Αναπτυξιακό όραμα Θεσσαλονίκης: εξαγγελίες, ευχολόγια και πραγματικότητα

Ως είθισται σε αντίστοιχες περιπτώσεις, η αίθουσα «Αιμίλιος Ριάδης» του Μεγάρου Μουσικής ήταν κατάμεστη. Τοπικοί παράγοντες και στελέχη της Νέας Δημοκρατίας συγκεντρώθηκαν για να ακούσουν το αναπτυξιακό όραμα του πρωθυπουργού όσον αφορά τη Θεσσαλονίκη, την Κεντρική Μακεδονία και τη Βόρεια Ελλάδα, ενόψει των προσεχών εκλογών.

Η κυβέρνηση παρουσίασε τα νέα έργα. Πράγματι, ολοκληρώθηκε η γραμμή προς Καλαμαριά, έχοντας ξεκινήσει επί Σαμαρά-Βενιζέλου και πληρωθεί από το ΕΣΠΑ· μαζί τελειώνει επιτέλους και η Πόντου. Προχωράει ο Προβλήτας 6, ιδιωτική επένδυση που καθυστερούσε εξαιτίας γραφειοκρατικών εμποδίων (ακόμη εκκρεμούν οι συμφωνημένες οδικές και σιδηροδρομικές συνδέσεις). Το παιδιατρικό νοσοκομείο στο Φίλυρο αποτελεί φιλανθρωπική χορηγία, ενώ το Flyover είναι έργο ΣΔΙΤ, του οποίου ο κατασκευαστής έχει ισχυρό κίνητρο ταχείας ολοκλήρωσης.

Ακούστηκαν και αρκετά για το μέλλον: μελλοντικό έργο είναι το κέντρο logistics στο πρώην στρατόπεδο Γκόνου, αν και συζητιέται εδώ και πολλά χρόνια· μελλοντικό έργο είναι η ριζική ανακαίνιση του σιδηροδρομικού σταθμού· μελλοντικό έργο είναι η επέκταση του μετρό προς τα δυτικά· μελλοντικό έργο είναι το ογκολογικό νοσοκομείο στο Καρατάσου· μελλοντικό έργο είναι ο προαστιακός δυτικής Θεσσαλονίκης· μελλοντικό έργο παραμένει η ανάπλαση της ΔΕΘ. Μελλοντικό έργο ήταν κάποτε και η φαραωνική υποθαλάσσια, με τη γνωστή κατάληξη. Επιπλέον, παρουσιάστηκαν δράσεις αυτονόητες μα μικρές, όπως η παραχώρηση στον Δήμο Θεσσαλονίκης χώρων για διαμόρφωση πάρκινγκ και πρασίνου, ή η ανάδειξη του αρχαιολογικού χώρου στην… τουμπίτσα της Τούμπας. Πάντως, ξεχωρίζει η αλλαγή ιδιοκτησίας της Στοάς Αγίου Μηνά, ενός ιστορικού τοπόσημου, ρημαγμένου εξαιτίας του κρατικού υδροκεφαλισμού.

Με άλλα λόγια, οι Θεσσαλονικείς δεν έχουν και πολλούς λόγους για να είναι ευγνώμονες, παρά την αντίθετη άποψη μιας μικροσκοπικής μειοψηφίας τους. Προφανώς δεν οφείλεται ευγνωμοσύνη για τα εντελώς αυτονόητα ή για τα απαράδεκτα καθυστερημένα. Να θυμίσουμε ότι η Γραμμή 4 και η επέκταση προς τα δυτικά ξεκίνησαν να συζητούνται περίπου την ίδια περίοδο, όμως δεν είχαν παράλληλη εξέλιξη. Το Flyover προέκυψε μάλλον αναπάντεχα, στη θέση της εξωτερικής Περιφερειακής, έργου με σαφώς σπουδαιότερη αναπτυξιακή διάσταση.

Αντίθετα, εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαροί λόγοι για δυσαρέσκεια. Η βεβιασμένη απολιγνιτοποίηση στη Δυτική Μακεδονία δεν άφησε αλώβητη τη Θεσσαλονίκη· πλείστοι εργολάβοι και εργαζόμενοι στα έργα της ΔΕΗ έχουν τη φυσική και νομική τους έδρα εδώ. Αν και στρατηγικά ορθή, η ελληνική στάση έναντι της Ουκρανίας απέκοψε την πόλη από Ρώσους τουρίστες και επενδυτές. Η απαραίτητη ανακατασκευή του δρόμου προς Χαλκιδική μέχρι τη γέφυρα Γεωργικής Σχολής απεντάχθηκε από τις χρηματοδοτήσεις του Ταμείου Ανάκαμψης. Η ενοποίηση του παραλιακού μετώπου δεν προχωρά, κάτι που φυσικά δεν ισχύει για την πανάκριβη ανάπλαση του Φαληρικού Δέλτα. Δεν παραχωρούνται παλιά στρατόπεδα, πολύτιμο απόθεμα αδόμητης γης μέσα στον λιγότερο πράσινο αστικό ιστό της Ευρώπης. Η αναβάθμιση της άτυπης βιομηχανικής συγκέντρωσης Καλοχωρίου παραμένει βαλτωμένη, στερώντας τη μεταποίηση και τα logistics από αναγκαίους χώρους εγκατάστασης. Οι συνδέσεις του λιμανιού αναζητούνται.

Όλως παραδόξως, η χαρακτηριστικότερη άνωθεν αδράνεια καταγράφεται σε πεδία με ισχυρή αναπτυξιακή σημασία για ΠΚΜ. Και αυτό συμβαίνει ενόσω η ακολουθούμενη οικονομική πολιτική αποδεικνύεται ιδιαίτερα βλαβερή για μία περιοχή με βιομηχανικό παρελθόν, αξιόλογο ερευνητικό δυναμικό και προνομιακή γεωγραφική θέση, εν μέσω μεταφορικών δικτύων και φυσικών πόρων. Στην κρατικοδίαιτη Ελλάδα, η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη πληρώνει την παντελή απουσία υπουργείων και την ισχνή παρουσία κραταιών ομίλων, ειδικά προμηθευτών του Δημοσίου. Παρά τις εύηχες εξαγγελίες, η ακολουθούμενη οικονομική πολιτική οδηγεί σε δραστική μείωση των μικρών επιχειρήσεων. Ωστόσο, αν κλείσουν τα μικρά καταστήματα λιανικής, οι μικρές βιοτεχνίες, τα μικρά μηχανουργεία και συνεργεία, και φυσικά τα μικρά καφέ και μπακάλικα, πού θα απασχοληθούν όσοι θα έχουν χάσει τις δουλειές τους; Στα λιγοστά –λόγω χαμηλής ανταγωνιστικότητας– εργοστάσια, ή στα  ήδη υπερβολικά πολλά ξενοδοχεία;

Αυτό λοιπόν που πραγματικά έλειπε από τις τοποθετήσεις του πρωθυπουργού και των υπουργών ήταν ένας υλοποιήσιμος χάρτης ευημερίας για τη Θεσσαλονίκη, την Κεντρική Μακεδονία και τη Βόρεια Ελλάδα. Έχουν δυστυχώς παλιώσει τα συνθήματα για «πύλη των Βαλκανίων» και «κόμβο καινοτομίας» -συνθήματα που ελάχιστοι εξακολουθούν να λαμβάνουν υπόψη. Ωστόσο, η παρουσία Μητσοτάκη στη ΔΕΘ θα συνεχιστεί και την άλλη εβδομάδα. Ίσως τότε ακούσουμε κάτι παραπάνω για βιώσιμη ανακούφιση των μικρών νοικοκυριών, μέσω αληθινής και ισόρροπης προκοπής και όχι μέσω πενιχρών επιδομάτων.