Οι τρεις βασικοί πυλώνες συνεργασίας Ελλάδας-Κύπρου, τα μνημόνια και η επόμενη Σύνοδος

Κοινά βήματα Ελλάδας και Κύπρου στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης

Οι τρεις βασικοί πυλώνες συνεργασίας Ελλάδας-Κύπρου, τα μνημόνια και η επόμενη Σύνοδος
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΠΑΜΗΤΣΟΣ/ Γ.Τ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ/EUROKINISSI

Στην ενίσχυση της συνεργασίας Ελλάδας και Κύπρου σε μια σειρά κρίσιμων τομέων, με αιχμή την Τεχνητή Νοημοσύνη, την Πολιτική Προστασία και τον συντονισμό ενόψει των επόμενων ευρωπαϊκών Προεδριών, επικεντρώθηκε η 4η Διακυβερνητική Σύνοδος Κύπρου – Ελλάδας, που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 18 Νοεμβρίου στη Λευκωσία.

Της Συνόδου συμπροήδρευσαν ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, και ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, ενώ συμμετείχαν υπουργοί και υφυπουργοί των δύο κυβερνήσεων. Πρόκειται για τη δεύτερη φορά που η συγκεκριμένη Σύνοδος φιλοξενείται στην Κύπρο, με τις δύο πλευρές να επιβεβαιώνουν τη βούλησή τους για σταθερή και συστηματική συνεργασία.

Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρέθηκαν, μεταξύ άλλων, η παιδεία, η υγεία, η εξωτερική πολιτική, η δικαιοσύνη, η δημόσια τάξη, η στεγαστική πολιτική, η εργασία, η ψηφιακή διακυβέρνηση, η ναυτιλία, ο τουρισμός και ο πολιτισμός.

Οι δύο ηγέτες υπογράμμισαν τη σημασία των Διακυβερνητικών Συνόδων ως ενός σταθερού μηχανισμού πολιτικού συντονισμού, μέσα από τον οποίο παρακολουθούνται οι συμφωνημένες δράσεις και προωθούνται πρωτοβουλίες με άμεσο αντίκτυπο στην καθημερινότητα των πολιτών. Παράλληλα, επαναβεβαίωσαν τον στενό συντονισμό Αθήνας και Λευκωσίας για την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο, αναδεικνύοντας τον ρόλο των δύο χωρών ως πυλώνων συνεργασίας στην ευρύτερη περιοχή.

Οι τρεις βασικοί πυλώνες συνεργασίας Ελλάδας-Κύπρου, τα μνημόνια και η επόμενη Σύνοδος
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΠΑΜΗΤΣΟΣ/ Γ.Τ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ/EUROKINISSI

Στο τραπέζι το Κυπριακό και η επανέναρξη των διαπραγματεύσεων

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στο Κυπριακό, με τους δύο ηγέτες να χαιρετίζουν την κινητικότητα που καταγράφεται και την προοπτική συνάντησης με τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ.

Όπως επισημάνθηκε, στόχος είναι να αξιοποιηθεί η παρούσα συγκυρία για την επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων από το σημείο όπου διακόπηκαν το 2017, στο Κραν Μοντανά. Η επιδιωκόμενη λύση θα πρέπει να βασίζεται στο συμφωνημένο πλαίσιο, στα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και στις αρχές και το κεκτημένο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Από την πλευρά του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέλαβε τη σταθερή στήριξη της Ελλάδας στις προσπάθειες του Νίκου Χριστοδουλίδη για την επίλυση του Κυπριακού.

Οι τρεις βασικοί πυλώνες συνεργασίας Ελλάδας-Κύπρου, τα μνημόνια και η επόμενη Σύνοδος
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΠΑΜΗΤΣΟΣ/ Γ.Τ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ/EUROKINISSI

Οι τρεις βασικοί πυλώνες της συνεργασίας

Η φετινή Σύνοδος επικεντρώθηκε σε τρεις βασικούς άξονες: την αξιοποίηση της κυπριακής εμπειρίας από την Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενόψει της ελληνικής Προεδρίας το δεύτερο εξάμηνο του 2027, την Τεχνητή Νοημοσύνη και την Πολιτική Προστασία.

Ειδικότερα, Ελλάδα και Κύπρος συμφώνησαν να διατηρήσουν στενή συνεργασία σε υπηρεσιακό επίπεδο, προκειμένου η εμπειρία, οι διαδικασίες και τα εργαλεία που αναπτύχθηκαν κατά την κυπριακή Προεδρία να αξιοποιηθούν από την ελληνική πλευρά κατά την προετοιμασία της δικής της ανάληψης της Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ.

Στο πεδίο της Τεχνητής Νοημοσύνης, εξετάστηκαν δυνατότητες ανάπτυξης κοινών πιλοτικών εφαρμογών και ανταλλαγής τεχνογνωσίας σε ζητήματα διακυβέρνησης δεδομένων, υπολογιστικής ισχύος και εφαρμογής του ευρωπαϊκού κανονιστικού πλαισίου. Οι εφαρμογές που συζητήθηκαν αφορούν ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων, από την εκπαίδευση και την υγεία μέχρι τη δικαιοσύνη, την εργασία, τον τουρισμό, τη ναυτιλία και τις προξενικές υπηρεσίες.

Οι τρεις βασικοί πυλώνες συνεργασίας Ελλάδας-Κύπρου, τα μνημόνια και η επόμενη Σύνοδος
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΠΑΜΗΤΣΟΣ/ Γ.Τ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ/EUROKINISSI

Κοινές δράσεις για την Πολιτική Προστασία και την αντιμετώπιση πυρκαγιών

Σημαντικό μέρος των συζητήσεων αφιερώθηκε στην Πολιτική Προστασία, με έμφαση στην πρόληψη, την ετοιμότητα και την ταχύτερη ανταπόκριση σε φυσικές καταστροφές.

Οι δύο πλευρές αναφέρθηκαν στη συνεργασία κατά την αντιπυρική περίοδο του 2026, με ιδιαίτερη μνεία στην πρώτη συμμετοχή της Κύπρου ως χώρας υποδοχής προεγκατεστημένης πυροσβεστικής δύναμης. Συγκεκριμένα, στην Κύπρο βρέθηκε 21μελής ομάδα του ελληνικού Πυροσβεστικού Σώματος, στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας.

Παράλληλα, εξετάστηκαν η ανταλλαγή τεχνογνωσίας για την εκτίμηση φυσικών κινδύνων, η αξιοποίηση των υποδομών του ελληνικού προγράμματος «ΑΙΓΙΣ», καθώς και η πραγματοποίηση κοινών ασκήσεων και δράσεων συνεκπαίδευσης.

Στο ίδιο πλαίσιο, συζητήθηκε η αξιοποίηση νέων τεχνολογιών, όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη και τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, για την έγκαιρη ανίχνευση δασικών πυρκαγιών και την αποτελεσματικότερη επιχειρησιακή ανταπόκριση.

Επιπλέον, τέθηκε το ενδεχόμενο συμμετοχής ελληνικού φορέα στην υπό διαμόρφωση κοινοπραξία για το Περιφερειακό Κέντρο Αεροπυρόσβεσης CRAFS, με στόχο την ενίσχυση της συνεργασίας με χώρες της Ανατολικής Μεσογείου.

Οι τρεις βασικοί πυλώνες συνεργασίας Ελλάδας-Κύπρου, τα μνημόνια και η επόμενη Σύνοδος
Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στην Κύπρο για την 4η Διακυβερνητική Σύνοδο Ελλάδας-Κύπρου, όπου συναντήθηκε με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκο Χριστοδουλίδη. Μετά την συνεδρίαση της Ολομέλειας της Διακυβερνητικής Συνόδου οι δύο ηγέτες έκαναν δηλώσεις στον Τύπο. Τετάρτη 18 Νοεμβρίου 2026 (ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΠΑΜΗΤΣΟΣ/ Γ.Τ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ/EUROKINISSI)

Τεχνητή Νοημοσύνη σε σχολεία, νοσοκομεία και δημόσιες υπηρεσίες

Η αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης αποτέλεσε οριζόντιο θέμα της Συνόδου, καθώς οι δύο κυβερνήσεις εξέτασαν εφαρμογές της σε πολλούς τομείς της δημόσιας διοίκησης και της οικονομίας.

Στην εκπαίδευση, συζητήθηκε η υπεύθυνη ενσωμάτωση εργαλείων ΤΝ στη σχολική διαδικασία, καθώς και η δυνατότητα πιλοτικής εφαρμογής τους στην Κύπρο, με αξιοποίηση της ελληνικής εμπειρίας από πρωτοβουλίες όπως το EDUPLAN.AI και το AI in Schools. Παράλληλα, εξετάστηκε η διοργάνωση κοινού μαθητικού διαγωνισμού για τον γραμματισμό στα μέσα και την πληροφορία.

Στον τομέα της υγείας, οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν σε ψηφιακούς βοηθούς υγείας, στην επιδημιολογική επιτήρηση και την ανάλυση δεδομένων, αλλά και σε πιθανές εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης στην ογκολογική και αιματολογική φροντίδα.

Στην εργασία, εξετάστηκε η δημιουργία πιλοτικού προγράμματος αναβάθμισης και επανακατάρτισης δεξιοτήτων, με εξατομικευμένες διαδρομές εκπαίδευσης και καλύτερη αντιστοίχιση των προσόντων με τις ανάγκες της αγοράς.

Στη δικαιοσύνη και τη δημόσια τάξη, συζητήθηκε η αξιοποίηση της ΤΝ για την αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος, την ανταλλαγή πληροφοριών, τη μετάφραση δικαστικών εγγράφων και τη διερμηνεία καταθέσεων, με σεβασμό στο κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα. Εξετάστηκε επίσης η αναβάθμιση των συστημάτων διαχείρισης δικαστικών υποθέσεων.

Οι τρεις βασικοί πυλώνες συνεργασίας Ελλάδας-Κύπρου, τα μνημόνια και η επόμενη Σύνοδος
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΠΑΜΗΤΣΟΣ/ Γ.Τ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ/EUROKINISSI

Συνεργασία σε τουρισμό, ναυτιλία και πολιτισμό

Στον τουρισμό, οι δύο χώρες εξέτασαν τη δυνατότητα αξιοποίησης της ελληνικής εμπειρίας από τον ψηφιακό βοηθό mAiGreece και τον ψηφιακό μετασχηματισμό του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού. Μάλιστα, συμφωνήθηκε η εκπόνηση Κοινού Σχεδίου Δράσης μεταξύ του ελληνικού Υπουργείου Τουρισμού και του Υφυπουργείου Τουρισμού της Κύπρου, με στόχο την ανάπτυξη κοινών πρωτοβουλιών.

Στη ναυτιλία, συζητήθηκε η ανάπτυξη του AI Maritime Career Navigator, ενός εργαλείου ενημέρωσης για τα ναυτικά και ναυτιλιακά επαγγέλματα, καθώς και η ανταλλαγή τεχνογνωσίας για την ψηφιοποίηση των ναυτιλιακών διοικήσεων.

Στον πολιτισμό, ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην αξιοποίηση του PHAROS AI Factory για τη διαφύλαξη γλωσσικών και πολιτιστικών δεδομένων, συμπεριλαμβανομένης της κυπριακής διαλέκτου. Στο τραπέζι βρέθηκαν ακόμη η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, αλλά και η αξιοποίηση αλγορίθμων αναγνώρισης εικόνας για τον εντοπισμό παράνομα διακινούμενων πολιτιστικών αγαθών και την καταπολέμηση της αρχαιοκαπηλίας.

Παράλληλα, συζητήθηκε η προστασία των δικαιωμάτων των δημιουργών στο περιβάλλον της Τεχνητής Νοημοσύνης και η δυνατότητα εξαίρεσης των έργων τους από διαδικασίες εξόρυξης κειμένων και δεδομένων.

Οι τρεις βασικοί πυλώνες συνεργασίας Ελλάδας-Κύπρου, τα μνημόνια και η επόμενη Σύνοδος
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΠΑΜΗΤΣΟΣ/ Γ.Τ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ/EUROKINISSI

Στο επίκεντρο και το στεγαστικό

Το στεγαστικό ζήτημα αποτέλεσε επίσης αντικείμενο ειδικής συζήτησης, καθώς Ελλάδα και Κύπρος αναγνώρισαν την ανάγκη αντιμετώπισης των προκλήσεων που καταγράφονται στον συγκεκριμένο τομέα.

Οι δύο πλευρές αντάλλαξαν απόψεις για τις πολιτικές που εφαρμόζονται σε κάθε χώρα και εξέτασαν τις δυνατότητες περαιτέρω συνεργασίας και μεταφοράς τεχνογνωσίας.

Στο πεδίο της ψηφιακής πολιτικής, εξετάστηκε ακόμη η αξιοποίηση δεδομένων από τους ελληνικούς μικροδορυφόρους Παρατήρησης Γης, σε συνδυασμό με τις υποδομές λήψης και επεξεργασίας δορυφορικών δεδομένων σε Ελλάδα και Κύπρο. Παράλληλα, συζητήθηκε η συνεργασία μεταξύ του κυπριακού AI Factory Antenna «Pharos-CY» και του ελληνικού AI Factory «Pharos» για την ανάπτυξη καινοτόμων εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης.

Τα μνημόνια συνεργασίας και η επόμενη Σύνοδος στην Αθήνα

Στο πλαίσιο της Συνόδου υπογράφηκε Μνημόνιο Συνεργασίας στον τομέα της υγείας, που αφορά την εκπαίδευση πληρωμάτων ασθενοφόρων, με στόχο την ενίσχυση της επιχειρησιακής ετοιμότητας και την αναβάθμιση της επείγουσας προνοσοκομειακής φροντίδας.

Επιπλέον, υπογράφηκαν δύο Δηλώσεις Προθέσεων για την εκπαίδευση Κυπρίων σπουδαστών στη Σχολή Αξιωματικών της Ελληνικής Αστυνομίας, καθώς και στις Ναυτικές Σχολές Αξιωματικών και Υπαξιωματικών, με σκοπό τη στελέχωση της Κυπριακής Ακτοφυλακής.

Οι δύο κυβερνήσεις συμφώνησαν να συνεχίσουν την τακτική παρακολούθηση των δράσεων που αποφασίστηκαν, τόσο σε πολιτικό όσο και σε υπηρεσιακό επίπεδο.

Η επόμενη Διακυβερνητική Σύνοδος Κύπρου – Ελλάδας θα πραγματοποιηθεί στην Αθήνα εντός του 2027, με την ημερομηνία και τη θεματολογία να καθορίζονται από κοινού.