Τα βιβλία αυτοβελτίωσης δεν είναι για όλους

Τα βιβλία αυτοβελτίωσης δεν είναι για όλους. Και αυτό δεν είναι υπερβολή. Είναι απλώς αλήθεια.

Τα βιβλία αυτοβελτίωσης υπόσχονται πολλά. Καλύτερη ζωή, καθαρό μυαλό, παραγωγικότητα, ισορροπία, επιτυχία πριν τις 7 το πρωί. Λες και αν δεν έχεις σώσει τον κόσμο μέχρι τον πρώτο καφέ κάτι πήγε στραβά. Κάποια από αυτά τα βιβλία όντως βοηθούν. Κάποια πέφτουν πάνω μας τη σωστή στιγμή και μας ξεκλειδώνουν κάτι. Όχι, δεν σε κάνουν υπερήρωα. Κανείς δεν έγινε υπεράνθρωπος επειδή διάβασε ένα βιβλίο αυτοβελτίωσης. Σίγουρα όχι εγώ. Αλλά σε κάποια φάση, κάτι μέσα σου ανάβει. Μια μικρή σπίθα για την αλλαγή που θες και αυτό ναι έχει αξία.

Υπάρχει όμως κι ένα μεγάλο κομμάτι ανθρώπων που τα ανοίγει, διαβάζει 20 σελίδες, τα αφήνει στο κομοδίνο και μετά νιώθει τύψεις. Σαν να απέτυχε σε ένα τεστ που δεν ήξερε καν ότι έδινε. Σαν να υπάρχει κάπου μια λίστα με ανθρώπους που το έκαναν σωστά και εσύ απλώς δεν μπήκες ποτέ.

Τα βιβλία αυτοβελτίωσης είναι για συγκεκριμένους ανθρώπους, σε συγκεκριμένες φάσεις ζωής. Και το να μην είσαι ένας από αυτούς δεν σημαίνει ότι δεν θέλεις να εξελιχθείς. Σημαίνει απλώς ότι δεν σου ταιριάζει αυτός ο τρόπος.

Για ποιους είναι

Είναι για ανθρώπους που βρίσκονται σε φάση δομής. Που θέλουν πλαίσιο, λίστες, εργαλεία, βήματα. Που νιώθουν μια περίεργη ικανοποίηση όταν κάποιος τους λέει «κάνε αυτό, μετά αυτό, μετά εκείνο». Τους βοηθά η οργάνωση, η επανάληψη, η αίσθηση ότι κάτι χτίζεται συστηματικά ακόμα κι αν στην πράξη μείνουν στα μισά κεφάλαια.

Είναι επίσης για ανθρώπους που έχουν χώρο στο κεφάλι τους. Όχι απαραίτητα χρόνο —,χώρο. Που δεν είναι στο survival mode. Που δεν παλεύουν καθημερινά απλώς να τα βγάλουν πέρα. Γιατί η αυτοβελτίωση, όσο ωραία κι αν ακούγεται, θέλει ενέργεια. Θέλει να μπορείς να σταθείς ένα βήμα πίσω και να παρατηρήσεις τον εαυτό σου χωρίς να καταρρεύσεις ή να σε κρίνεις .

Είναι για όσους αντλούν κίνητρο από τη φράση «μπορείς να γίνεις καλύτερος». Όχι πίεση. Κίνητρο. Που διαβάζουν κάτι και λένε «οκ, αυτό μπορώ να το δοκιμάσω» και όχι «ούτε αυτό το κ’ανω σωστά». και ναι, είναι και για ανθρώπους που απλώς τους αρέσει αυτό το είδος. Όπως άλλοι αγαπούν τα μυθιστορήματα ή τα δοκίμια, κάποιοι βρίσκουν πραγματική απόλαυση στο self-help. Το διαβάζουν όπως άλλοι βλέπουν σειρά. Και αυτό είναι απολύτως οκ.

Και για ποιους δεν είναι

Δεν είναι για ανθρώπους που είναι ήδη εξαντλημένοι. Που νιώθουν ότι όλα γύρω τους ζητούν κάτι ακόμα. Ακόμα λίγη προσπάθεια, ακόμα λίγη βελτίωση, ακόμα λίγη πειθαρχία. Εκεί, ένα βιβλίο που σου λέει «σήκω νωρίτερα, κάνε περισσότερα, γίνε καλύτερος» δεν λειτουργεί σαν βοήθεια ,λειτουργεί σαν ειδοποίηση στο κινητό που δεν θες να ανοίξεις.

Δεν είναι για ανθρώπους που Επεξεργάζονται τα πράγματα συναισθηματικά και όχι πρακτικά. Που δεν θέλουν οδηγίες, αλλά κατανόηση. Που δεν ψάχνουν λύση, αλλά χώρο να νιώσουν. Σε αυτούς, ένα μυθιστόρημα ή ένα δοκίμιο μπορεί να προσφέρει πολύ περισσότερα από δέκα κανόνες επιτυχίας και τρεις πρωινές ρουτίνες και «κανε αυτό για να γίνεις εκείνο»

Δεν είναι, τέλος, για όσους έχουν κουραστεί από την ιδέα ότι πρέπει συνεχώς να διορθώνουν τον εαυτό τους. Γιατί κάποιες φορές δεν χρειάζεσαι εξελιξη. Χρειάζεσαι παύση. Ησυχία και ηρεμία χωρίς πρέπει .

Το πραγματικό πρόβλημα

Το πρόβλημα δεν είναι τα βιβλία αυτοβελτίωσης. Είναι ότι παρουσιάστηκαν σαν καθολική λύση. Σαν κάτι που πρέπει να δουλεύει σε όλους. Και όταν δεν δουλεύει, ο αναγνώστης καταλήγει να νιώθει ανεπαρκής ,λες και το βιβλίο πέτυχε και εκείνος όχι.

Αλλά η ανάγνωση δεν είναι υποχρέωση και η αυτοβελτίωση δεν έχει μία μορφή. Κάποιοι εξελίσσονται μέσα από ιστορίες. Άλλοι μέσα από εμπειρίες. Άλλοι απλώς περνώντας μια δύσκολη περίοδο και βγαίνοντας λίγο πιο ώριμοι από την άλλη πλευρά, χωρίς ποτέ να διαβάσουν «το βιβλίο που τους άλλαξε τη ζωή».

Αν τα βιβλία αυτοβελτίωσης δεν σου μιλάνε, δεν σημαίνει ότι δεν θέλεις να πας μπροστά. Σημαίνει ότι ο δρόμος σου είναι αλλού.

Και για να μην παρεξηγηθώ , δεν σου λέω να μην τα διαβάσεις. Σου λέω απλώς να μη σε κρίνεις αν όσα γράφονται εκεί μέσα δεν κουμπώνουν πάνω σου. Δεν είναι για σενα ή τα βρίσκεις την συγκεκριμένη στιγμή απλές λέξεις σε μια σειρά. Γιατί η εξέλιξη δεν έχει ένα σχήμα και σίγουρα δεν έχει μόνο ένα βιβλίο.Και οπωσδήποτε δεν έρχεται για όλους με τον ίδιο τρόπο.