Τι μας δείχνει το πλωτό drone στη Λευκάδα;
Το εύρημα στο Ιόνιο δεν είναι ένα περίεργο περιστατικό, αλλά καθαρή προειδοποίηση για έναν πόλεμο που μεταφέρεται γεωγραφικά.
Φάνης Ουγγρίνης 
Την περασμένη Πέμπτη, ψαράδες στη Βασιλική Λευκάδας βρήκαν σφηνωμένο ένα πλωτό drone εν λειτουργία. Αν και θυμίζει εικόνα από κινηματογραφικό σενάριο, ήταν πραγματικό περιστατικό. Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, επρόκειτο πιθανότατα για ουκρανικό USV, οπλισμένο με μεγάλη ποσότητα εκρηκτικών, τα οποία εξουδετερώθηκαν από ειδικό κλιμάκιο στον Αστακό.
Τα Πολεμικό Ναυτικό έχει ενδιαφερθεί για την εν λόγω τεχνολογία, με την Αθήνα να ζητά τη συνεργασία του Κιέβου. Το πού έχει φτάσει η ελληνική έρευνα είναι άγνωστο, όμως οι Τούρκοι έχουν ήδη παρουσιάσει δικά τους δοκιμαστικά πρωτότυπα.
Το γεγονός και μόνο αρκεί για να προκαλέσει ανησυχία. Το ουσιαστικότερο όμως εντοπίζεται αλλού: ένας πόλεμος που οι περισσότεροι θεωρούσαν μακρινό, έφτασε πια στις ελληνικές ακτές.
Για τρία χρόνια, η σύγκρουση στην Ουκρανία αντιμετωπιζόταν ως υπόθεση της βόρειας και ανατολικής Ευρώπης. Ως κάτι που πρωτίστως αφορά το Ντονμπάς, την Κριμαία και την Αζοφική, μέχρι τη Σκανδιναβία, το Βίζεγκραντ και τον Καύκασο. Ωστόσο οι πόλεμοι σπάνια περιορίζονται μόνο εκεί όπου ξεκινούν. Εξαπλώνονται σε ενεργειακά κοιτάσματα, σε θαλάσσιες οδούς, σε δίκτυα εφοδιασμού, σε χώρες που πιστεύουν ότι βρίσκονται μακριά.
Ειδικά στη Μαύρη Θάλασσα, η Ουκρανία αξιοποιεί κυρίως θαλάσσια μη επανδρωμένα σκάφη, όπως τα Sea Baby και Magura V5. Πρόκειται για μέσα ιδιαίτερα αποτελεσματικά σε μικρότερες αποστάσεις, με δυνατότητα να πλήττουν τα ύφαλα πλοίων και να προκαλούν σοβαρές ζημιές, θυμίζοντας τα πυρπολικά του Κανάρη. Το εύρημα της Λευκάδας θεωρείται αυτής της κατηγορίας, δίχως να αποκλείεται ρωσική προβοκάτσια.
Την τελευταία διετία, πλήγματα αντίστοιχα των προαναφερθέντων καταγράφονται σε ποικίλα στίγματα του χάρτη. Πλέον οι ουκρανικές επιθέσεις δεν περιορίζονται μόνο στο βόρειο τμήμα της Μαύρης Θάλασσας, αλλά επεκτείνονται σε διεθνή ύδατα, στη Βαλτική και στη Μεσόγειο, με συνδυασμό εναέριων και θαλάσσιων συστημάτων.
Δεν πλήττονται φρεγάτες. Αντίθετα, επιχειρείται η μεταφορά του πολεμικού κόστους στη ρωσική οικονομία, όπου κι αν αυτή κινείται· προφανώς η θάλασσα είναι το πιο ευάλωτο σημείο της. Το Κίεβο διαμηνύει πως όσο η Ρωσία χρηματοδοτεί την πολεμική της μηχανή μέσω θαλάσσιων εξαγωγών πετρελαίου, κανένα σχετικό πλοίο της δεν μπορεί να θεωρείται απολύτως ασφαλές, ακόμη και μέσα σε ζώνες ΝΑΤΟϊκου ελέγχου.
Η επίθεση στο τάνκερ QENDIL ανοικτά της Κρήτης, στα τέλη του 2025, ήταν σχετική. Εκείνη τη φορά, ιπτάμενα drones μεγάλης εμβέλειας έπληξαν στόχο που θεωρούνταν μέρος του σκιώδους στόλου της Μόσχας. Η παρουσία Ουκρανών εμπειρογνωμόνων, βασισμένων στη δυτική Λιβύη, μάλλον συνέβαλε στην εκτέλεση της επιχείρησης.
Μέσα σε τούτο το ρευστό περιβάλλον, η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια της αφέλειας. Όταν ο αρμόδιος υπουργός υπογραμμίζει ότι το drone βρέθηκε εκτός χωρικών υδάτων, επιλέγει προφανώς να αποφύγει διπλωματική εμπλοκή της χώρας. Κατανοητό. Όταν όμως παρουσιάζεται το θέμα περίπου ως ξένο περιστατικό, τότε προκύπτει πρόβλημα εκτίμησης. Μια μεγάλη έκρηξη ή μια διαρροή πετρελαίου δεν σταματά στο όριο των έξι ή δώδεκα μιλίων. Τα ρεύματα δεν αναγνωρίζουν συνοριακές γραμμές.
Στα ανοικτά της Πελοποννήσου γίνονται επί χρόνια μεταφορτώσεις ρωσικού πετρελαίου. Γνωστή ιστορία, όπου συμμετέχουν μεγάλα -εγχώρια- οικονομικά συμφέροντα. Αν σημειωθεί πλήγμα κατά τη διάρκεια ανάλογης διαδικασίας, η οικολογική ζημιά θα είναι τεράστια και η τουριστική απώλεια ανυπολόγιστη. Τότε θα διαπιστώσουμε πικρά ότι η γεωπολιτική δεν είναι τηλεοπτικό πάνελ, αλλά μαύρη πίσσα στις παραλίες.
Παράλληλα, το εύρημα στη Λευκάδα ξαναφέρνει στην επιφάνεια ένα παλιό ερώτημα: πόσο στεγανά είναι τελικά τα σύνορά μας; Το Ιόνιο υπήρξε διαχρονικά πέρασμα λαθρεμπορίου, τσιγάρων και ναρκωτικών. Αν μπορεί να περισυλλεγεί οπλισμένο σύστημα υψηλής αξίας από επαγγελματίες της θάλασσας, τότε γίνεται σαφές πως απαιτείται νέα αντίληψη επιτήρησης και ετοιμότητας.
Από το 2022, η Ελλάδα υποστηρίζει έργω και λόγω την Ουκρανία, παρά τις επιφυλάξεις σημαντικού μέρους της κοινωνίας. Η κυβέρνηση έκανε μια επιλογή αρχών, ώστε να μην δικαιωθούν τουρκικές πρακτικές και διεκδικήσεις. Τούτου λεχθέντος, κάθε στήριξη έχει όρια. Στην προκειμένη περίπτωση, ένα όριο είναι μη μεταφερθεί ο πόλεμος εδώ. Αυτή η κόκκινη γραμμή πρέπει να γίνει απολύτως αντιληπτή.