Μετακίνηση της ατζέντας από την καθημερινότητα στη διπλωματία

Να μετατοπίσει το κάδρο από τα προβλήματα της καθημερινότητας και την πίεση της ακρίβειας επιχειρεί το κυβερνητικό επιτελείο. Από τη συνάντηση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην Άγκυρα, η ατζέντα περνά στο ευρωπαϊκό πεδίο, με την άτυπη σύνοδο των ηγετών του Ευρωπαϊκού Συμβούλιο στο Άλντεν Βίσεν, στο Βέλγιο και κεντρικό θέμα την ανταγωνιστικότητα.

Η κυβέρνηση επιδιώκει να «κλειδώσει» ένα αφήγημα διπλωματικής σταθερότητας στο ελληνοτουρκικό πεδίο και, ταυτόχρονα, να επενδύσει σε μια ευρωπαϊκή ατζέντα που να έχει αντίκρισμα στο εσωτερικό της χώρας λένε χαρακτηριστικά κυβερνητικά στελέχη. Και αυτό γιατί , όπως εξηγούν, η ανταγωνιστικότητα συνδέεται άμεσα με το αν οι πολίτες θα δουν καλύτερες δουλειές, υψηλότερους μισθούς και χαμηλότερες τιμές στην αγορά.

Κατά την άφιξή του στην άτυπη σύνοδο ο πρωθυπουργός έδωσε το πολιτικό πλαίσιο: η Ευρώπη πρέπει να βελτιώσει την ανταγωνιστικότητά της αν θέλει να στηρίξει το κοινωνικό της μοντέλο, να επενδύσει στην άμυνα και να αντέξει την κλιματική κρίση. Για την κυβέρνηση η μείωση της ευρωπαϊκής γραφειοκρατίας και η καλύτερη λειτουργία της ενιαίας αγοράς είναι εργαλείο για να ξεμπλοκάρουν επενδύσεις και να μειωθούν τα κόστη για επιχειρήσεις και καταναλωτές.

Η ανταγωνιστικότητα, όπως τόνισε, δεν μπορεί να μείνει μια αφηρημένη έννοια: πρέπει να συνδεθεί με περισσότερες και καλύτερα αμειβόμενες θέσεις εργασίας και, κυρίως, με χαμηλότερες τιμές στην ευρωπαϊκή αγορά, ώστε να αντιμετωπιστεί η ακρίβεια. Διαφορετικά, προειδοποίησε, θα είναι δύσκολο να υπάρξει η κοινωνική στήριξη για τις δύσκολες αποφάσεις που έρχονται.

Ενέργεια: το «σκληρό νόμισμα» της ατζέντας

Η πιο χειροπιαστή –και για την Ελλάδα πιο κρίσιμη– διάσταση της συζήτησης είναι η ενέργεια. Η θέση που επαναφέρει η κυβέρνηση είναι ότι η αγορά ενέργειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν λειτουργεί ικανοποιητικά και χρειάζεται μεγαλύτερη ενοποίηση, ώστε να επιτευχθούν χαμηλότερες τιμές πανευρωπαϊκά, τόσο για τους καταναλωτές όσο και για τις επιχειρήσεις. Με απλά λόγια: χωρίς πιο συνεκτική ευρωπαϊκή αγορά, οι αποκλίσεις τιμών και τα διαρθρωτικά «κενά» συνεχίζουν να πιέζουν νοικοκυριά και παραγωγή, ειδικά στην περιφέρεια της Ένωσης.

Άτυπη σύνοδος, ουσιαστική στόχευση

Το γεγονός ότι η συνάντηση είναι άτυπη δεν τη κάνει αμελητέα. Αντίθετα, σε τέτοια φόρουμ διαμορφώνονται οι κατευθύνσεις και οι συμμαχίες πριν από τα επίσημα συμπεράσματα. Η παρουσία προσώπων όπως ο Μάριο Ντράγκι και ο Ενρίκο Λέτα υπογραμμίζει ότι η συζήτηση για την ανταγωνιστικότητα ακουμπά πλέον στον πυρήνα της ευρωπαϊκής στρατηγικής. Το στίγμα από τον Αντόνιο Κόστα κινείται στην ίδια γραμμή: ανάπτυξη που να «γράφει» σε πραγματική οικονομία και ποιοτικές δουλειές, όχι απλώς σε τίτλους πολιτικής.

Τραμπ και Γάζα «δεν είναι στο πρόγραμμα»

Την ίδια ώρα, η διεθνής επικαιρότητα ανοίγει παράλληλες γραμμές πίεσης. Στο ερώτημα αν ο πρωθυπουργός θα συμμετάσχει στο Συμβούλιο Ειρήνης για τη Γάζα που συγκαλεί ο Ντόναλντ Τραμπ, η κυβερνητική απάντηση ήταν κοφτή: ο Παύλος Μαρινάκης ξεκαθάρισε ότι «δεν υπάρχει κάτι άλλο» πέραν των προγραμματισμένων επισκέψεων σε Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Ινδία και ότι αυτό που ετέθη «δεν είναι στο πρόγραμμα».

Η εικόνα που σχηματίζεται είναι σαφής: η κυβέρνηση θέλει να κρατήσει «πειθαρχημένη» την εξωτερική ατζέντα, αποφεύγοντας κινήσεις που μπορεί να αναδιατάξουν προτεραιότητες ή να φορτίσουν διπλωματικά το πρόγραμμα, ειδικά σε ένα θέμα υψηλής έντασης όπως η Γάζα.

Το πολιτικό στοίχημα

Η μετακίνηση της ατζέντας δεν καταργεί την καθημερινότητα, την αναδιατάσσει. Το μήνυμα είναι ότι τα εσωτερικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η κυβέρνηση χρειάζονται «ευρωπαϊκά εργαλεία» .Και, ταυτόχρονα, ότι η Ελλάδα επιδιώκει να εμφανίζεται σταθερή σε ένα περιβάλλον όπου η διπλωματία και η οικονομία γίνονται όψεις της ίδιας εξίσωσης μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το στοίχημα για την κυβέρνηση είναι να αποδείξει ότι αυτή η διπλωματική κινητικότητα δεν είναι επικοινωνιακή απόδραση από τα δύσκολα, αλλά διαδρομή προς λύσεις που θα έχουν όφελος για τους πολίτες.