ΟΑΚΑ, ελίτ και γροθιές: Θέαμα που δηλητηριάζει τη δημόσια ζωή

Την Κυριακή στο ΟΑΚΑ διεξήχθη ο τελικός της EuroLeague ανάμεσα στον Ολυμπιακό και στη Ρεάλ. Υπολογίζεται ότι, σε Ελλάδα και Ισπανία, τον αγώνα παρακολούθησαν μέχρι ένα εκατομμύριο θεατές, στις οθόνες τους και στο γήπεδο.

Ο Ολυμπιακός κατέκτησε το τρόπαιο, αλλά η ελληνική κοινή γνώμη περισσότερο ασχολήθηκε με ένα επεισόδιο μάλλον τραγελαφικό: τη συμπλοκή Βαγγέλη Μαρινάκη και Γρηγόρη Δημητριάδη. Από τη μία ήταν ο πρόεδρος της ΠΑΕ Ολυμπιακός, ιδιοκτήτης δεκάδων τάνκερ, μιντιάρχης και -σύμφωνα με το Forbes- κάτοχος περιουσίας 7 δισ. δολαρίων. Απέναντί του, ο -άλλοτε πανίσχυρος- ανιψιός και εξ απορρήτων του πρωθυπουργού, μέχρι την αποπομπή του.

Έκτοτε κυκλοφορούν πολλές εικασίες και διαδόσεις γύρω από το τι διημείφθη μεταξύ τους, με τα ΜΜΕ να αναλαμβάνουν καθήκοντα φερεφώνων. Πλην των ιδίων, σχεδόν κανείς δεν γνωρίζει. Το μόνο βέβαιο είναι ότι δύο ώριμοι άνδρες αντάλλαξαν χτυπήματα, ότι η υπόθεση θα έχει πολιτικές προεκτάσεις, και ότι στον καυγά συμμετείχαν οι πολυάριθμοι σωματοφύλακές τους.

Δυστυχώς, καυγάδες γίνονται παντού και πάντα. Οι Έλληνες είμαστε αρκετά οξύθυμοι: μπορεί να μαλώσουμε για θέματα πολιτικά, αθλητικά ή ερωτικά, μπορεί και λόγω απλής παρεξήγησης. Κατά κανόνα, τα πράγματα μένουν σε λεκτικό επίπεδο· σπανίως σηκώνονται χέρια. Όταν όμως σηκώνονται, τα περιστατικά περνούν γενικά απαρατήρητα, καθώς μοναδικοί μάρτυρες είναι οι όποιοι παρευρισκόμενοι.

Η -περί ης ο λόγος- περίπτωση είναι εντελώς διαφορετική. Γρονθοκοπήθηκαν δύο σημαίνοντες Έλληνες, αμφότεροι με ισχύ, ασχέτως αν η ισχύς τους δεν είναι ίση. Οι Μαρινάκης και Δημητριάδης ανήκουν στην ελληνική ελίτ. Παρά τις διαφορετικές αφετηρίες τους, βρίσκονται εκεί όπου λαμβάνονται οι μεγάλες αποφάσεις, εκεί όπου εν πολλοίς ρυθμίζεται η καθημερινότητα και το μέλλον μας.

Οι Μαρινάκης και Δημητριάδης γρονθοκοπήθηκαν μπροστά στις κάμερες του γηπέδου αλλά και στα χιλιάδες κινητά των φιλάθλων. Το συμβάν αναμεταδόθηκε και συνεχίζει να αναμεταδίδεται, χαρακτηρίζοντας τους δύο αυτούς Έλληνες. Το αν το γεγονός αυτό τους αφήνει αδιάφορους ή τους ευχαριστεί αφορά πρωτίστως τους ίδιους. Ωστόσο, αφορά και εμάς.

Ο απλός λαός είδε δύο εξέχοντες Έλληνες να μαλώνουν σε κοινή θέα, όπως δύο τραμπούκοι στην αυλή ενός σχολείου, στην αγορά, στο φανάρι, στην ουρά του σούπερ μάρκετ, στο εργοτάξιο. Εντούτοις, οι επίσημες αρχές δεν επενέβησαν καθόλου. Άρα ο απλός λαός διδάχθηκε πως είναι νομικά ανεκτό και ηθικά αποδεκτό να λύνει τις διαφορές του με γροθιές, δηλαδή με αυτοδικία. Εδώ να θυμίσουμε ότι σε άλλα γήπεδα πρόεδροι έχουν εισβάλει σε αποδυτήρια, έχουν προπηλακίσει διαιτητές, έχουν καπνίσει επειδικτικά, έχουν θεαθεί να οπλοφορούν.

Τις τελευταίες δεκαετίες, προβεβλημένα μέλη της εγχώριας ελίτ δεν επιδεικνύουν οποιαδήποτε ηγετική υπευθυνότητα. Επιδεικνύουν μόνο αλαζονεία, και την επιδεικνύουν οπουδήποτε: όταν συζητούν επαγγελματικά, όταν ψωνίζουν, όταν διασκεδάζουν, όταν συμμετέχουν στη σχολική γιορτή των παιδιών τους, όταν εμπλέκονται στις κομματικές αντιπαραθέσεις, και φυσικά όταν μετακινούνται σε πομπές μαύρων SUV με φάρους, χωρίς να τους αφορά ο Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας.

Ο απλός λαός παρατηρεί την οικονομική και, κατ’ επέκταση, κοινωνικοπολιτική εξουσία να αποκτά χαρακτηριστικά άσχετα με την… πολιτισμένη Ευρώπη. Εκεί οι αντίστοιχοι επώνυμοι κινούνται απείρως πιο διακριτικά, δίχως ιδιαίτερη συνοδεία. Εδώ, τείνουν να ομοιάζουν με ολιγάρχες της Νότιας Αμερικής και της πρώην Σοβιετικής Ένωσης· ολιγάρχες σε… μπανανίες. Παράλληλα, συχνά φυλάσσονται από αστυνομικούς, πληρωμένους από τους φορολογούμενους πολίτες.

Οι πολίτες εύλογα αναρωτιούνται γιατί απαιτείται τόση φρουρά. Αναρωτιούνται τι ακριβώς φοβούνται οι Έλληνες μεγαλόσχημοι και γιατί αναλαμβάνει η ΕΛ.ΑΣ. την προστασία τους. Λογικά φυλάσσονται διότι θεωρούνται σημαντικοί για τη χώρα. Εφόσον λοιπόν η χώρα τούς προσφέρει τούτο το προνόμιο, οι ίδιοι οφείλουν να της το ανταποδίδουν συμπεριφερόμενοι με στοιχειώδη σοβαρότητα. Όχι αξιοποιώντας αστυνομικά όργανα σε ρόλο… μισθοφόρων. Κυρίως όμως οφείλουν να προσφέρουν αντίδωρο στην φτωχή πατρίδα τους, με πολύτιμες επενδύσεις και φιλανθρωπίες.

Συμπεριφερόμενο όπως στο ΟΑΚΑ την Κυριακή, ένα τμήμα της ελίτ μας θυμίζει κακομαθημένα παιδιά που τσακώνονται για το εγώ τους, ενώ δεν δίνουν δεκάρα τσακιστή για το σπίτι τους. Το αντιμετωπίζουν απλώς σαν πεδίο αναμέτρησης. Σαν ένα ρινγκ, με θεατές όλους εμάς.