Αμφίπολη: «Ζωντανεύει» η αρχαία ξύλινη γέφυρα του 5ου αιώνα π.Χ. – Εγκαινιάζεται αύριο από τη Μενδώνη

Ένα από τα σημαντικότερα και σπανιότερα τεχνικά μνημεία της αρχαιότητας αποκτά πλέον τις υποδομές που απαιτούνται για την προστασία και την ανάδειξή του. Η αρχαία ξύλινη γέφυρα της Αμφίπολης, ένα μοναδικό μνημείο του 5ου αιώνα π.Χ. που συνδέθηκε με την ιστορία της πόλης και τα γεγονότα του Πελοποννησιακού Πολέμου, εγκαινιάζεται το Σάββατο (1/8), στις 20:00, από την υπουργό Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη.

Η ολοκλήρωση του έργου σηματοδοτεί το τέλος των εργασιών προστασίας και συντήρησης ενός μνημείου που αναδεικνύει τη στρατηγική σημασία της αρχαίας Αμφίπολης, αλλά και τον ρόλο της ως σημαντικού εμπορικού και διοικητικού κέντρου της εποχής.

Ένα από τα μεγαλύτερα τεχνικά έργα της εποχής

Η αρχαία ξύλινη γέφυρα βρισκόταν στο βόρειο τμήμα της Αμφίπολης, έξω από την Πύλη Γ΄ των οχυρώσεων, και οδηγούσε προς τον ποταμό Στρυμόνα.

Το αρχικό της μήκος υπολογίζεται στα 275 μέτρα, γεγονός που την κατατάσσει ανάμεσα στα σημαντικότερα τεχνικά έργα της κλασικής αρχαιότητας. Από την αρχική κατασκευή διατηρούνται σήμερα 101 ξύλινοι πάσσαλοι, οι οποίοι αποτελούσαν τη θεμελίωση και την υποδομή της γέφυρας.

Οι πάσσαλοι, κατασκευασμένοι κυρίως από ξύλο δρυός, διασώθηκαν χάρη στο υγρό έδαφος, ενώ τα αρχαιολογικά δεδομένα καταδεικνύουν ότι η γέφυρα γνώρισε περισσότερες από μία κατασκευαστικές φάσεις. Η αρχική της μορφή ανάγεται στους κλασικούς χρόνους, ενώ επεμβάσεις και ανακατασκευές πραγματοποιήθηκαν κατά την ελληνιστική, τη ρωμαϊκή και την παλαιοχριστιανική περίοδο.

Η γέφυρα που κατέγραψε ο Θουκυδίδης

Η σημασία της γέφυρας αποτυπώνεται και στις ιστορικές πηγές, καθώς υπάρχουν αναφορές σε αυτήν από τον Θουκυδίδη και συνδέεται με τα γεγονότα του Πελοποννησιακού Πολέμου.

Το 424 π.Χ., ο Σπαρτιάτης στρατηγός Βρασίδας χρησιμοποίησε τη συγκεκριμένη διάβαση κατά την εκστρατεία του στην περιοχή, γεγονός που αναδεικνύει τη στρατιωτική και γεωπολιτική σημασία της. Η Πύλη Γ΄, η οποία προστάτευε τη διάβαση, κατασκευάστηκε την περίοδο 424-422 π.Χ. και αποτελούσε βασικό σημείο ελέγχου της πόλης.

Η αξία της γέφυρας, ωστόσο, ξεπερνούσε τον στρατιωτικό της ρόλο. Αποτελούσε το βασικό πέρασμα που συνέδεε την Αμφίπολη με τον Στρυμόνα και τις εμπορικές και οικονομικές δραστηριότητες της ευρύτερης περιοχής, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη μιας πόλης που κατείχε στρατηγική θέση λόγω της πρόσβασης στις πλουτοπαραγωγικές πηγές της Μακεδονίας και της γειτνίασής της με το Παγγαίο.

Έργο ύψους 1,12 εκατ. ευρώ

Το έργο προστασίας και συντήρησης υλοποιήθηκε από τη Διεύθυνση Συντήρησης Αρχαίων και Νεωτέρων Μνημείων, σε συνεργασία με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Σερρών.

Οι εργασίες περιλάμβαναν εξειδικευμένες επεμβάσεις συντήρησης των σωζόμενων ξύλινων στοιχείων, τη λήψη μέτρων προστασίας του αρχαιολογικού συνόλου, καθώς και την εγκατάσταση νέου μεταλλικού στεγάστρου, προκειμένου να διασφαλιστεί η μακροχρόνια διατήρηση του μνημείου.

Η χρηματοδότηση προήλθε από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, ενώ ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου ανήλθε σε περίπου 1,12 εκατ. ευρώ.

Με την ολοκλήρωση των παρεμβάσεων, προστίθεται ένας ακόμη σημαντικός σταθμός στην πολιτιστική διαδρομή της Αμφίπολης, δίπλα στα μνημεία της αρχαίας πόλης και στον Τύμβο Καστά.

Η πρόσφατη αυτοψία της Λίνας Μενδώνη

Η υπουργός Πολιτισμού είχε επισκεφθεί την Αμφίπολη και τον περασμένο Μάιο, πραγματοποιώντας αυτοψία τόσο στις εργασίες αποκατάστασης και ανάδειξης του Τύμβου Καστά όσο και στην αρχαία ξύλινη γέφυρα.

Κατά την επίσκεψή της στον Τύμβο Καστά είχε εκφράσει την ικανοποίησή της για την πρόοδο των εργασιών, χαρακτηρίζοντας το μνημείο «μεγαλειώδες». Παράλληλα, είχε επαναλάβει ότι στόχος του υπουργείου Πολιτισμού είναι το ταφικό μνημείο να ανοίξει για το κοινό στις αρχές του 2028, όταν θα έχουν ολοκληρωθεί οι εργασίες στερέωσης, συντήρησης, αναστήλωσης, καθιστώντας το επισκέψιμο.