Πνιγμοί στην Ελλάδα: Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

Η Ελλάδα είναι μια χώρα που συνδέεται άρρηκτα με τη θάλασσα. Ωστόσο, πίσω από την εικόνα των καλοκαιρινών διακοπών και της αναψυχής, κρύβεται μια σοβαρή πρόκληση δημόσιας υγείας, καθώς οι θάνατοι από πνιγμό εξακολουθούν να καταγράφονται σε υψηλά επίπεδα.

Τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι το φαινόμενο όχι μόνο δεν υποχωρεί, αλλά παρουσιάζει αυξητικές τάσεις τα τελευταία χρόνια. Το 2025 καταγράφηκαν 373 θάνατοι από πνιγμό στη χώρα, ενώ κατά την τελευταία πενταετία ο μέσος ετήσιος αριθμός των ανθρώπων που χάνουν τη ζωή τους σε δραστηριότητες αναψυχής στο νερό προσεγγίζει τους 360.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η Ελλάδα εμφανίζει μία από τις υψηλότερες αναλογίες πνιγμών. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για το 2022, η χώρα κατέγραψε 2,68 θανάτους από πνιγμό ανά 100.000 κατοίκους, ποσοστό που την τοποθετούσε ανάμεσα στις πρώτες θέσεις της σχετικής κατάταξης στην Ευρώπη. Παρότι οι αριθμοί παραμένουν χαμηλότεροι από εκείνους ορισμένων χωρών της Βαλτικής, εξακολουθούν να βρίσκονται πάνω από τα επίπεδα που καταγράφονται στις περισσότερες χώρες της Δυτικής Ευρώπης.

Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο ανησυχητική όταν εξετάζονται τα δημογραφικά χαρακτηριστικά των θυμάτων. Η μεγάλη πλειονότητα των περιστατικών αφορά άτομα ηλικίας άνω των 60 ετών, τα οποία αντιπροσωπεύουν περισσότερο από οκτώ στους δέκα θανάτους που καταγράφονται στο υδάτινο περιβάλλον. Παράλληλα, περίπου το 70% των θυμάτων είναι άνδρες.

Ανησυχία για τους πνιγμούς στις παραλίες – Πρεμιέρα για τους ναυαγοσώστες από 1η Ιουνίου

Τα στοιχεία δείχνουν ότι σχεδόν όλοι οι θάνατοι συμβαίνουν στη θάλασσα και όχι σε λίμνες, ποτάμια ή πισίνες. Αξιοσημείωτο είναι επίσης το γεγονός ότι τα περισσότερα περιστατικά δεν καταγράφονται σε απομακρυσμένες περιοχές ή στην ανοιχτή θάλασσα, αλλά πολύ κοντά στην ακτή. Σχεδόν όλα τα θανατηφόρα συμβάντα συμβαίνουν κατά τη διάρκεια κολύμβησης, ενώ σημαντικό ποσοστό σημειώνεται σε παραλίες όπου δεν υπάρχει ναυαγοσωστική κάλυψη.

Η θερινή περίοδος αποτελεί το πιο κρίσιμο χρονικό διάστημα. Ο Ιούλιος αναδεικνύεται σταθερά ως ο μήνας με τα περισσότερα θανατηφόρα περιστατικά, ενώ ακολουθεί ο Ιούνιος. Οι ώρες με τη μεγαλύτερη συχνότητα συμβάντων συμπίπτουν με τα χρονικά διαστήματα αυξημένης προσέλευσης στις παραλίες, όταν χιλιάδες λουόμενοι βρίσκονται καθημερινά στις ακτές.

Η ανησυχία για την έκταση του προβλήματος οδήγησε το υπουργείο Υγείας στην υλοποίηση νέας εκστρατείας ενημέρωσης. Στο πλαίσιο αυτό, πολίτες ηλικίας άνω των 60 ετών θα λαμβάνουν ενημερωτικά μηνύματα μέσω κινητού τηλεφώνου και ηλεκτρονικού ταχυδρομείου με οδηγίες ασφαλούς κολύμβησης και βασικές συμβουλές πρόληψης.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι σημαντικό ποσοστό των περιστατικών συνδέεται με υποκείμενα προβλήματα υγείας τα οποία συχνά παραμένουν αδιάγνωστα. Καρδιαγγειακές παθήσεις, αρρυθμίες ή άλλα παθολογικά αίτια μπορούν να προκαλέσουν αιφνίδια αδυναμία μέσα στο νερό, αυξάνοντας δραματικά τον κίνδυνο πνιγμού. Για τον λόγο αυτό, η πρόληψη δεν περιορίζεται μόνο στην τήρηση κανόνων ασφαλείας στην παραλία, αλλά συνδέεται και με την τακτική παρακολούθηση της υγείας, ιδιαίτερα στις μεγαλύτερες ηλικίες.

Το πρόβλημα των πνιγμών δεν αφορά μόνο την Ελλάδα. Σύμφωνα με τα διεθνή δεδομένα, περισσότεροι από τριάντα άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους από πνιγμό κάθε ώρα παγκοσμίως. Αν και η συχνότητα των περιστατικών έχει μειωθεί σημαντικά σε σχέση με τις αρχές της δεκαετίας του 2000, οι διεθνείς οργανισμοί εκτιμούν ότι απαιτούνται πιο στοχευμένες πολιτικές πρόληψης για να περιοριστεί περαιτέρω η απώλεια ανθρώπινων ζωών.

Σε μια χώρα με χιλιάδες χιλιόμετρα ακτογραμμής και εκατομμύρια επισκέπτες κάθε καλοκαίρι, η καλλιέργεια κουλτούρας ασφάλειας στη θάλασσα παραμένει ζητούμενο. Η σωστή ενημέρωση, η επιλογή οργανωμένων παραλιών, η αποφυγή της κολύμβησης όταν υπάρχουν προβλήματα υγείας ή αίσθημα κόπωσης και η αυξημένη προσοχή των ηλικιωμένων αποτελούν βασικές προϋποθέσεις ώστε οι καλοκαιρινές εξορμήσεις να μην μετατραπούν σε τραγωδία.