Διπλωματικό θρίλερ στη Μέση Ανατολή: Το Ισραήλ κάνει λόγο για «ιρανικό σχέδιο δολοφονίας του Τραμπ»

Συναγερμός έχει σημάνει στις αμερικανικές υπηρεσίες ασφαλείας, καθώς το Ισραήλ διαβίβασε στις Ηνωμένες Πολιτείες πληροφορίες σχετικά με ένα νέο και «συγκεκριμένο» σχέδιο του Ιράν, το οποίο είχε ως στόχο τη δολοφονία του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, σύμφωνα με όσα μεταδίδουν τα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης.

Οι αποκαλύψεις αυτές έρχονται στο φως σε μια χρονική συγκυρία έντονης κλιμάκωσης στις σχέσεις μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης. Οι νέες εκατέρωθεν επιθέσεις που έχουν σημειωθεί το τελευταίο διάστημα εντείνουν διαρκώς τους φόβους της διεθνούς κοινότητας για την επιστροφή σε μια ευρύτερη στρατιωτική σύγκρουση στην περιοχή.

Την ίδια στιγμή, έντονο προβληματισμό και πλήθος ερωτημάτων έχει προκαλέσει η απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να χρησιμοποιήσει ένα παλαιότερο αεροσκάφος για την αναχώρησή του από την Τουρκία, αμέσως μετά την ολοκλήρωση των εργασιών της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ, με τους αναλυτές να συνδέουν το γεγονός με το γενικότερο κλίμα ασφαλείας.

Σύμφωνα με το CNN, το οποίο επικαλέστηκε ανώνυμες πηγές με γνώση της υπόθεσης, οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών παρακολουθούν εδώ και καιρό «μια σταθερή ροή» πληροφοριών σχετικά με πιθανά σχέδια δολοφονίας κατά του Τραμπ. Ωστόσο, η προειδοποίηση που προήλθε από το Ισραήλ αφορούσε ένα νέο και συγκεκριμένο σχέδιο.

Η Wall Street Journal, επικαλούμενη επίσης μη κατονομαζόμενες πηγές, ανέφερε ότι οι πληροφορίες περιέγραφαν ένα «νέο» σχέδιο επίθεσης.

Η Τεχεράνη έχει επανειλημμένα απειλήσει τα τελευταία χρόνια με αντίποινα κατά του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος κατά την πρώτη του θητεία είχε δώσει την εντολή για τη δολοφονία του Ιρανού στρατηγού Κασέμ Σουλεϊμανί τον Ιανουάριο του 2020.

Όταν το Γαλλικό Πρακτορείο επικοινώνησε με τον Λευκό Οίκο σχετικά με τα δημοσιεύματα, αξιωματούχος που δεν κατονομάστηκε παρέπεμψε στις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου την Τετάρτη.

«Θέλουν να βγάλουν από τη μέση τον ηγέτη των ΗΠΑ, εμένα. Είμαι σε όποια λίστα κι αν υπάρχει. Είδα σήμερα ότι βρίσκομαι σε κάθε μία από τις λίστες τους», δήλωσε ο Τραμπ σε δημοσιογράφους μέσα στο Air Force One, κατά την επιστροφή του από τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ.

Ερωτήματα για την αλλαγή αεροσκάφους

Ο Τραμπ αναχώρησε από την Τουρκία, όπου πραγματοποιήθηκε η Σύνοδος του ΝΑΤΟ, με το παλαιότερο Air Force One, ενώ το νέο αεροσκάφος που του παραχωρήθηκε από το Κατάρ συνέχισε προς τη Βρετανία. Ο πρόεδρος χρησιμοποίησε στη συνέχεια το νέο αεροσκάφος για το ταξίδι του προς την Ουάσινγκτον.

Η αλλαγή αυτή, κατά την πρώτη διεθνή αποστολή του νέου αεροσκάφους, προκάλεσε εικασίες ότι ενδέχεται να σχετιζόταν με ζητήματα ασφαλείας, ιδιαίτερα καθώς οι ΗΠΑ είχαν εξαπολύσει νέα πλήγματα εναντίον του Ιράν, το οποίο συνορεύει με την Τουρκία.

Οι New York Times μετέδωσαν την Τετάρτη ότι η αλλαγή έγινε έπειτα από αίτημα της Μυστικής Υπηρεσίας των ΗΠΑ ως «μέτρο ασφαλείας».

Σε συνέντευξη Τύπου, ο Τραμπ απέφυγε να απαντήσει ευθέως σε ερωτήσεις σχετικά με τα μέτρα προστασίας του, αλλά αναφέρθηκε σε προηγούμενες απόπειρες δολοφονίας που, όπως έχει υποστηρίξει, συνδέονταν με το Ιράν.

Νέος κύκλος επιθέσεων μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν απειλεί να οδηγήσει σε κατάρρευση τις συνομιλίες για τον τερματισμό της σύγκρουσης, ενώ τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν στο επίκεντρο της στρατιωτικής και διπλωματικής αναμέτρησης.

Οι αμερικανικές δυνάμεις πραγματοποίησαν νέες επιδρομές εναντίον στρατιωτικών εγκαταστάσεων στο Ιράν, με στόχο συστήματα αεράμυνας, κέντρα διοίκησης, παράκτια ραντάρ και υποδομές πυραύλων κοντά στον Περσικό Κόλπο.

Η Τεχεράνη απάντησε με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον εγκαταστάσεων που συνδέονται με τις ΗΠΑ σε χώρες της περιοχής, προειδοποιώντας ότι οι αμερικανικές βάσεις από τις οποίες υποστηρίζονται επιθέσεις κατά του Ιράν αποτελούν στρατιωτικούς στόχους.

Η νέα κλιμάκωση σημειώνεται έπειτα από επιθέσεις σε εμπορικά πλοία στην περιοχή του Ορμούζ. Η Ουάσιγκτον κατηγορεί το Ιράν ότι επιχειρεί να ελέγξει τη διεθνή ναυσιπλοΐα, ενώ η Τεχεράνη υποστηρίζει ότι τα πλοία οφείλουν να ακολουθούν τις θαλάσσιες διαδρομές που έχουν καθοριστεί για λόγους ασφαλείας.

Σχεδόν παράλυτη η ναυσιπλοΐα στο Ορμούζ

Η κίνηση των δεξαμενόπλοιων στα Στενά του Ορμούζ έχει περιοριστεί σημαντικά, καθώς πολλές ναυτιλιακές εταιρείες αποφεύγουν την περιοχή υπό τον φόβο νέων επιθέσεων.

Ορισμένα πλοία φέρονται να απενεργοποιούν τα συστήματα εντοπισμού τους, ενώ το κόστος των ασφαλίστρων πολεμικού κινδύνου και των ναύλων αυξάνεται. Η κατάσταση προκαλεί έντονη ανησυχία στις διεθνείς αγορές, καθώς μέσω του Ορμούζ διακινείται περίπου το ένα πέμπτο του πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου παγκοσμίως.

Η Σαουδική Αραβία, το Ιράκ, το Κουβέιτ, το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα εξαρτώνται από το πέρασμα για μεγάλο μέρος των εξαγωγών τους, ενώ ιδιαίτερα εκτεθειμένες είναι οι ασιατικές οικονομίες.

Για την Τεχεράνη, το Ορμούζ αποτελεί το ισχυρότερο διαπραγματευτικό της χαρτί. Ιρανοί αξιωματούχοι διαμηνύουν ότι η πλήρης αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας προϋποθέτει την τήρηση όλων των δεσμεύσεων της συμφωνίας από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.

Οι διαπραγματεύσεις στον «αέρα»

Οι επιθέσεις δοκιμάζουν το μνημόνιο κατανόησης που είχε προβλέψει μία περίοδο 60 ημερών τεχνικών συνομιλιών, με στόχο μια ευρύτερη συμφωνία για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, τις αμερικανικές κυρώσεις και την ασφάλεια στο Ορμούζ.

Οι διαπραγματεύσεις αφορούν επίσης την αραίωση των αποθεμάτων υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου υπό την εποπτεία του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας, την επανέναρξη των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου και την αποδέσμευση ιρανικών κεφαλαίων στο εξωτερικό.

Η Τεχεράνη επιμένει ότι δεν μπορεί να υπάρξει εφαρμογή της συμφωνίας χωρίς εγγυήσεις από την Ουάσιγκτον ότι το Ισραήλ θα σταματήσει τις επιθέσεις στον Λίβανο. Παράλληλα, συνδέει το άνοιγμα του Ορμούζ με την εφαρμογή της εκεχειρίας και την άρση των οικονομικών περιορισμών.

Από την πλευρά τους, οι Ηνωμένες Πολιτείες κατηγορούν το Ιράν ότι χρησιμοποιεί την ελεύθερη ναυσιπλοΐα ως μέσο πίεσης και ζητούν πλήρη πρόσβαση των διεθνών επιθεωρητών στις πυρηνικές εγκαταστάσεις.

Ο Τραμπ κηρύσσει τη συμφωνία «τελειωμένη»

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε πριν από τη σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Τουρκία ότι θεωρεί την προσωρινή συμφωνία με το Ιράν ουσιαστικά «τελειωμένη».

Ερωτηθείς εάν το μνημόνιο κατανόησης εξακολουθεί να ισχύει, απάντησε ότι, κατά την άποψή του, «έχει τελειώσει», αφήνοντας παράλληλα ανοικτό το ενδεχόμενο νέων και σφοδρότερων επιθέσεων.

Οι δηλώσεις του ενίσχυσαν την αβεβαιότητα για το εάν η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να επιδιώκει διαπραγματευτική λύση ή εάν χρησιμοποιεί τη στρατιωτική πίεση για να επιβάλει νέους όρους στην Τεχεράνη.

Την ίδια ώρα, πάντως, Αμερικανοί αξιωματούχοι επιμένουν ότι οι τεχνικές επαφές δεν έχουν διακοπεί οριστικά και ότι εξακολουθεί να υπάρχει ενδιαφέρον για μια διπλωματική διέξοδο.

Από ιρανικής πλευράς, αξιωματούχοι συνεχίζουν τις επαφές με το Κατάρ, το Ομάν, την Τουρκία και το Πακιστάν, χώρες που πιέζουν για αποκλιμάκωση και επιστροφή στο τραπέζι των συνομιλιών.