Για τον Τσίπρα, ο ΣΥΡΙΖΑ ήταν τελικά αναλώσιμος

Στην πολιτική, τα κόμματα υποτίθεται ότι είναι μεγαλύτερα από τους αρχηγούς τους. Οι ηγέτες έρχονται και φεύγουν. Οι ιδέες, οι θεσμοί και οι συλλογικοί φορείς είναι αυτά που μένουν. Κι όμως, υπάρχουν περιπτώσεις που η σχέση αυτή αντιστρέφεται και ο πολιτικός φορέας παύει να αποτελεί τον σκοπό, αλλά μετατρέπεται σε εργαλείο προσωπικής πολιτικής επιβίωσης.

Ο Αλέξης Τσίπρας στήριξε, διαμόρφωσε τον ΣΥΡΙΖΑ σε κόμμα εξουσίας και τελικά τον οδήγησε στην εξουσία. Είχε, περισσότερο από οποιονδήποτε άλλον, την ιστορική και πολιτική νομιμοποίηση να επιχειρήσει την ανασυγκρότησή του. Αντ’ αυτού επέλεξε να δημιουργήσει το χάος στο κόμμα το οποίο τον ανέδειξε σε πρωθυπουργό της χώρας και πλέον να δημιουργήσει έναν νέο πολιτικό φορέα. Μέχρι εδώ, θα μπορούσε κανείς να μιλήσει για μια πολιτική διαφωνία ή για μια διαφορετική στρατηγική. Όμως όταν ακόμη και η Νεολαία του ΣΥΡΙΖΑ φτάνει να προτείνει το ίδιο το κόμμα να μην κατέβει στις εκλογές και να στηρίξει το νέο εγχείρημα του πρώην προέδρου του, τότε γεννάται ένας πολύ πιο σοβαρός προβληματισμός. Δεν πρόκειται πλέον για αποχώρηση, αλλά για την πολιτική απορρόφηση ενός ιστορικού κόμματος από το προσωπικό σχέδιο του ανθρώπου που το ηγήθηκε. Έτσι, η συλλογικότητα δεν έχει αυτοτελή αξία, αλλά φαίνεται να υπάρχει όσο εξυπηρετεί τον ηγέτη. Όταν πάψει να τον εξυπηρετεί… αντικαθίσταται.!

Κάποιοι θα πουν ότι ο ΣΥΡΙΖΑ είχε ήδη καταρρεύσει και η αλήθεια είναι ότι βρισκόταν σε βαθιά κρίση. Αλλά άλλο πράγμα είναι να παραλαμβάνεις ένα κόμμα σε κρίση και να προσπαθείς να το διασώσεις, και άλλο να θεωρείς ότι η λύση είναι να το εγκαταλείψεις, δημιουργώντας έναν νέο φορέα που απορροφά τα στελέχη, τους ψηφοφόρους και, τελικά, την ίδια του την ύπαρξη.

Εκεί βρίσκεται η ουσία του πολιτικού εγωκεντρισμού. Η αντίληψη ότι η παράταξη δεν είναι κάτι μεγαλύτερο από τον αρχηγό της, αλλά η φυσική προέκταση του ίδιου. Σαν να μην μπορεί να υπάρξει πολιτική ζωή χωρίς εκείνον και η ιστορία της Αριστεράς, όπως αυτή επροσωπείται από τον Αλέξη Τσίπρα, να ξεκινά και να τελειώνει στο πρόσωπό του.

Αυτό δεν είναι απλώς προσωπική φιλοδοξία, αλλά μια αντίληψη που αγγίζει τα όρια της μεσσιανικής πολιτικής, σαν να αντικατοπτρίζει την ιδέα ότι μόνο ένας άνθρωπος μπορεί να εκφράσει έναν ολόκληρο πολιτικό χώρο. Και αυτή είναι η μεγαλύτερη αντίφαση για έναν χώρο που ιστορικά επικαλείται τη συλλογικότητα, την εσωκομματική δημοκρατία και την υπεροχή των θεσμών έναντι των προσώπων.

Στο τέλος, το ερώτημα δεν είναι αν ο νέος φορέας του Αλέξη Τσίπρα θα πετύχει. Το πραγματικό ερώτημα είναι αν ένας πολιτικός ηγέτης δικαιούται να θεωρεί αναλώσιμο το ίδιο το κόμμα που στήριξε κι αυτό τον ανέδειξε, όταν αυτό παύει να αποτελεί το κατάλληλο όχημα για τη δική του πολιτική επιστροφή.

Όταν η πολιτική καταλήγει να περιστρέφεται γύρω από ένα πρόσωπο και όχι γύρω από τις ιδέες που τα πρόσωπα υπηρετούν, το πρόβλημα δεν είναι μόνο οργανωτικό, είναι βαθιά δημοκρατικό. Και προσωπικά αυτός ο πολιτικός εγωκεντρισμός μου φαίνεται τρομακτικός.