Η θεωρία συνωμοσίας που ταράζει τη metal σκηνή: Το μυστικό πίσω από το riff των Metallica

Για πάνω από τριάντα χρόνια, το «Enter Sandman» των Metallica στέκεται ως ύμνος της σκληρής μουσικής, ένα riff που έχει χαραχθεί στη συλλογική μνήμη των metal fans παγκοσμίως. Ωστόσο, πίσω από την εμβληματική εισαγωγή του κρύβεται μια ιστορία που διχάζει ακόμα και σήμερα τη σκηνή: μήπως οι Metallica… δανείστηκαν το riff από ένα underground thrash συγκρότημα;

Όλα ξεκίνησαν λίγους μήνες μετά την κυκλοφορία του «Enter Sandman» το 1991, όταν ακροατές παρατήρησαν έντονες ομοιότητες με το «Tapping Into The Emotional Void» των Excel, ενός συγκροτήματος από το Λος Άντζελες που κινούταν στον χώρο του skate thrash, συνδυάζοντας hardcore, punk και heavy metal. Το τραγούδι των Excel είχε κυκλοφορήσει δύο χρόνια νωρίτερα, το 1989, στο άλμπουμ «The Joke’s On You». Η ακουστική εισαγωγή του φάνταζε σε πολλούς σαν η “πρόγονος” του riff που λίγα χρόνια αργότερα θα έκανε διάσημους τους Metallica σε κάθε γωνιά του πλανήτη.

Πώς…εκτροχιάστηκε η κατάσταση;

Η υπόθεση πήρε διαστάσεις όταν αμερικανικοί ραδιοφωνικοί σταθμοί άρχισαν να παίζουν το κομμάτι των Excel, με ακροατές να τηλεφωνούν, νομίζοντας ότι άκουγαν μια demo έκδοση του «Enter Sandman». Ο τραγουδιστής των Excel, Νταν Κλέμεντς, είχε δηλώσει στους Los Angeles Times πως είχε μείνει «σοκαρισμένος» από τις ομοιότητες, ενώ ο Ντέιβ Μαστέιν των Megadeth – και πρώην μέλος των Metallica – υποστήριξε χρόνια αργότερα ότι το τραγούδι ήταν ουσιαστικά «κλεμμένο». Παρά τη φημολογία, ποτέ δεν κατατέθηκε μήνυση ενώ οι Excel αποφάσισαν να μην κινηθούν νομικά, φοβούμενοι ότι μια τέτοια διαδικασία θα κατέστρεφε την πορεία τους.

Τι υποστήριξε το συγκρότημα;

Οι Metallica, από την πλευρά τους, αρνήθηκαν κατηγορηματικά κάθε κατηγορία αντιγραφής. Ο κιθαρίστας Κερκ Χάμετ εξήγησε ότι το riff του «Enter Sandman» γεννήθηκε επηρεασμένο από τον ήχο των Soundgarden και τη σκηνή του Seattle στα τέλη των ‘80s. Η υπόθεση πήρε νέα τροπή το 2018, όταν κυκλοφόρησαν demo ηχογραφήσεις από την περίοδο του «…And Justice For All». Σε ένα από αυτά, που χρονολογείται από το 1987, δηλαδή δύο χρόνια πριν την κυκλοφορία του τραγουδιού των Excel, ακούγεται μια πρώιμη εκδοχή του βασικού μοτίβου του «Enter Sandman». Για πολλούς, αυτό ήταν η οριστική απάντηση στη θεωρία περί «κλοπής», ενώ άλλοι εξακολουθούν να βλέπουν τις ομοιότητες ως υπερβολικά έντονες για να θεωρηθούν τυχαίες.

Όποια κι αν είναι η αλήθεια, η ιστορία έδωσε στους Excel μια αναπάντεχη δημοσιότητα. «Το μόνο που ήθελα», είχε πει ο Νταν Κλέμεντς, «ήταν ο κόσμος να καταλάβει ότι οι Excel ήταν μπροστά από την εποχή τους».

Τρεις δεκαετίες αργότερα, το «Enter Sandman» παραμένει ένα από τα διασημότερα metal τραγούδια όλων των εποχών – και ταυτόχρονα ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα riff στην ιστορία της ροκ μουσικής.