Μνημεία στη Θεσσαλονίκη: Ανοιχτά, αλλά για πόσες ώρες;

Μειωμένο ωράριο θα ισχύσει για πέντε ημέρες μέσα στον Αύγουστο στον αρχαιολογικό χώρο του Γαλεριανού Ανακτόρου. Σύμφωνα με ανακοίνωση της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης, από τις 6 έως και τις 9 Αυγούστου, καθώς και στις 21 Αυγούστου, ο χώρος θα λειτουργήσει από τις 08:00 έως τις 14:00, αντί του συνήθους θερινού ωραρίου 08:00–20:00. Αντίστοιχη έκτακτη αλλαγή ωραρίου είχε σημειωθεί άλλη μία μέρα μέσα στον Ιούλιο, στις 10 Ιουλίου.

Γαλεριανό Ανάκτορο

Όπως εξήγησε στο TheOpinion η προϊσταμένη της Εφορείας, Τάνια Πρωτοψάλτη, η συγκεκριμένη προσαρμογή συνδέεται με τις θερινές άδειες και τη δυσκολία κάλυψης των βαρδιών. «Λόγω αδειών, δεν βγαίνουν οι βάρδιες. Και καταλαβαίνετε ότι πρέπει να κάνουμε κάποιες προσαρμογές. Από το να κλείσουμε τα μνημεία, απλά περιορίζουμε λίγο τις ώρες», ανέφερε, διευκρινίζοντας ότι προς το παρόν δεν προβλέπεται άλλη αντίστοιχη αλλαγή μέσα στον Αύγουστο.

Η έκτακτη μεταβολή στο Γαλεριανό Ανάκτορο επαναφέρει, ωστόσο, ένα δυσάρεστο ερώτημα: Πόσο πραγματικά προσβάσιμα είναι τα μνημεία της Θεσσαλονίκης όταν οι ώρες λειτουργίας τους δεν συμπίπτουν με τον τρόπο με τον οποίο κινούνται οι επισκέπτες στην πόλη;

Μπέη Χαμάμ

Το Μπέη Χαμάμ αποτελεί ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα. Το παλαιότερο οθωμανικό λουτρό της Θεσσαλονίκης αποκαταστάθηκε, εγκαινιάστηκε τον Ιούνιο και παραδόθηκε ξανά στο κοινό. Χαρακτηρίστηκε ως “κόσμημα” της  Εγνατίας και δικαίως. Λειτουργεί, όμως, μόνο από τις 10:00 έως τις 13:00, καθημερινά εκτός Τρίτης. Ακόμη πιο περιορισμένη είναι η πρόσβαση στο Βυζαντινό Λουτρό της Άνω Πόλης, το οποίο ανοίγει μόνο κάθε Παρασκευή, επίσης για τρεις ώρες.

Ξεναγήσεις

Για τους ξεναγούς, οι ώρες αυτές δεν αποτελούν απλώς μια πληροφορία που προστίθεται στο πρόγραμμα. Καθορίζουν ποια κομμάτια της ιστορίας της Θεσσαλονίκης μπορούν τελικά να παρουσιαστούν στον επισκέπτη.

Η Φωτεινή Λύκισα, αντιπρόεδρος του Συνδέσμου Ξεναγών Θεσσαλονίκης, εξηγεί ότι στα συνηθισμένα οργανωμένα τουρ των τεσσάρων ωρών η διαδρομή είναι κατά κανόνα προκαθορισμένη. Η πραγματική δυνατότητα επιλογής υπάρχει στις ιδιωτικές ξεναγήσεις, στις μικρές ομάδες, στις επισκέψεις σχολείων και φοιτητών και στα θεματικά προγράμματα που επικεντρώνονται στη ρωμαϊκή, τη βυζαντινή, την οθωμανική ή την εβραϊκή Θεσσαλονίκη. Σε αυτές ακριβώς τις περιπτώσεις, όμως, τα πιο περιορισμένα ωράρια μπορούν να αφήσουν ένα μνημείο εκτός διαδρομής.

Ανάλογη δυσκολία δημιουργεί, σύμφωνα με την ίδια, και το ωράριο 09:00–17:00 του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης. Σε πολυήμερα προγράμματα που περιλαμβάνουν, για παράδειγμα, πρωινή αναχώρηση για τους Φιλίππους και επιστροφή στη Θεσσαλονίκη μετά τις 17:00, η επίσκεψη στο μουσείο καθίσταται πρακτικά αδύνατη.

Η κ. Λύκισα χαρακτηρίζει το Γαλεριανό Ανάκτορο «πολύπαθη ιστορία», λόγω των διαδοχικών περιόδων κατά τις οποίες ο χώρος ήταν κλειστός ή λειτουργούσε με περιορισμένο ωράριο. Επειδή πρόκειται για έναν ανοιχτό αρχαιολογικό χώρο, με εύκολη πρόσβαση ακόμη και εκτός των ωρών λειτουργίας του, θεωρεί ότι δεν αρκεί μόνο η φύλαξη κατά τις ώρες επίσκεψης, αλλά απαιτείται φυλακτικό προσωπικό και σύστημα ασφαλείας σε 24ωρη βάση.

Θεσσαλονικέων Μητρόπολις

Μια διαφορετική δυσκολία καταγράφηκε στο νέο Μουσείο «Θεσσαλονικέων Μητρόπολις – Ευρήματα από τις ανασκαφές του Μετρό Θεσσαλονίκης», το οποίο εγκαινιάστηκε τον Μάιο στο Μητροπολιτικό Πάρκο Παύλου Μελά. Ένας εκπληκτικός χώρος, μια μοναδική συλλογή, αλλά, κατά την πρόσφατη εκπαιδευτική επίσκεψη των ξεναγών ο κλιματισμός δεν λειτουργούσε.

Η Τάνια Πρωτοψάλτη διευκρίνισε, απαντώντας σε σχετική ερώτηση του ThOpinion, ότι οι εγκαταστάσεις και τα συστήματα κλιματισμού έχουν τοποθετηθεί, αλλά το μουσείο λειτουργεί ακόμη με εργοταξιακή παροχή ρεύματος και αναμένει τη μόνιμη ηλεκτροδότηση από τον ΔΕΔΔΗΕ. Πρόκειται, επομένως, για ζήτημα που αναμένεται να λυθεί και δεν βρίσκεται στην αρμοδιότητα της Εφορείας.

Προσαρμογές στα ωράρια

Σε ό,τι αφορά τα περιορισμένα ωράρια, η κ. Πρωτοψάλτη εξήγησε ότι ο προγραμματισμός για τις προσλήψεις φυλάκων γίνεται στο τέλος της προηγούμενης χρονιάς, με βάση τα μνημεία και τους χώρους που λειτουργούν εκείνη τη στιγμή. Στο μεταξύ, στις ανάγκες της Εφορείας προστέθηκαν το νέο μουσείο, το Μπέη Χαμάμ και άλλοι χώροι. Με το διαθέσιμο προσωπικό, όπως ανέφερε, γίνονται προσαρμογές ώστε να παραμένουν ανοιχτά όσο το δυνατόν περισσότερα μνημεία, ενώ το ωράριο του Μπέη Χαμάμ θα επανεξεταστεί από τον Σεπτέμβριο και μετά, καθώς αναμένονται νέες προσλήψεις τον Νοέμβριο.

«Ο προγραμματισμός μας είναι αυτός. Όπως λειτουργούν τα μνημεία μας, εμείς θα φροντίσουμε να τα έχουμε όλα ανοιχτά και επισκέψιμα. Τώρα το πόσες ώρες, αυτό είναι κάτι το οποίο το προσαρμόζουμε ανάλογα με το προσωπικό μας», κατέληξε.