Ασανσέρ: Η εφεύρεση που άλλαξε τις πόλεις και την καθημερινότητα μας
Ενώ ολοκληρώνεται η καταγραφή των ανελκυστήρων στη χώρα, η διαδρομή μιας εφεύρεσης που μεταμόρφωσε την καθημερινότητα μας παραμένει εντυπωσιακή
Τέλος χρόνου για τους ανελκυστήρες, αφού σήμερα, 30 Ιουνίου είναι η καταληκτική ημερομηνία – που έθεσε το υπουργείο Ανάπτυξης – για την απογραφή των ανελκυστήρων σε όλη τη χώρα. Η διαδικασία φέρνει στο επίκεντρο μια εγκατάσταση που θεωρείται αυτονόητη για εκατομμύρια πολίτες, αλλά η παρουσία της υπήρξε καθοριστική για τη μορφή που έχουν σήμερα οι πόλεις και τα κτίρια.
Η ιστορία του ανελκυστήρα
Είναι μια από τις τεχνολογίες που χρησιμοποιούνται καθημερινά από εκατομμύρια ανθρώπους χωρίς να τραβούν ιδιαίτερα την προσοχή. Ωστόσο, η εμφάνιση του ανελκυστήρα θεωρείται από πολλούς ιστορικούς της τεχνολογίας εξίσου σημαντική με άλλες μεγάλες εφευρέσεις που διαμόρφωσαν τον σύγχρονο κόσμο.
Η δυνατότητα ασφαλούς μετακίνησης σε μεγάλο ύψος δεν άλλαξε μόνο τον τρόπο κατασκευής των κτιρίων, αλλά επηρέασε την ανάπτυξη των πόλεων, την αγορά ακινήτων και τις συνθήκες διαβίωσης.
Μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα, η ζωή σε έναν ψηλό όροφο δεν αποτελούσε προνόμιο. Αντίθετα, οι περισσότεροι προτιμούσαν να κατοικούν όσο το δυνατόν πιο κοντά στο επίπεδο του δρόμου, καθώς η καθημερινή χρήση της σκάλας καθιστούσε δύσκολη την πρόσβαση στα ανώτερα επίπεδα ενός κτιρίου. Οι τελευταίοι όροφοι φιλοξενούσαν συχνά εργαζόμενους, βοηθητικό προσωπικό ή οικογένειες με χαμηλότερα εισοδήματα, ενώ η εμπορική τους αξία ήταν αισθητά μικρότερη σε σχέση με τα διαμερίσματα των χαμηλών ορόφων.
Η κατάσταση αυτή άρχισε να μεταβάλλεται όταν οι πρώτες τεχνολογικές εφαρμογές επέτρεψαν τη μεταφορά επιβατών με μεγαλύτερη ασφάλεια.
Στα μέσα της δεκαετίας του 1850, ο Αμερικανός επιχειρηματίας και εφευρέτης Elisha Otis παρουσίασε ένα καινοτόμο σύστημα προστασίας που απέτρεπε την πτώση του θαλάμου σε περίπτωση αστοχίας του μηχανισμού ανάρτησης. Η δημόσια επίδειξη του συστήματος προκάλεσε αίσθηση και ενίσχυσε την εμπιστοσύνη του κοινού σε μια τεχνολογία που μέχρι τότε αντιμετωπιζόταν με επιφυλάξεις.
Λίγα χρόνια αργότερα, εγκαταστάθηκαν οι πρώτοι ανελκυστήρες επιβατών σε εμπορικά κτίρια της Νέας Υόρκης. Αν και αρχικά θεωρούνταν περισσότερο στοιχείο πολυτέλειας παρά αναγκαιότητα, σύντομα άρχισαν να ενσωματώνονται σε ξενοδοχεία, πολυκαταστήματα και επιχειρηματικά κέντρα μεγάλων πόλεων της Ευρώπης και της Αμερικής.
Η τεχνολογική εξέλιξη που ακολούθησε υπήρξε ραγδαία. Τα νέα συστήματα έγιναν ταχύτερα, πιο αξιόπιστα και ικανά να εξυπηρετούν κτίρια με ολοένα περισσότερους ορόφους. Πολυώροφες κατοικίες, κτίρια γραφείων, ξενοδοχεία και εμπορικά συγκροτήματα άρχισαν να αξιοποιούν το ύψος, επιτρέποντας τη συγκέντρωση περισσότερων δραστηριοτήτων σε μικρότερες εκτάσεις γης. Η αστική πυκνότητα που χαρακτηρίζει σήμερα πολλές μεγαλουπόλεις δεν θα μπορούσε να υπάρξει χωρίς την παρουσία των ανελκυστήρων.
Ασανσέρ: Μόλις το 50% έχει απογραφεί λίγες ημέρες πριν τη λήξη της προθεσμίας