Gen Z, άγχος και εργασία: Όταν η δουλειά γίνεται βασική πηγή στρες για τους νέους στην Ελλάδα
Για χρόνια, το άγχος στην εργασία αντιμετωπιζόταν ως ατομικό ζήτημα ανθεκτικότητας. Η εμπειρία της Gen Z, όμως, δείχνει ότι το πρόβλημα είναι δομικό.
Το άγχος και η είσοδος στην αγορά εργασίας πάνε μαζί, όχι μόνο την Ελλάδα, αλλά κυρίως στην χώρα μας η GenZ δεν μπαίνει σε μια δουλεία με ενθουσιασμό ή αίσθηση σταθερότητας.
Σύμφωνα με τη Deloitte Global 2025 Gen Z and Millennial Survey, το 43% των Gen Z στην Ελλάδα δηλώνει ότι αισθάνεται στρες ή άγχος «συχνά ή τις περισσότερες φορές», ενώ για το 42% η ίδια η εργασία αποτελεί βασικό παράγοντα ψυχικής επιβάρυνσης.
Το εύρημα δεν είναι μεμονωμένο. Αντίθετα, συνδέεται με ένα ευρύτερο εργασιακό περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από οικονομική ανασφάλεια, πίεση απόδοσης και μια αίσθηση ότι οι οργανισμοί αδυνατούν -ή δεν επιλέγουν– να απαντήσουν στις ανάγκες της νεότερης γενιάς.
Όταν το στρες δεν είναι «προσωπική αδυναμία»
Για χρόνια, το άγχος στην εργασία αντιμετωπιζόταν ως ατομικό ζήτημα ανθεκτικότητας. Η εμπειρία της Gen Z, όμως, δείχνει ότι το πρόβλημα είναι δομικό. Οι βασικοί παράγοντες που τροφοδοτούν το εργασιακό στρες στην Ελλάδα είναι συγκεκριμένοι: η έλλειψη αναγνώρισης, η αίσθηση αδικίας στις αποφάσεις, και οι μακρές ή απρόβλεπτες ώρες εργασίας.
Τα στοιχεία αυτά ευθυγραμμίζονται με τη διεθνή βιβλιογραφία. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει επισημάνει ότι η αίσθηση ελέγχου, η δικαιοσύνη και η αναγνώριση αποτελούν κρίσιμους προστατευτικούς παράγοντες για την ψυχική υγεία στον χώρο εργασίας. Όταν απουσιάζουν, το στρες δεν είναι παροδικό αλλά χρόνιο.
Ο ρόλος των managers: το μεγαλύτερο κενό
Ιδιαίτερη σημασία έχει το χάσμα ανάμεσα σε αυτό που η Gen Z περιμένει από τους προϊσταμένους της και σε αυτό που βιώνει καθημερινά. Στην Ελλάδα, οι νέοι εργαζόμενοι δηλώνουν ότι θεωρούν κρίσιμη τη στήριξη, την καθοδήγηση, την έμπνευση και τη σαφή οριοθέτηση μεταξύ δουλειάς και προσωπικής ζωής. Ωστόσο, ένα σημαντικό ποσοστό αναφέρει ότι οι managers τους δεν ανταποκρίνονται σε αυτούς τους ρόλους
Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τις δεξιότητες ηγεσίας. Αφορά και την εργασιακή κουλτούρα. Σε πολλές ελληνικές επιχειρήσεις, η διοίκηση εξακολουθεί να εστιάζει στον έλεγχο και όχι στη στήριξη, στη φυσική παρουσία και όχι στο αποτέλεσμα. Για μια γενιά που μεγάλωσε με την έννοια της ευελιξίας και της ψυχικής υγείας ως προτεραιότητα, αυτή η αντίθεση λειτουργεί επιβαρυντικά.
Ψυχική υγεία: προτεραιότητα στα λόγια, όχι πάντα στην πράξη
Παρότι η συζήτηση για την ψυχική υγεία έχει ανοίξει, τα δεδομένα δείχνουν ότι η Gen Z στην Ελλάδα παραμένει επιφυλακτική απέναντι στις εργοδοτικές πρωτοβουλίες. Μόλις 58% των Gen Z δηλώνει ότι ο εργοδότης του λαμβάνει σοβαρά υπόψη την ψυχική υγεία των εργαζομένων, ποσοστό χαμηλότερο από τον παγκόσμιο μέσο όρο
Η απόσταση αυτή μεταξύ ρητορικής και πράξης έχει συνέπειες. Έρευνες στον χώρο της οργανωσιακής ψυχολογίας δείχνουν ότι όταν οι πολιτικές ευεξίας δεν συνοδεύονται από αλλαγές στον φόρτο εργασίας και στις προσδοκίες απόδοσης, όχι μόνο αποτυγχάνουν αλλά εντείνουν και τον κυνισμό των εργαζομένων.
Οικονομική πίεση και εργασιακό άγχος: δύο όψεις του ίδιου νομίσματος
Το εργασιακό στρες της Gen Z δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από την οικονομική πραγματικότητα. Το 52% των νέων στην Ελλάδα δηλώνει ότι ζει «από μισθό σε μισθό», ενώ πάνω από το ένα τρίτο δυσκολεύεται να καλύψει τα μηνιαία έξοδά του
Η οικονομική ανασφάλεια μεταφέρεται εντός του εργασιακού χώρου: ενισχύει τον φόβο απώλειας της δουλειάς, περιορίζει τη διαπραγματευτική δύναμη και αυξάνει την ανοχή σε τοξικές συμπεριφορές. Για πολλούς νέους εργαζόμενους, το άγχος δεν είναι μόνο ψυχολογικό· είναι υπαρξιακό.
Γιατί η Gen Z δεν «αντέχει» το παλιό μοντέλο
Σε αντίθεση με προηγούμενες γενιές, η Gen Z δείχνει λιγότερη διάθεση να κανονικοποιήσει το εργασιακό στρες. Αυτό δεν σημαίνει ότι είναι λιγότερο ανθεκτική, αλλά ότι είναι περισσότερο πρόθυμη να αποχωρήσει. Το γεγονός ότι σημαντικό ποσοστό νέων έχει ήδη αλλάξει επαγγελματική πορεία ή εργοδότη σχετίζεται άμεσα με την αναζήτηση καλύτερης ψυχικής ισορροπίας
Η στάση αυτή αντικατοπτρίζει μια βαθύτερη μετατόπιση αξιών: η εργασία δεν αποτελεί πλέον τον κεντρικό πυλώνα ταυτότητας, αλλά ένα μέρος μιας συνολικής ζωής που πρέπει να είναι βιώσιμη.
Τι δείχνουν τα δεδομένα – και τι προειδοποιούν
Τα ευρήματα της Deloitte λειτουργούν περισσότερο ως προειδοποίηση παρά ως στατιστική αποτύπωση. Η ελληνική αγορά εργασίας καλείται να προσαρμοστεί σε μια γενιά που δεν διαχωρίζει την απόδοση από την ψυχική υγεία.
Χωρίς ουσιαστική επένδυση σε ανθρώπινη διοίκηση, δίκαιες πρακτικές και ρεαλιστικές προσδοκίες, το εργασιακό άγχος της Gen Z δεν θα μειωθεί. Θα μετατραπεί σε κύκλο αποχωρήσεων, χαμηλής δέσμευσης και σιωπηρής εξουθένωσης.
Και σε μια χώρα που ήδη αντιμετωπίζει δημογραφικές και παραγωγικές προκλήσεις, αυτό είναι ένα κόστος που δύσκολα μπορεί να αγνοηθεί.