Φθορές στα μισθωμένα ακίνητα: Ποιος πληρώνει τον λογαριασμό

Η παράδοση ενός ακινήτου μετά τη λήξη της ενοικίασης συχνά δημιουργεί διαφωνίες ανάμεσα σε ιδιοκτήτες και ενοικιαστές, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν φθορές που δεν θεωρούνται αποτέλεσμα της φυσιολογικής χρήσης.

Το ερώτημα που τίθεται σε πολλές περιπτώσεις είναι ποιος έχει την ευθύνη για τις ζημιές και πότε ο ιδιοκτήτης μπορεί να διεκδικήσει οικονομική αποκατάσταση. Η Ένωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας επισημαίνει  σε ανακοίνωση της ότι ο ενοικιαστής δεν ευθύνεται για τις συνηθισμένες αλλοιώσεις που προκαλεί ο χρόνος και η καθημερινή διαμονή στο ακίνητο. Αντίθετα, όταν διαπιστώνονται καταστροφές που προκύπτουν από αμέλεια, κακή χρήση ή αυθαίρετες παρεμβάσεις στον χώρο, ο ιδιοκτήτης μπορεί να αξιώσει αποζημίωση.

Στις περιπτώσεις που μπορεί να αναζητηθεί ευθύνη από τον μισθωτή περιλαμβάνονται σοβαρές ζημιές σε στοιχεία του ακινήτου, όπως σπασμένα κουφώματα, πόρτες, τζάμια ή πλακάκια, αλλά και προβλήματα που προκλήθηκαν από απροσεξία. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί μια ζημιά από πλημμύρα λόγω λανθασμένης χρήσης ηλεκτρικής συσκευής ή εγκατάστασης.

Παράλληλα, φθορές όπως μεγάλες τρύπες στους τοίχους, καταστροφή δαπέδων ή επίμονη εμφάνιση μούχλας εξαιτίας λανθασμένων πρακτικών του ενοικιαστή μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο απαίτησης. Το ίδιο ισχύει και για αλλαγές που έγιναν στο ακίνητο χωρίς τη συγκατάθεση του ιδιοκτήτη, όπως η αφαίρεση τοίχων ή επεμβάσεις που μεταβάλλουν σημαντικά την αρχική κατάσταση του χώρου.

Αντίθετα, ο ιδιοκτήτης δεν μπορεί να ζητήσει αποζημίωση για φθορές που θεωρούνται αναμενόμενες από τη χρήση του ακινήτου. Το ξεθώριασμα των τοίχων, μικρές γρατζουνιές σε δάπεδα ή άλλες αντίστοιχες αλλοιώσεις που προκαλούνται με την πάροδο του χρόνου εντάσσονται στη φυσιολογική φθορά και δεν επιβαρύνουν τον ενοικιαστή.

Για να μπορέσει ο ιδιοκτήτης να στηρίξει μια πιθανή αξίωση, ιδιαίτερη σημασία έχει η καταγραφή της κατάστασης του ακινήτου κατά την αποχώρηση του ενοικιαστή. Φωτογραφίες, βίντεο και αναλυτική περιγραφή των προβλημάτων μπορούν να λειτουργήσουν ως αποδεικτικά στοιχεία, ενώ σε πιο σύνθετες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί τεχνική γνωμάτευση από ειδικό, όπως μηχανικό, αρχιτέκτονα ή άλλο επαγγελματία.

Ένα πρώτο μέσο κάλυψης πιθανών ζημιών είναι η εγγύηση που έχει καταβληθεί κατά την έναρξη της μίσθωσης. Το ποσό αυτό μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αποκατάσταση φθορών που αποδεδειγμένα βαρύνουν τον ενοικιαστή. Αν όμως το κόστος επισκευής ξεπερνά το ύψος της εγγύησης, ο ιδιοκτήτης μπορεί να ζητήσει επιπλέον αποζημίωση.

Σε περίπτωση που δεν υπάρξει συμφωνία μεταξύ των δύο πλευρών, ο ιδιοκτήτης μπορεί αρχικά να απευθύνει εξώδικη πρόσκληση προς τον ενοικιαστή, ζητώντας την καταβολή του ποσού που θεωρεί ότι αντιστοιχεί στις ζημιές. Αν η διαφορά παραμείνει άλυτη, η διεκδίκηση μπορεί να οδηγηθεί στη δικαστική οδό.

Η πρόληψη παραμένει το σημαντικότερο εργαλείο για την αποφυγή αντιπαραθέσεων. Η καταγραφή της αρχικής εικόνας του ακινήτου πριν από την εγκατάσταση του ενοικιαστή, η ύπαρξη σαφούς γραπτού συμφωνητικού και ο έλεγχος του χώρου πριν από την επιστροφή της εγγύησης μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις διαφωνίες. Σε περιπτώσεις σοβαρών διαφορών, η συμβουλή νομικού πριν από οποιαδήποτε ενέργεια μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική.