ΔΕΘ 2026: Ανάσες στο εισόδημα, αλλά ποιο είναι το σχέδιο για την παραγωγή;

Οι εξαγγελίες του Κυριάκου Μητσοτάκη στη φετινή ΔΕΘ είχαν ένα σαφές πολιτικό και οικονομικό στίγμα: περισσότερη στήριξη στο διαθέσιμο εισόδημα, παρεμβάσεις για οικογένειες, αγρότες και ελεύθερους επαγγελματίες και νέες φορολογικές ελαφρύνσεις. Σε μια περίοδο κατά την οποία η ακρίβεια εξακολουθεί να πιέζει σημαντικό μέρος της κοινωνίας, δύσκολα μπορεί κανείς να υποστηρίξει ότι τέτοιες παρεμβάσεις είναι περιττές. Το ερώτημα, όμως, δεν είναι μόνο τι μοιράζει σήμερα μια οικονομία. Είναι κυρίως τι μπορεί να παράγει αύριο.

Για να είμαστε ακριβείς, η παραγωγικότητα δεν έλειψε από την ομιλία του πρωθυπουργού. Αντιθέτως, ο ίδιος μίλησε για «ποιότητα της ανάπτυξης και αύξηση της παραγωγικότητας», έθεσε στόχο η μεταποίηση να φτάσει στο 12% του ΑΕΠ και αναφέρθηκε στην ανάγκη 300.000 μικρομεσαίες επιχειρήσεις να περάσουν στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης και του αυτοματισμού.

Το πρόβλημα είναι διαφορετικό: αυτές οι αναφορές έμοιαζαν περισσότερο με τον μακροπρόθεσμο ορίζοντα της ομιλίας και λιγότερο με τον βασικό κορμό των άμεσων οικονομικών αποφάσεων.

Και εδώ βρίσκεται ίσως η μεγαλύτερη πρόκληση της ελληνικής οικονομίας. Ο ΟΟΣΑ επισημαίνει ότι, παρά την ισχυρότερη ανάπτυξη των τελευταίων ετών, η πρόοδος περιορίζεται από τις ασθενείς αυξήσεις της παραγωγικότητας, το επενδυτικό κενό και τη δυσκολία πολλών μικρών επιχειρήσεων να επενδύσουν στην τεχνολογία και την καινοτομία. Ταυτόχρονα τονίζει ότι χωρίς ισχυρότερη παραγωγικότητα δύσκολα θα αυξηθούν ουσιαστικά και διατηρήσιμα τα εισοδήματα.

Αυτό ακριβώς είναι που θα έπρεπε ίσως να βρίσκεται περισσότερο στο επίκεντρο της συζήτησης. Γιατί οι υψηλότεροι πραγματικοί μισθοί δεν μπορούν μακροπρόθεσμα να προκύπτουν μόνο μέσα από επιδόματα, αυξήσεις που αποφασίζει το κράτος ή φορολογικές διορθώσεις. Χρειάζονται επιχειρήσεις που παράγουν περισσότερο ανά εργαζόμενο, περισσότερες επενδύσεις, μεγαλύτερη εξωστρέφεια και καλύτερα αμειβόμενες θέσεις εργασίας.

Αντίστοιχη επιφύλαξη υπάρχει και στο φορολογικό μέτωπο. Η κυβέρνηση δικαίως υπενθυμίζει ότι τα προηγούμενα χρόνια μειώθηκε ο φόρος επιχειρήσεων από 29% σε 22%, ο φόρος στα μερίσματα στο 5%, καταργήθηκε η εισφορά αλληλεγγύης και σταδιακά καταργείται το τέλος επιτηδεύματος. Και στη φετινή ΔΕΘ υπήρξαν νέες παρεμβάσεις, όπως η μείωση της προκαταβολής φόρου και σημαντικές ελαφρύνσεις για συγκεκριμένες κοινωνικές και επαγγελματικές ομάδες.

Άλλο όμως οι στοχευμένες φοροελαφρύνσεις και άλλο μια γενναία, οριζόντια και διαρθρωτική μείωση του κόστους της εργασίας, της επιχειρηματικότητας και της παραγωγής.

Η κυβέρνηση έχει κάθε λόγο να επικαλείται τη δημοσιονομική σταθερότητα. Η Ελλάδα εξακολουθεί να έχει υψηλό δημόσιο χρέος και δεν υπάρχουν περιθώρια επιστροφής σε πολιτικές ανεξέλεγκτων παροχών. Ο ΟΟΣΑ άλλωστε προβλέπει ανάπτυξη 1,9% για το 2026 και 2% για το 2027, αλλά τονίζει παράλληλα την ανάγκη συνέχισης των μεταρρυθμίσεων και των παραγωγικών επενδύσεων.

Η φετινή ΔΕΘ λοιπόν δεν ήταν μια κακή οικονομική παρουσίαση. Ήταν όμως περισσότερο μια ΔΕΘ ανακούφισης παρά μετασχηματισμού. Και το μεγάλο στοίχημα για την επόμενη ημέρα παραμένει ίδιο: όχι μόνο πώς θα μοιράσουμε καλύτερα τον υπάρχοντα πλούτο, αλλά πώς η Ελλάδα θα αρχίσει επιτέλους να παράγει πολύ περισσότερο.