Πώς πήρε το όνομά του το νέο μουσείο αρχαιοτήτων στη Θεσσαλονίκη

Μια τιμητική στήλη που βρέθηκε στο σταυροδρόμι της Εγνατίας με Βενιζέλου, κατά τη διάρκεια των εργασιών για το μετρό, είναι η… νονά του νέου μουσείου αρχαιοτήτων που άνοιξε τις πύλες του στη Θεσσαλονίκη, στο νέο Μητροπολιτικό Πάρκο Παύλου Μελά.

Το μουσείο, που ήδη «αγάπησαν»  Θεσσαλονικείς και επισκέπτες, καθώς από τότε που τέθηκε σε λειτουργία το επισκέφτηκαν περίπου 10.000 άτομα, καλωσορίζει τον κόσμο ξεκινώντας από μια τιμητική πλάκα, που αποτελεί και τη… νονά του νέου μουσείου.

Η προϊσταμένη Εφορείας Αρχαιοτήτων Θεσσαλονίκης, Τάνια Πρωτοψάλτη ξεναγεί το TheOpinion στο μουσείο, ξεκινώντας από την τιμητική αυτή πλάκα.

«Στην στήλη αυτή γίνεται αναφορά στον τίτλο που δόθηκε επί αυτοκράτορα Τραϊανού .. στον 3ο αιώνα μ.Χ. προς τη Θεσσαλονίκη, μετά την επιτυχή απώθηση των Γότθων και της έδωσε τον τίτλο “Θεσσαλονικέων Μητρόπολις”», τονίζει χαρακτηριστικά η κ. Πρωτοψάλτη.

Όπως επισημαίνει, στο μουσείο φιλοξενείται επιλογή από το πλήθος των ευρημάτων που εντοπίστηκαν κατά τη διάρκεια των σωστικών ανασκαφών που έγιναν στο πλαίσιο των εργασιών για το μετρό, παρουσιάζοντας δύο καινούριους χώρους που εντοπίσαμε ανατολικά της πόλης, έναν οικισμό, στη θέση του αμαξοστασίου της Πυλαίας στο κέντρο ελέγχου του μετρό, αλλά και ένα ρωμαϊκό νεκροταφείο στο ύψος της Φλέμινγκ. Σύμφωνα με την κ. Πρωτοψάλτη, οι αρχαιολόγοι δεν ανέμεναν να βρουν ούτε το ένα ούτε το άλλο.

Ειδικά, για το πόλισμα που βρέθηκε στα ανατολικά, στην Πυλαία, η κ. Πρωτοψάλτη επισημαίνει ότι ερευνήθηκε σε έκταση 31 στρεμμάτων και είχε αναπτυχθεί σε φυσικό λόφο, ενώ σχεδιάστηκε με βάση το λεγόμενο ιπποδάμειο πολεοδομικό σύστημα, με κάθετους δρόμους, ορθογώνια οικοδομικά τετράγωνα, χωρίζοντας την οικιστική περιοχή από την περιοχή των ιερών και των δημοσίων κτηρίων.

Στα αξιοσημείωτα επίσης το ταφικό οικοδόμημα που εντοπίστηκε στη νότια είσοδο του σταθμού Σιντριβάνι. Πρόκειται για ένα ταφικό οικοδόμημα μνημειακών διαστάσεων, που αποτελείται από δύο χώρους, προθάλαμο και κυρίως θάλαμο. Το δάπεδο κοσμούνταν με ψηφιδωτό που οι σημερινοί επισκέπτες μπορούν να δουν στο μουσείο.

Η στρωματογραφία από τον Κάσσανδρο έως σήμερα

Περισσότερα από 2.300 εκθέματα μπορεί να δει ο επισκέπτης σε αυτό το νέο μουσείο, που «γεννήθηκε» λόγω του μετρό, εκθέματα που «ζωντανεύουν» την ιστορία της Θεσσαλονίκης.

Σύμφωνα την κ. Πρωτοψάλτη, στο ισόγειο, εκτίθενται στοιχεία από την καθημερινή ζωή, τις λατρευτικές συνήθειες, αλλά και τα ταφικά έθιμα των προγόνων μας στην εκτός των τειχών περιοχή της Θεσσαλονίκης.

Στον όροφο, ξεδιπλώνεται η πολεοδομική εξέλιξη της πόλης κατά μήκος της κεντρικής οδικής αρτηρίας της Θεσσαλονίκης, της Decumanus Maximus των Ρωμαίων, που αργότερα έγινε Μέση Οδός και σήμερα Εγνατία. «Το αξιοσημείωτο είναι ότι για πρώτη φορά τεκμηριώνεται μέσω αρχαιολογικών ευρημάτων η εξέλιξη της Θεσσαλονίκης, από την εποχή του Κάσσανδρου το 316 π.Χ. έως την πυρκαγιά του 1917.

«Το τμήμα που ανασκάψαμε ήταν δρόμος. πρόεκτιαι για μια μπεριοχή που επειδή δεν είχε σύγχρονη οικοδκομική δραστηριότητα, δεν είχε πειραχτεί το αρχαιολογικό στρώμα. Καταφέραμε τελικά να δούμε τη στρωματογραφία της Θεσσαλονίκης από την ίδρυσή της το 316 πΧ από τον Κάσσανδρο έως σήμερα. Και το αξιοθαύμαστο είναι ότι υπάρχει ο ίδιος πολεοδομικός σχεδιασμός ακριβώς από τότε που ιδρύθηκε η Θεσσαλονίκη έως σήμερα. Οι ίδιοι άξονες, τα σταυροδρόμια, οι γειτονιές, με χρήσεις που παραμένουν λίγο πολύ έως σήμερα ίδιες», επισημαίνει η προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Θεσσαλονίκης.

Το νέο διευρυμένο ωράριο λειτουργίας του Μουσείου Ευρημάτων Μετρό «Θεσσαλονικέων Μητρόπολις» (πρώην στρατόπεδο Παύλου Μελά) είναι 11:30 – 18:30, καθημερινά εκτός Τρίτης .Επιπλέον, η είσοδος στο μουσείο παραμένει δωρεάν για το κοινό, ενώ στη συνέχεια η είσοδος θα κοστίζει 10 ευρώ.