Είναι ο Φραπές η προσωποποίηση της Μεταπολίτευσης;

Πέμπτη στο γραφείο, μια μέρα που δεν προμηνυόταν τίποτα συγκλονιστικό. Ξαφνικά ακούω ένα σούσουρο στο press room, από αυτά τα χαρακτηριστικά που καταλαβαίνεις πως ή κάτι γελοίο συμβαίνει ή κάτι πολύ σοβαρό και στη συγκεκριμένη χώρα συνήθως είναι το πρώτο. Πλησιάζω και βλέπω στην τηλεόραση έναν τύπο που έμοιαζε με χαμένο αδερφό του Πολάκη και μακρινό ξάδερφο του Φατσέα από το Καφέ της Χαράς. Πριν καν μάθω το όνομά του σκέφτομαι πως εδώ μάλλον έχει ψωμάκι. Όμως τελικά το θέαμα ξεπέρασε κάθε μου προσδοκία. Προσβολές, λεκτικές αηδίες, μισές απαντήσεις και ένα μόνιμο ύφος “θα λέτε και ευχαριστώ που ήρθα”, όλα πασπαλισμένα με την κεφαλίδα δικαίωμά μου είναι η σιωπή. Κι εκεί πιάνω τον εαυτό μου να σταματά και να σκέφτεται πως αυτό το πρόσωπο δεν είναι μια γραφικότητα της ημέρας. Είναι η απόλυτη ενσάρκωση της μεταπολιτευτικής Ελλάδας.

ΟΠΕΚΕΠΕ – «Φραπές»: Ξεφτιλίζομαι δημόσια, θα καταθέσω στο δικαστήριο

Αν υπάρχει μια φιγούρα που συμπυκνώνει μισό αιώνα πολιτικής κουλτούρας και διοικητικής παρακμής, αυτή είναι ο Φραπές. Μπήκε στην εξεταστική σαν άνθρωπος που πιστεύει ειλικρινά ότι δεν οφείλει να απαντήσει ποτέ και σε κανέναν. Όχι από θράσος αλλά από βαθιά εμπεδωμένη πολιτική παιδεία. Από την παιδεία που του δόθηκε από ένα σύστημα όπου η ευθύνη ήταν προαιρετική και η ατιμωρησία μόνιμη κατάσταση. Οι πολιτικοί της Μεταπολίτευσης πέρασαν δεκαετίες εκπαιδεύοντας τη δημόσια διοίκηση στο πώς να μην λειτουργεί. Και το αποτέλεσμα στέκεται σήμερα μπροστά τους και τους κοιτάζει σαν να μην καταλαβαίνει τι του ζητούν.

Για χρόνια ανεχθήκαμε εργατοπατέρες που συμπεριφέρονταν σαν εκκλησιαστικοί ηγέτες, κομματάρχες που εισέπρατταν σεβασμό χωρίς λόγο και παράγοντες που λειτουργούσαν σαν ιδιοκτήτες υπηρεσιών που δεν τους ανήκαν. Δεν τους κατασκευάσαμε επειδή δεν είχαμε άλλους καλύτερους. Τους κατασκευάσαμε επειδή έτσι λειτουργούσε η χώρα. Και ως φυσικό επακόλουθο, σήμερα βλέπουμε ανθρώπους σαν τον Φραπέ να αντιμετωπίζουν θεσμούς, κοινοβούλια και ερωτήσεις με το ίδιο ύφος που θα είχαν αν τους ζητούσαν να αλλάξουν θέση στο καφενείο του χωριού.

Η εξεταστική δεν αποκάλυψε μια παθολογία. Αποκάλυψε την κανονικότητα. Αποκάλυψε τον άνθρωπο που δεν θεωρεί υποχρέωσή του να μιλήσει, γιατί έμαθε από κυβερνήσεις και υπουργούς πως οι θεσμοί υπάρχουν για να τους υποτιμάς όταν σε δυσκολεύουν και να τους επικαλείσαι όταν σε βολεύουν. Και τώρα, όσοι υπέγραψαν πολιτικά τις δεκαετίες που μας έφεραν έως εδώ, παρακολουθούν τον Φραπέ σαν κάτι ξένο. Δεν είναι ξένο. Είναι το αποτύπωμα της δικής τους πορείας.

Αν ο κόσμος ένιωσε ενόχληση με το θέαμα, είναι επειδή για πρώτη φορά είδε μπροστά του έναν άνθρωπο που του μοιάζει περισσότερο από τους εκπροσώπους που συνηθίζει να ψηφίζει. Ο Φραπές δεν προσβάλλει κανέναν θεσμό. Αντίθετα, τους εκθέτει όλους. Δεν είναι το λάθος του συστήματος. Είναι το σύστημά τους σε πλήρη ανάπτυξη. Το δημιούργημά τους που απλώς έτυχε να βγει σήμερα στην τηλεόραση.

Και στο τέλος της ημέρας, αυτό είναι που πονάει περισσότερο. Ότι ο Φραπές δεν είναι η εξαίρεση. Είναι η πιο πιστή αναπαράσταση της Μεταπολίτευσης. Είναι η Ελλάδα που φτιάξαμε. Και ίσως η Ελλάδα που φοβόμαστε πως, σε πείσμα των καιρών, συνεχίζουμε να είμαστε.