Χορός εκτός κέντρου: Τι δείχνουν οι επιχορηγήσεις της «Δημιουργικής Ελλάδας» για τη Θεσσαλονίκη

Άλλο να ταξιδεύει μια πολιτιστική παραγωγή στην Περιφέρεια και άλλο να μπορεί να γεννηθεί και να επιβιώσει εκεί. Τα αποτελέσματα των επιχορηγήσεων χορού της «Δημιουργικής Ελλάδας 2026» επαναφέρουν αυτή τη διάκριση, καθώς δύο επαγγελματικά σωματεία καταγράφουν την απουσία ανεξάρτητων σχημάτων της Θεσσαλονίκης από τις φετινές εγκρίσεις.

«Τα τελευταία χρόνια ομάδες χορού της Θεσσαλονίκης ήταν μέσα στις επιδοτήσεις. Νομίζω ότι είναι η πρώτη χρονιά μετά από πολλά χρόνια που συμβαίνει αυτό», λέει στο TheOpinion η Μαυρέτα Λενικάκη, πρόεδρος του Σωματείου Καθηγητών Χορού Θεσσαλονίκης.

Τα επίσημα στοιχεία του Υπουργείου Πολιτισμού δείχνουν ότι στη «Δημιουργική Ελλάδα 2026» υποβλήθηκαν 83 αιτήματα για κλασικό και σύγχρονο χορό και εγκρίθηκαν 47, με συνολικό ποσό 685.000 ευρώ. Η χρηματοδότηση είναι μειωμένη κατά 14,4% σε σχέση με τα 800.000 ευρώ που είχαν διατεθεί τα προηγούμενα χρόνια, ενώ στον φετινό πίνακα εμφανίζονται επιχορηγήσεις ιδιαίτερα χαμηλού ύψους, ακόμη και 3.000 ή 5.000 ευρώ.

Στο κοινό δελτίο Τύπου της 21ης Αυγούστου, το ΣΕΧΩΧΟ και το Σωματείο Καθηγητών Χορού Θεσσαλονίκης στέκονται και σε ένα ζήτημα διαφάνειας: επισημαίνουν ότι στα φετινά δημοσιευμένα αποτελέσματα δεν αναγράφεται η έδρα των φορέων, όπως συνέβαινε σε προηγούμενα έτη, ούτε αποτυπώνεται με σαφήνεια αν κάθε αίτημα αφορά παραγωγή, περιοδεία, φεστιβάλ ή άλλη δράση. Στο ίδιο κείμενο σημειώνουν ότι η Θεσσαλονίκη απουσιάζει από τις εγκεκριμένες επιχορηγήσεις ανεξάρτητων σχημάτων χορού.

Δεν έχουν δημοσιοποιηθεί, ωστόσο, στοιχεία για το πόσες από τις 83 αιτήσεις προήλθαν από τη Θεσσαλονίκη ή συνολικά από την Κεντρική Μακεδονία. Υπάρχουν, πάντως, ομάδες που υπέβαλαν αίτηση και έμειναν εκτός. Η Βερονίκη Τσουγκράνη της θεσσαλονικιώτικης ομάδας χορού Β+6 επιβεβαιώνει στο The Opinion ότι ανάμεσά τους βρίσκεται και η δική της, ενώ αναφέρει ακόμη ενεργά σχήματα της Θεσσαλονίκης που κατέθεσαν πρόταση χωρίς να χρηματοδοτηθούν.

Για την ίδια, το πρόβλημα υπερβαίνει μία συγκεκριμένη απόφαση επιχορήγησης. «Υπάρχουν στη Θεσσαλονίκη τρεις επαγγελματικές σχολές χορού. Όλοι αυτοί οι νέοι άνθρωποι δεν θέλουν κάπου να δείξουν τη δουλειά τους;», αναρωτιέται. Περιγράφει επαγγελματίες χορευτές που αναγκάζονται να συμπληρώνουν το εισόδημά τους με άλλες δουλειές, ενώ παράλληλα κάνουν πρόβες και προσπαθούν να κρατήσουν ενεργές τις ομάδες τους. «Τα παιδιά που είναι στην ομάδα τώρα κάνουν άλλες εκατό δουλειές. Συν τις πρόβες που κάνουμε και περιμένουμε να κάνουμε μια παράσταση, δύο», υπογραμμίζει.

Κάπως έτσι, σχεδόν μοιραία, οδηγούμαστε στο ακόλουθο ερώτημα. Μπορεί ο χορός να ασκηθεί ως επάγγελμα σε μια πόλη που παράγει κάθε χρόνο νέους επαγγελματίες, εάν δεν υπάρχουν οι συνθήκες για να παρουσιάσουν και να εξελίξουν τη δουλειά τους; Η κα Τσουγκράνη αναφέρεται ακόμη σε παλαιότερες ομάδες που έχουν περιορίσει τη δραστηριότητά τους ή έχουν απογοητευτεί κι έχουν πάψει να υποβάλλουν αιτήσεις.

Το ζήτημα της Περιφέρειας, πάντως, είχε ήδη τεθεί πριν την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων. Σε επιστολή που απέστειλε στο Υπουργείο Πολιτισμού στις 8 Ιουνίου, το ΣΕΧΩΧΟ ζητούσε αύξηση του συνολικού προϋπολογισμού των επιχορηγήσεων χορού στα 1,3–1,5 εκατ. ευρώ, υποστηρίζοντας ότι οι ομάδες λειτουργούν σε συνθήκες υποχρηματοδότησης, εργασιακής επισφάλειας και έλλειψης σταθερών δομών παραγωγής. Στην ίδια επιστολή διατυπωνόταν ρητά αίτημα για «δικαιότερη γεωγραφική κατανομή των επιχορηγήσεων» και ουσιαστική ενίσχυση των ομάδων που εδρεύουν στην Περιφέρεια.

Η κα Λενικάκη εκτιμά επίσης ότι ο χορός είναι ένας πολιτιστικός κλάδος που πιθανόν χρειάζεται ένα επιπλέον κίνητρο για να μπορέσει να αναπτυχθεί εκτός κέντρου.

Τη διαφορά ανάμεσα στην περιοδεία προς την Περιφέρεια και την παραγωγή πολιτισμού μέσα στην Περιφέρεια συμπυκνώνει μια φράση από το νέο κοινό δελτίο των δύο σωματείων: «Η περιφέρεια δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται μόνο ως τόπος φιλοξενίας πολιτιστικών γεγονότων. Οφείλει να υποστηρίζεται ως τόπος διαβίωσης και παραγωγής σύγχρονου πολιτισμού».

Η συζήτηση για την αποκέντρωση δεν μπορεί να εξαντλείται στον αριθμό των παραστάσεων που περιοδεύουν εκτός Αθήνας. Αφορά και τις συνθήκες που επιτρέπουν ή και δεν επιτρέπουν σε έναν χορευτή να σπουδάσει, να εργαστεί και να συνεχίσει να δημιουργεί επαγγελματικά στη Θεσσαλονίκη.