ΕΛΤΑ: η δογματική τακτική του Υπερταμείου υπονομεύει κοινωνία και ανάπτυξη

Όταν η δημόσια περιουσία υποθηκεύτηκε για 100 χρόνια, το Υπερταμείο παρουσιάστηκε από την τότε κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ ως χρήσιμο εργαλείο αξιοποίησης της. Στην πράξη όμως οι πρόσφατες αποφάσεις που αφορούν στα ΕΛΤΑ καταδεικνύουν ότι η εκχώρηση αποφάσεων σε μάνατζερ βλάπτει τη χώρα και κυρίως την περιφέρεια. Ως μη όφειλαν, οι τεχνοκράτες του φορέα συχνά ενεργούν ως θεσμικοί εκφραστές μιας πολιτικής που αντιμετωπίζει τη δημόσια περιουσία ως παθητικό και την κοινωνική υπηρεσία ως κόστος.

Οι διοικήσεις που τοποθετήθηκαν από το Υπερταμείο στις περισσότερες θυγατρικές του αποτελούνται από στελέχη πολυεθνικών και κάθε είδους τεχνοκράτες. Στην περίπτωση των ΕΛΤΑ δεν αντιλαμβάνονται την κοινωνική αποστολή των ταχυδρομείων· δεν κατανοούν την αξία τους για τις τοπικές κοινωνίες. Δυστυχώς το μόνο που τους απασχολεί είναι οι αριθμοί: KPIs, δείκτες κερδοφορίας, πίνακες αποδοτικότητας προσωπικού και κεφαλαίων. Όλα τα παραπάνω είναι ορθά και θεμιτά όταν πρόκειται για ιδιωτικές επιχειρήσεις με αποκλειστικό σκοπό το κέρδος. Γι αυτές, ο πολίτης δεν είναι άνθρωπος· είναι αριθμός. Ωστόσο, δεν μπορεί να ισχύει το ίδιο για κρατικές επιχειρήσεις.

Πάντως το όλο θέμα δεν έχει μόνο ανθρώπινη διάσταση. Πράγματι το ίντερνετ και τα κούριερ έχουν από καιρό μειώσει τη σημασία των παραδοσιακών ταχυδρομείων. Πράγματι από τον εν λόγω οργανισμό σιτίζονταν ανέκαθεν πάμπολλοι αργομισθοι, με απαράδεκτη συμπεριφορά απέναντι στους πελάτες του. Πράγματι, ειδικά μετά και τον ΟΠΕΚΕΠΕ, ο βαριά φορολογούμενος λαός αρνείται να πληρώνει κηφήνες εκεί, στην Εγνατία Οδό, στη ΔΕΘ, στα κρατικά μίντια, στον πολιτισμό, στην παιδεία, στην υγεία, και φυσικά στον αμαρτωλό ΟΣΕ. Πράγματι, το ύψους 250 εκατ. ευρώ συσσωρευμένο χρέος και τα 8 εκατ. ετήσιων ζημιών δεν καταπίνονται εύκολα. Πράγματι, η εκ του πονηρού συστηματική επίκληση του συναισθήματος ευθύνεται για την είσοδο μας στα μνημόνια.

Εν τούτοις, το Υπερταμείο φαίνεται να λειτουργεί σαν απόμακρος ιδιοκτήτης και όχι σαν θεματοφύλακας του εθνικού πλούτου. Δαπανά εκατομμύρια ευρώ σε αλλεπάλληλες μελέτες και ωριμάνσεις αναδιοργάνωσης, χωρίς αντίκρισμα. Κοινωνικές υπηρεσίες και πολύτιμα για την ποιότητα ζωής ακίνητα αντιμετωπίζονται κοντόφθαλμα, αντί να προωθούνται ρεαλιστικες ιδέες βιωσιμότητας: franchising, διευρυμένο ωράριο εξυπηρέτησης, περισσότερα προϊόντα, υιοθέτηση επιτυχημένων πρακτικών των καθιερωμένων εταιρειών κούριερ. Αντί σοφού εκσυγχρονισμού, ακολουθείται λογική “πονάει κεφάλι – κόβει κεφάλι”.

Αυτή τη στιγμή, ταχυδρομικά καταστήματα κλείνουν μαζικά, εργαζόμενοι απολύονται, ζώνες της υπαίθρου εγκαταλείπονται. Οι αποφάσεις λαμβάνονται από δογματικά “λευκά κολάρα” του Υπερταμείου και εξωτερικούς σύμβουλους με εξωφρενικές -για τα ελληνικά δεδομένα- αμοιβές. Η αποδιάρθρωση βολικά βαφτίζεται εξορθολογισμός, με το αποτέλεσμα τούτης της -τάχα μεταρρυθμιστικής- οπτικής στην ελληνική περιφέρεια να είναι καταστροφικό. Η περίπτωση της Δυτικής Μακεδονίας μετά την εσπευσμένη απολιγνιτοποίηση είναι απολύτως χαρακτηριστική, μα φυσικά όχι η μόνη.

Το κλείσιμο των ταχυδρομείων απλώς επιταχύνει την εγκατάλειψη της “άλλης” Ελλάδας. Χωριά χάνουν δομές. Ηλικιωμένοι χάνουν πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες. Αγρότες και μικρομεσαίοι θα διαθέτουν περισσότερο χρόνο και χρήμα για να κάνουν τη δουλειά τους. Πτυχιούχοι μετακινούνται σε μεγαλύτερα αστικά κέντρα, εις βάρος των μικρών κοινωνιών. Και ενώ η περιφέρεια αδειάζει, η Αττική συγκεντρώνει περισσότερο έργο: η αποστολή των ΕΛΤΑ νομοτελειακά θα αναληφθεί από κάποιον μεγάλο ιδιώτη.

Το Υπερταμείο δεν λογοδοτεί στο λαό, δεν ελέγχεται από τη Βουλή. Λειτουργώντας τυπολατρικά, αγνοεί το μακροπρόθεσμο δημόσιο συμφέρον και την ισότητα πρόσβασης σε ποιοτικές υπηρεσίες. Αν και εν μέρει υπερεθνικός, είναι ο πρώτος οργανισμός του Δημοσίου που διαχειρίζεται κρατική περιουσία χωρίς κοινωνικό σκοπό. Εάν η ύπαιθρος εγκαταλείπεται στο όνομα της βραχυπρόθεσμης κερδοφορίας, τότε δεν μιλάμε για ανάπτυξη, μα για διάλυση. Κι όσο χρήσιμες δημόσιες υπηρεσίες εκφυλίζονται από τους επικεφαλής και τα στελέχη τους σε… ασύμφορες δραστηριότητες, τόσο η περιφέρεια θα ερημώνει, η ανισότητα θα βαθαίνει, και η κοινωνική συνοχή θα καταρρέει.

Συνεπώς, το κλείσιμο των ΕΛΤΑ δεν επιτρέπεται να αποτελεί ακόμη μια εταιρική επιλογή. Είναι στρατηγικό σφάλμα που ισοδυναμεί με πολιτική αυτοχειρία. Η κυβέρνηση εμφανίζεται ως ενορχηστρωτής μιας τακτικής όπου η αγορά αντικαθιστά το κράτος, το δικαίωμα αντικαθίσταται από το κέρδος και η περιφέρεια εγκαταλείπεται ως μη αρκούντως αποδοτική χρηματικά. Το Υπερταμείο λοιπόν διαβρώνει την κυβερνητική νομιμοποίηση και επιταχύνει τη ανάδειξη μίας Ελλάδας δύο ταχυτήτων. Οι επιπτώσεις νομοτελειακά θα φανούν.