Στο Θησείο, αναζητώντας με τον Τσίπρα το νήμα της πολιτικής (του) επιστροφής

Ο χώρος, οι συμβολισμοί και η προσεκτική σκηνοθεσία

Η επιλογή του Θησείου μόνο τυχαία δεν μπορούσε να θεωρηθεί. Ο χώρος στον οποίο μίλησε ο Αλέξης Τσίπρας κουβαλά ήδη έντονο πολιτικό φορτίο, καθώς εκεί είχε πραγματοποιήσει τις τελευταίες μεγάλες προεκλογικές του εμφανίσεις ο Κυριάκος Μητσοτάκης τόσο το 2019 όσο και τον Μάιο του 2023. Η σύγκριση ήταν αναπόφευκτη και, σε έναν βαθμό, επιδιωκόμενη. Στο επιτελείο του πρώην πρωθυπουργού γνώριζαν ότι οι εικόνες έχουν πλέον σχεδόν την ίδια πολιτική βαρύτητα με τα ίδια τα λόγια και ότι η χωροταξία μιας συγκέντρωσης λειτουργεί ως μήνυμα πριν ακόμη ξεκινήσει η ομιλία.

Γι’ αυτό και δεν επελέγη η πλατεία μπροστά από τον σταθμό του Θησείου, όπου το ΠΑΣΟΚ είχε πραγματοποιήσει τις δικές του συγκεντρώσεις. Η επιλογή στόχευε σε μια διαφορετική πολιτική αφήγηση. Το σκηνικό κάτω από την Ακρόπολη, με τη μεγάλη πυκνότητα κόσμου και τις εικόνες που «γράφουν» τηλεοπτικά, παρέπεμπε περισσότερο σε διεκδίκηση κυβερνητικής προοπτικής παρά σε μια απλή κομματική εκδήλωση.

Ο αριθμός του πλήθους κρίθηκε ικανοποιητικός από τους διοργανωτές και όσους παρακολουθούν τις πολιτικές ισορροπίες στον χώρο της Κεντροαριστεράς. Δεν υπήρχε η αίσθηση μιας ιστορικής λαοθάλασσας, υπήρχε όμως η εικόνα μιας συγκέντρωσης που έδινε πολιτικό σήμα ζωής και δημιουργούσε τη δυνατότητα σύγκρισης με αντίστοιχες μεγάλες συγκεντρώσεις της Νέας Δημοκρατίας.

Η οργάνωση έδειχνε ιδιαίτερα προετοιμασμένη, όχι μόνο σε επίπεδο εικόνας αλλά και ως προς τον συνολικό τόνο της εκδήλωσης. Ακόμη και οι στιγμές κατά τις οποίες επιχειρήθηκε να ακουστούν ρυθμικά κομματικά συνθήματα περιορίστηκαν διακριτικά από ανθρώπους της διοργάνωσης, που έμοιαζαν να θέλουν να αποφύγουν οτιδήποτε παρέπεμπε σε μια επιστροφή στις πιο σκληρές και παραδοσιακές εκδοχές του παλιού ΣΥΡΙΖΑ.

Ένα κοινό πιο ήπιο, λιγότερο κομματικό και με εμφανή νοσταλγία

Το κοινό που συγκεντρώθηκε στο Θησείο είχε συγκεκριμένα χαρακτηριστικά. Ήταν σε μεγάλο βαθμό ο ΣΥΡΙΖΑ του ίδιου του Τσίπρα και λιγότερο ο ΣΥΡΙΖΑ των οργανώσεων, των εσωκομματικών μηχανισμών και των παλιών συνιστωσών. Υπήρχαν σαφώς κομματικά στελέχη και παραδοσιακοί υποστηρικτές, όμως η εικόνα παρέπεμπε περισσότερο σε ένα ακροατήριο «περιπατητών», ανθρώπων που έφτασαν χωρίς τη λογική της οργανωμένης κινητοποίησης και που έδειχναν να αντιμετωπίζουν την παρουσία τους περισσότερο ως πολιτική αναμονή παρά ως κομματική στράτευση.

Οι ηλικίες ήταν κυρίως μεγαλύτερες, με αρκετούς ανθρώπους που είχαν ζήσει τις περιόδους ανόδου και διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ και που σήμερα φαίνεται να αναζητούν μια δεύτερη πολιτική ευκαιρία για τον πρώην πρωθυπουργό. Παρ’ όλα αυτά, υπήρχαν και αρκετοί νεότεροι, ενώ ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσαν τα παιδιά που κυκλοφορούσαν με φανέλες της Μπαρτσελόνα, σε μια ιδιότυπη αναφορά στη γνωστή παλαιότερη τοποθέτηση του Τσίπρα για τα χρώματα του κόμματος και της ισπανικής ομάδας.

Η ατμόσφαιρα στα πηγαδάκια είχε έντονα προσωποκεντρικό χαρακτήρα. Το βασικό θέμα συζήτησης δεν ήταν κάποιο οργανωτικό σχέδιο, ούτε μια συγκεκριμένη πολιτική πλατφόρμα. Σχεδόν όλες οι συζητήσεις κατέληγαν στον ίδιο τον Αλέξη Τσίπρα και στην εκτίμηση ότι εξακολουθεί να αποτελεί τη μοναδική προσωπικότητα που μπορεί να σταθεί απέναντι στον Κυριάκο Μητσοτάκη με όρους πραγματικής πολιτικής αναμέτρησης.

Πολλοί από τους συγκεντρωμένους επαναλάμβαναν ότι παραμένει πολιτικά νέος και ότι διαθέτει ακόμη χρόνο για μια νέα απόπειρα επιστροφής στην κεντρική πολιτική σκηνή. Ενδιαφέρον είχε το γεγονός ότι απουσίαζαν σχεδόν πλήρως οι γνωστές εσωκομματικές αιχμές και οι συζητήσεις για τάσεις και ισορροπίες. Το κλίμα έμοιαζε περισσότερο με αναμονή μιας νέας αρχής παρά με εσωτερική διαπραγμάτευση εξουσίας.

Οι δημοσκοπήσεις, το ΠΑΣΟΚ και η αίσθηση ενός κενού στην αντιπολίτευση

Στις περισσότερες συζητήσεις κυριαρχούσαν επίσης οι δημοσκοπήσεις, πραγματικές ή ανεπίσημες, που εμφανίζουν τον Τσίπρα να διατηρεί υψηλή προσωπική επιρροή και, σύμφωνα με όσους βρίσκονταν εκεί, να μπορεί ήδη να επανασυσπειρώσει ένα μεγάλο μέρος της αντιπολιτευτικής βάσης. Η αίσθηση που εξέπεμπε το κοινό ήταν ότι ο χώρος της Κεντροαριστεράς παραμένει πολιτικά κατακερματισμένος και ότι μόνο μια προσωπικότητα με κυβερνητική εμπειρία μπορεί να λειτουργήσει ως σημείο ενοποίησης.

Σε αυτό το πλαίσιο, αρκετές κουβέντες στρέφονταν προς το ΠΑΣΟΚ, με πολλούς να εκφράζουν τη θέση ότι η Χαριλάου Τρικούπη αδυνατεί να αντιληφθεί πως οι συσχετισμοί στην αντιπολίτευση απαιτούν ευρύτερες συνεννοήσεις γύρω από τον Τσίπρα. Η συζήτηση δεν γινόταν με όρους οργανωμένης στρατηγικής αλλά περισσότερο με τη λογική μιας πολιτικής επιθυμίας που φαίνεται να διαμορφώνεται σε ένα μέρος του αντιδεξιού ακροατηρίου.

Ακόμη και η σύγκριση με τη Μαρία Καρυστιανού εμφανιζόταν συχνά στις συζητήσεις των συγκεντρωμένων, κυρίως ως ένδειξη ότι ο Τσίπρας εξακολουθεί να διαθέτει ισχυρότερη πολιτική και συμβολική δυναμική από πρόσωπα που, τους τελευταίους μήνες, έχουν αποκτήσει σημαντική κοινωνική απήχηση.

Λίγο πριν από την εμφάνιση του πρώην πρωθυπουργού, ο Αιμίλιος Χειλάκης και η Μαριάννα Τουμασάτου ανέβηκαν στη σκηνή παρουσιάζοντας ένα σύντομο εισαγωγικό σκετσάκι, το οποίο λειτούργησε ως γέφυρα ανάμεσα στην πολιτική συγκέντρωση και τη σκηνοθετημένη δημόσια εικόνα που επιδίωκε να εκπέμψει η διοργάνωση. Λίγα λεπτά αργότερα, ο Αλέξης Τσίπρας ανέβηκε στο βήμα μέσα σε ένα κοινό που έδειχνε να αναζητά κάτι περισσότερο από μια ομιλία. Αναζητούσε, ίσως, την αίσθηση ότι ένας πολιτικός κύκλος δεν έχει ακόμη κλείσει οριστικά.

Για να ιδρυθεί η… ΕΛΑΣ…