Μητσοτάκης: Άκυρο και παράνομο το τουρκολιβυκό μνημόνιο

Την ελληνική θέση απέναντι στο τουρκολιβυκό μνημόνιο, αλλά και τη βεβαιότητα της Αθήνας για τη συνέχιση των ενεργειακών ερευνών νότια της Κρήτης, επανέλαβε ο Κυριάκος Μητσοτάκης σε συνέντευξή του στο Reuters την Πέμπτη (29/10). Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε, παράλληλα, στην ανάγκη προστασίας της εμπορικής ναυσιπλοΐας στη Μαύρη Θάλασσα, στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής επιχείρησης «Ασπίδες» και στη διατήρηση της οικονομικής πίεσης προς τη Ρωσία.

Αναφερόμενος στη συμφωνία Τουρκίας και Λιβύης, ο κ. Μητσοτάκης υποστήριξε ότι παραβλέπει τη γεωγραφική πραγματικότητα και την παρουσία των ελληνικών νησιών στην Ανατολική Μεσόγειο. Όπως τόνισε, η προσέγγιση των δύο χωρών αντιμετωπίζει τα ελληνικά νησιά σαν να μην υπάρχουν, αμφισβητώντας στην πράξη τα δικαιώματα της Ελλάδας στις θαλάσσιες ζώνες.

Για τις έρευνες υδρογονανθράκων που συνδέονται με την αμερικανική Chevron, ο πρωθυπουργός εμφανίστηκε καθησυχαστικός, αποκλείοντας το ενδεχόμενο να αμφισβητηθούν οι σχετικές δραστηριότητες. Ταυτόχρονα, κάλεσε τη Λιβύη να συμμετάσχει σε απευθείας διαπραγματεύσεις με την Ελλάδα, με στόχο την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών στη βάση του Διεθνούς Δικαίου.

Αντιδράσεις για το τουρκολιβυκό μνημόνιο

Οι δηλώσεις του πρωθυπουργού ακολούθησαν την έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων στην ανατολική Λιβύη την προηγούμενη εβδομάδα. Η εξέλιξη προκάλεσε αντιδράσεις από την Αθήνα, αλλά και από την Αίγυπτο, το Μπαχρέιν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, με τις τέσσερις χώρες να εκφράζουν ανησυχίες για τις συνέπειες της συμφωνίας στην περιφερειακή σταθερότητα και τη διεθνή έννομη τάξη.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης κατηγόρησε την Άγκυρα και τη λιβυκή πλευρά ότι επιχειρούν να δημιουργήσουν νέα δεδομένα στην Ανατολική Μεσόγειο, παρακάμπτοντας τις αρχές της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.

Από την πλευρά του, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει απορρίψει τις επικρίσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης και άλλων χωρών για την έγκριση της συμφωνίας, η οποία υπογράφηκε αρχικά το 2019, υποστηρίζοντας ότι οι αντιδράσεις δεν στηρίζονται σε νόμιμη βάση.

Μητσοτάκης για Chevron: Δεν υπάρχει κίνδυνος αμφισβήτησης των ερευνών

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο πρωθυπουργός στις ενεργειακές δραστηριότητες νότια της Κρήτης, όπου η Ελλάδα έχει παραχωρήσει άδεια για έρευνες φυσικού αερίου σε κοινοπραξία με επικεφαλής την αμερικανική Chevron.

Ερωτηθείς εάν οι τουρκολιβυκές διεκδικήσεις θα μπορούσαν να επηρεάσουν τις συγκεκριμένες έρευνες, ο κ. Μητσοτάκης απάντησε κατηγορηματικά: «Δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος να αμφισβητηθούν με οποιονδήποτε τρόπο αυτές οι έρευνες».

Παράλληλα, χαρακτήρισε την Ελλάδα και τη Λιβύη «φυσικούς γείτονες», επισημαίνοντας ότι οι διαφορές τους θα πρέπει να επιλυθούν μέσω ουσιαστικού διαλόγου. Κάλεσε, μάλιστα, τη λιβυκή πλευρά να αντιμετωπίσει τις συνομιλίες με ιδιαίτερη σοβαρότητα, ώστε να υπάρξει διμερής συμφωνία για τις θαλάσσιες ζώνες.

Έκκληση για εκεχειρία στη Μαύρη Θάλασσα

Η ασφάλεια της εμπορικής ναυσιπλοΐας βρέθηκε επίσης στο επίκεντρο της συνέντευξης, μετά τη βύθιση ελληνόκτητου πλοίου μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων ανοικτά των βουλγαρικών ακτών, έπειτα από επίθεση με θαλάσσια μη επανδρωμένα οχήματα.

Το περιστατικό ενίσχυσε τις ανησυχίες για τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν τα εμπορικά πλοία στη δυτική Μαύρη Θάλασσα εξαιτίας του πολέμου στην Ουκρανία.

Ο πρωθυπουργός ζήτησε να υπάρξει διεθνής συμφωνία για την προστασία της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας, υπογραμμίζοντας ότι η ασφαλής μεταφορά των ουκρανικών σιτηρών αποτελεί προτεραιότητα.

«Χρειαζόμαστε κάποια μορφή διεθνούς εκεχειρίας όσον αφορά την ελευθερία της ναυσιπλοΐας», δήλωσε, δίνοντας έμφαση στην ανάγκη να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη εξαγωγή αγροτικών προϊόντων από την περιοχή.

Όπως ανέφερε, οι Έλληνες πλοιοκτήτες θα ήταν από τους πρώτους που θα επανεκκινούσαν τις εμπορικές δραστηριότητές τους στη Μαύρη Θάλασσα, ακόμη και με δρομολόγια από ουκρανικά λιμάνια, εφόσον υπήρχαν εγγυήσεις ασφαλούς διέλευσης.

Την ίδια ώρα, προειδοποίησε για τη μεγάλη αύξηση του κόστους ναύλωσης και ασφάλισης των πλοίων, καθώς οι κίνδυνοι για τα πληρώματα και τα εμπορεύματα εξακολουθούν να εντείνονται.

Προειδοποίηση για τα ουκρανικά σιτηρά και αιχμές προς τη Μόσχα

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης στάθηκε και στις οικονομικές συνέπειες του πολέμου για την Ουκρανία, επισημαίνοντας τη σημασία των εξαγωγών αγροτικών προϊόντων για την οικονομία της χώρας.

Όπως ανέφερε, παρά την ιδιαίτερα καλή σοδειά, μεγάλες ποσότητες σιτηρών παραμένουν αποθηκευμένες σε σιλό, με τον κίνδυνο να αλλοιωθούν εάν δεν καταστεί δυνατή η μεταφορά τους.

Παράλληλα, εξέφρασε επιφυλάξεις για τις προθέσεις της Ρωσίας να συμμετάσχει σε ουσιαστικές διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου, σημειώνοντας ότι μέχρι στιγμής δεν διακρίνει διάθεση για πραγματικό διάλογο.

Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα, καθώς ο ελληνόκτητος εμπορικός στόλος διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη διεθνή μεταφορά ενέργειας και εμπορευμάτων.

Μητσοτάκης: Περισσότερα ευρωπαϊκά μέσα στην επιχείρηση «Ασπίδες»

Ο πρωθυπουργός ζήτησε, επίσης, να ενισχυθεί η ευρωπαϊκή ναυτική επιχείρηση «Ασπίδες» στην Ερυθρά Θάλασσα, η οποία ξεκίνησε το 2024 με σκοπό την προστασία των εμπορικών πλοίων από τις επιθέσεις των Χούθι της Υεμένης.

Σύμφωνα με τον κ. Μητσοτάκη, η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να αναλάβει μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης για την προστασία των θαλάσσιων εμπορικών οδών, διαθέτοντας περισσότερα στρατιωτικά μέσα στην περιοχή.

«Το επιχείρημά μου είναι απλό: Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει συμφέρον να διατηρεί ουσιαστική παρουσία, με πραγματικά στρατιωτικά μέσα, σε αυτό το μέρος του κόσμου και χρειαζόμαστε περισσότερες χώρες να συμμετάσχουν στην επιχείρηση “Ασπίδες”», ανέφερε.

Η Ελλάδα, η Ιταλία και η Γαλλία έχουν ήδη διαθέσει μέσα για την επιχείρηση, ωστόσο ο πρωθυπουργός ξεκαθάρισε ότι η σημερινή συμμετοχή δεν επαρκεί. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές που επικαλείται το Reuters, στα τέλη Σεπτεμβρίου συμμετείχαν στην αποστολή έξι πολεμικά πλοία.

Ο κ. Μητσοτάκης συνέδεσε την ενίσχυση της επιχείρησης τόσο με την ασφάλεια των χωρών του Κόλπου όσο και με την προστασία των εμπορικών διαδρομών που είναι κρίσιμες για την ευρωπαϊκή οικονομία.

Όπως υπογράμμισε, η Ευρώπη θα πρέπει να είναι διατεθειμένη να αναπτύξει περισσότερα μέσα στην περιοχή, προκειμένου να αποδείξει έμπρακτα ότι αντιμετωπίζει σοβαρά τις ανησυχίες για την ασφάλεια και την προστασία του διεθνούς εμπορίου.

Επιμένει στις οικονομικές κυρώσεις κατά της Ρωσίας

Κλείνοντας, ο πρωθυπουργός επανέλαβε ότι η Ελλάδα υποστηρίζει τη συνέχιση των οικονομικών κυρώσεων σε βάρος της Ρωσίας, παρά την απόφαση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, νωρίτερα τον Οκτώβριο, να άρει τις κυρώσεις στις εξαγωγές ρωσικού ντίζελ.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης τάχθηκε υπέρ της διατήρησης και της ενίσχυσης της οικονομικής πίεσης προς τη Μόσχα, όσο συνεχίζεται ο πόλεμος στην Ουκρανία.

«Πιστεύουμε ότι πρέπει να ασκήσουμε οικονομική πίεση και να επιβάλουμε μεγαλύτερο οικονομικό κόστος στη Ρωσία, προκειμένου να στείλουμε ένα απολύτως σαφές μήνυμα ότι, όσο παρατείνει αυτόν τον πόλεμο, θα υφίσταται πολύ συγκεκριμένες οικονομικές συνέπειες», δήλωσε.

Παρέμβαση Μητσοτάκη στον ΟΗΕ: Το τουρκολιβυκό μνημόνιο αψηφά την ίδια τη Γεωγραφία