότι οι ίδιοι οι δισεκατομμυριούχοι και οι εταιρείες τους θα απουσιάζουν, η επίσημη αμερικανική διπλωματία θα εκπροσωπηθεί σε χαμηλότερο επίπεδο από στελέχη της NASA και του Στέιτ Ντιπάρτμεντ

Συνολικά, τέσσερις αμερικανικές εταιρείες -SpaceX, Blue Origin, Stoke Space και Starcloud- ανακοίνωσαν ότι ακυρώνουν τη συμμετοχή τους. «Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι ευπρόσδεκτες – και αναμενόμενες, η πόρτα είναι ορθάνοιχτη», αντέδρασε ο Γάλλος Υπουργός Ανώτατης Εκπαίδευσης, Έρευνας και Διαστήματος, Φιλίπ Μπατίστ, με ανάρτησή του στο X.

«Είναι δύσκολο να μην το συνδέσουμε αυτό με τις φήμες περί πιέσεων που αναφέρθηκαν στον Τύπο. Προφανώς θέλουμε να συνεχίσουμε να συνεργαζόμαστε με τους Αμερικανούς εταίρους και συμμάχους μας, ακόμη και αν οι στρατηγικές αλλαγές και οι πολιτικές πιέσεις καθιστούν μερικές φορές το έργο άσκοπα περίπλοκο», ανέφερε το αρμόδιο Γαλλικό υπουργείο Διαστήματος.

Προσκεκλημένες 120 χώρες

Η Σύνοδος Κορυφής στο Γκραν Παλαί του Παρισιού, διοργανώνεται υπό την προεδρία της Γαλλίας και της Γερμανίας και στοχεύει να φέρει κοντά για πρώτη φορά τους παγκόσμιους ηγέτες της διαστημικής βιομηχανίας για να συζητήσουν τις προκλήσεις που σχετίζονται με τη χρήση του Διαστήματος: Οι διαστημικές αποστολές, τα προγράμματα εξερεύνησης και η ασφάλεια του Διαστήματος.

Περίπου 120 χώρες έχουν προσκληθεί στο Παρίσι, μεταξύ των οποίων «αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων, αλλά και τα ανώτατα στελέχη της διαστημικής βιομηχανίας.

Γιατί η Ουάσιγκτον αντιδρά

Η Ουάσιγκτον κατηγορεί ευθέως το Παρίσι για «αντι-ανταγωνιστικές πρακτικές» και για προσπάθεια διαμόρφωσης μιας ατζέντας χωρίς προηγούμενη συνεννόηση με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Επιπλέον, έντονη ανησυχία προκαλεί στην αμερικανική πλευρά η παρουσία της Κίνας στη σύνοδο.

Ευρωπαϊκές αναταράξεις: Εκτός ο Μερτς, «καμπανάκι» από τη Φον ντερ Λάιεν

Το πλήγμα για τον Εμμανουέλ Μακρόν έγινε ακόμη βαρύτερο μετά την ξαφνική άρνηση του Γερμανού Καγκελαρίου, Φρίντριχ Μερτς, να ταξιδέψει στο Παρίσι. Ο Μερτς, ο οποίος είχε προγραμματιστεί να συμπροεδρεύσει στη σύνοδο, ακύρωσε την παρουσία του, αφήνοντας τη Γαλλία ουσιαστικά μόνη στην πρώτη γραμμή της διοργάνωσης και εκθέτοντας την έλλειψη κοινού μετώπου στον γαλλογερμανικό άξονα.

Από την πλευρά των Βρυξελλών, η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, αναμένεται να δώσει κανονικά το παρών, ωστόσο η τοποθέτησή της αλλάζει χαρακτήρα. Η Φον ντερ Λάιεν έθεσε επιτακτικά ζητήματα ασφάλειας και στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης.

Με φόντο τις αμερικανικές πιέσεις, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να επιταχύνει τις επενδύσεις της σε πολιτικές και στρατιωτικές διαστημικές υποδομές, ξεκαθαρίζοντας ότι η Γηραιά Ήπειρος πρέπει να μειώσει την εξάρτησή της από τα αμερικανικά δίκτυα δορυφορικών επικοινωνιών και τους πυραύλους εκτόξευσης.