Διόδια Μαλγάρων: Ναι στην ανακούφιση, όχι στην κατάργηση
Η συζήτηση για τα διόδια Μαλγάρων επανέρχεται δυναμικά, με ζητούμενο τη δικαιότερη αντιμετώπιση των κατοίκων, χωρίς να χαθεί η προοπτική ενός σύγχρονου συγκοινωνιακού σχεδιασμού.
Φάνης Ουγγρίνης 
Έντονη συζήτηση προκάλεσε η εισήγηση του χωρικού αντιπεριφερειάρχη Θεσσαλονίκης Κώστα Γιουτίκα, για κατάργηση του σταθμού διοδίων Μαλγάρων. Με επιστολή του, ο Γιουτίκας υπενθύμισε πως η σχετική συζήτηση έχει ξεκινήσει από το 1998 και ότι, μετά την ανάθεση της είσπραξης στον παραχωρησιούχο της Εγνατίας Οδού, έχει ίσως έρθει η ώρα να επιμεριστεί το εν λόγω κόστος σε πολύ περισσότερους σταθμούς. Μέχρι πρότινος, οι εισπράξεις κατευθύνονταν στο Ταμείο Εθνικής Οδοποιίας.
Η πρόταση παρουσιάζει ενδιαφέρον. Το αντίτιμο επιβαρύνει κατοίκους των κοντινών χωριών κατά τις καθημερινές μετακινήσεις τους προς Καλοχώρι, Σίνδο και, φυσικά, Θεσσαλονίκη. Επιπρόσθετα, οδηγοί φορτηγών και άλλων βαρέων οχημάτων επιλέγουν να κινούνται σε στενούς αγροτικούς δρόμους μέσα από τα ίδια χωριά, ώστε να αποφύγουν το αρκετά βαρύ κόστος. Άρα, τα διόδια βλάπτουν διπλά: αφαιρούν χρήματα από τον -χαμηλών εισοδημάτων- τοπικό πληθυσμό, και ταυτόχρονα προκαλούν υποβάθμιση της ποιότητας ζωής του. Πάντως θα πρέπει να διευκρινιστεί αν ο χωρικός αντιπεριφερειάρχης εκφράζει τη νυν διοίκηση της ΠΚΜ και την ομάδα της Αλληλεγγύης.
Όλοι γνωρίζουμε καλά ότι το κράτος οφείλει να είναι αμερόληπτο όσον αφορά οικονομικά ζητήματα και να μην υποκύπτει εύκολα σε οποιαδήποτε διεκδίκηση. Η υποχωρητικότητα του παρελθόντος σε μεγάλο βαθμό ευθύνεται για τη χρεοκοπία και τη μνημονιακή περιπέτεια. Τούτου λεχθέντος, οι αιτιάσεις των κατοίκων δεν μπορούν να χαρακτηριστούν αδικαιολόγητες. Επιβαρύνονται για μετακινήσεις που είναι ατελείς για τους κατοίκους της Επανομής, των Ταγαράδων, των Βασιλικών, της Γερακαρούς και του Κολχικού.
Επίσης, είναι τόσο κακή η κατάσταση του συγκεκριμένου τμήματος της Εθνικής Οδού, ώστε να καθιστά σχεδόν καταχρηστική την καταβολή αντιτίμου. Η άμεση αποκατάσταση του οδοστρώματος είναι επιβεβλημένη, καθώς το σημερινό καθεστώς της βορειοδυτικής εισόδου εξευτελίζει τη Θεσσαλονίκη.
Είναι λοιπόν δίκαιη η ανακούφιση των κατοίκων από αυτό το βάρος, όμως αυτή μπορεί κάλλιστα να εξασφαλιστεί με στοχευμένο ηλεκτρονικό πάσο και όχι διά της πλήρους κατάργησης. Εξίσου ενδιαφέρουσα θα ήταν η μείωση του αντιτίμου για φορτηγά και λεωφορεία, ευνοώντας τις τοπικές επιχειρήσεις. Ωστόσο, τα διόδια Μαλγάρων θα μπορούσαν να λειτουργήσουν μελλοντικά υπό διαφορετικό σκεπτικό. Όχι εισπρακτικό, αλλά περιβαλλοντικό.
Συχνά συζητείται η είσοδος υπερβολικά πολλών οχημάτων στον αστικό ιστό. Σε διάφορα μέρη του πλανήτη έχουν εισαχθεί ειδικές χρεώσεις και η τάση γενικεύεται. Το ιδανικό θα ήταν οι αντίστοιχες μετακινήσεις να πραγματοποιούνται με ΜΜΜ, κυρίως σταθερής τροχιάς. Επομένως, θα ήταν κάποτε ενδιαφέρουσα η αύξηση του κόστους διοδίων μόνο για εισερχόμενα επιβατικά αυτοκίνητα.
Μια τέτοια προσέγγιση προφανώς προϋποθέτει επενδύσεις εκ μέρους του Δημοσίου: τη διαμόρφωση μεγάλων πάρκινγκ προ των διοδίων, όπου θα πραγματοποιείται μετεπιβίβαση στον -σε εμβρυικό στάδιο- προαστιακό Δυτικής Θεσσαλονίκης. Η ίδια λογική θα μπορούσε αργότερα να ισχύσει και για τις νότιες και βορειοανατολικές εισόδους της πόλης, όταν θα ολοκληρωθεί η νέα χάραξη προς Καβάλα και η επέκταση του μετρό προς Θέρμη και Περαία. Εξυπακούεται πως ανάλογες πρωτοβουλίες ενθαρρύνουν τη δορυφορική οικιστική ανάπτυξη, προσφέροντας πιο προσιτή στεγή.
Τα πορτοφόλια των Ελλήνων έχουν σε μεγάλο βαθμό αδειάσει. Παρά τις διαμαρτυρίες τους, οι πολίτες αποδέχονται την καταβολή υψηλής φορολογίας, επιθυμώντας την ομαλή λειτουργία των κρατικών υπηρεσιών. Εντούτοις, με ευθύνη και των παραχωρησιούχων, δυσκολεύονται πολύ να δουν θετικά όσα διόδια καταβάλλονται στο εθνικό δίκτυο. Η αντίδρασή τους εύλογα οξύνεται. Σε πρώτη φάση, μία δικαιότερη ρύθμιση για τα διόδια Μαλγάρων είναι μάλλον απαραίτητη, ενώ εκείνη που θα ευεργετήσει τις συνθήκες κυκλοφορίας στο πολεοδομικό συγκρότημα μπορεί να ακολουθήσει αργότερα.
