Από τη φυλακή στο TikTok: Η φωτογραφία με το μαγιό και η ψηφιακή επαναφορά του Ηλία Κασιδιάρη
Κάτω από αυτό το ελκυστικό ψηφιακό περιτύλιγμα βρίσκεται ο κίνδυνος κανονικοποίησης του φασισμού
Μαρίλη Μπουφίδου 
Βίντεο, φωτογραφίες και εγκωμιαστικά σχόλια επαναφέρουν τον Ηλία Κασιδιάρη στις οθόνες νεότερων χρηστών. Πόσο πολιτική είναι αυτή η δημοφιλία και πόσο αποτέλεσμα της κουλτούρας των viral edits;
Μια παλαιότερη φωτογραφία του Ηλία Κασιδιάρη με μαγιό εμφανίζεται το τελευταίο διάστημα επανειλημμένα σε βίντεο και αναρτήσεις στο TikTok. Συνοδεύεται από μουσική, εφέ, κολακευτικά σχόλια και επεξεργασμένα στιγμιότυπα, τα οποία συχνά εστιάζουν περισσότερο στην εμφάνισή του παρά στην πολιτική του διαδρομή.
Η εικόνα αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη διαδικτυακή κινητικότητα γύρω από το πρόσωπό του, σε μια περίοδο κατά την οποία ο ίδιος έχει προαναγγείλει την επιστροφή του στην πολιτική ζωή και τη συμμετοχή του σε νέο κόμμα μετά την αποφυλάκισή του. Ο Ηλίας Κασιδιάρης, πρώην βουλευτής και ηγετικό στέλεχος της Χρυσής Αυγής, έχει καταδικαστεί πρωτοδίκως σε κάθειρξη 13 ετών για διεύθυνση εγκληματικής οργάνωσης.
Όταν η πολιτική γίνεται «edit»
Η αναπαραγωγή της συγκεκριμένης φωτογραφίας δεν αποδεικνύει από μόνη της την ύπαρξη οργανωμένης επικοινωνιακής εκστρατείας ούτε μπορεί να αποδοθεί αυτομάτως στον ίδιο ή στο περιβάλλον του. Αποτυπώνει, όμως, έναν γνώριμο μηχανισμό των κοινωνικών δικτύων: ένα πολιτικό πρόσωπο αποσπάται από το ιστορικό και πολιτικό του πλαίσιο και μετατρέπεται σε εύκολα αναγνωρίσιμη διαδικτυακή εικόνα και μάλιστα σεξουαλικοποιημένη.
Στα σχετικά βίντεο, η πολιτική ταυτότητα συχνά υποχωρεί και τη θέση της παίρνει η εικόνα του «δυναμικού» ή «ελκυστικού» άνδρα. Πρόκειται για περιεχόμενο που θυμίζει τα λεγόμενα thirst traps: αναρτήσεις σχεδιασμένες ή χρησιμοποιούμενες ώστε να προκαλούν ενδιαφέρον κυρίως μέσω της εξωτερικής εμφάνισης.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε χρήστης που κοινοποιεί ή σχολιάζει θετικά μια φωτογραφία αποτελεί και συνειδητό πολιτικό υποστηρικτή. Σημαίνει, ωστόσο, ότι η επαναλαμβανόμενη έκθεση μπορεί να εξοικειώσει το κοινό με ένα πρόσωπο και να δημιουργήσει θετικούς συναισθηματικούς συνειρμούς πριν ακόμη ανοίξει οποιαδήποτε συζήτηση για τις πολιτικές του θέσεις, κάτι που ήδη συμβαίνει.
Το TikTok επιβραβεύει το σύντομο, έντονα οπτικό και συναισθηματικά φορτισμένο περιεχόμενο τις περισσότερερες φορές. Ένα βίντεο που ξεκινά ως σχόλιο για την εμφάνιση ενός πολιτικού μπορεί να οδηγήσει, μέσω της αλληλεπίδρασης και των προτάσεων της πλατφόρμας, σε περισσότερο περιεχόμενο γύρω από το ίδιο πρόσωπο. Δεν σημαίνει ότι ο αλγόριθμος «στρατολογεί» πολιτικά τους χρήστες. Σημαίνει ότι η παρατεταμένη έκθεση ενισχύει την οικειότητα και μπορεί να θολώσει τη διάκριση ανάμεσα στο fandom και στην πολιτική υποστήριξη.
@marantidhs #kasidiaris #mercedes #fy ♬ som original –
Η διάσταση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν το κοινό αποτελείται από νεότερους ανθρώπους, αρκετοί από τους οποίους ήταν παιδιά ή έφηβοι την περίοδο της ανόδου της Χρυσής Αυγής και ενδέχεται να μη γνωρίζουν σε βάθος τα γεγονότα που οδήγησαν στην ιστορική δικαστική απόφαση του 2020.
Τον Μάιο του 2026 ο ίδιος ο Κασιδιάρης ισχυρίστηκε ότι στις ηλικίες 17 έως 35 ετών η επιρροή του αποτελεί ήδη «πρώτη δύναμη». Πρόκειται για δικό του ισχυρισμό, ο οποίος δεν συνοδεύτηκε από δημοσιευμένα στοιχεία ανεξάρτητης δημοσκόπησης.
Διαδικτυακός θόρυβος ή πραγματικό πολιτικό ρεύμα;
Η αυξημένη παρουσία υποστηρικτικού περιεχομένου δεν αρκεί για να αποδείξει ότι έχει διαμορφωθεί ένα ευρύ νέο κοινωνικό ρεύμα. Οι πλατφόρμες δεν αποτελούν αντιπροσωπευτικό δείγμα της κοινωνίας: μια δραστήρια ομάδα λογαριασμών μπορεί να παράγει μεγάλο αριθμό αναρτήσεων και σχολίων, δημιουργώντας την εντύπωση καθολικής αποδοχής.
Μέχρι να παρουσιαστούν αξιόπιστες μετρήσεις, με γνωστή εταιρεία, δείγμα και μεθοδολογία, η ασφαλέστερη διαπίστωση είναι ότι καταγράφεται ενισχυμένη διαδικτυακή προβολή και συσπείρωση γύρω από τον Ηλία Κασιδιάρη.
Η φωτογραφία με το μαγιό μπορεί να μοιάζει με μια ασήμαντη λεπτομέρεια του TikTok. Στην πραγματικότητα, δείχνει πόσο εύκολα η πολιτική μνήμη μπορεί να υποχωρήσει μπροστά στην εικόνα και πόσο γρήγορα ένας άνθρωπος με βαριά πολιτική και δικαστική διαδρομή μπορεί να επανασυστηθεί σε ένα νέο κοινό όχι μέσα από όσα έκανε και υποστήριξε, αλλά μέσα από ένα viral βίντεο λίγων δευτερολέπτων.
Μέσα στη σημερινή οικονομική ασφυξία και στην απαξίωση των κυρίαρχων πολιτικών στρατοπέδων, ο Ηλίας Κασιδιάρης μπορεί να εμφανίζεται ως «αντισυστημική λύση» σε δύο διαφορετικά ακροατήρια: στον μεγαλύτερο, απογοητευμένο πολίτη που αισθάνεται ότι τόσα χρόνια η ψήφος του δεν έπιασε τόπο, αλλά και στον νέο ψηφοφόρο που γνωρίζει λίγο-πολύ τι ψηφίζουν οι γονείς του, όχι όμως απαραίτητα και ολόκληρη την ιστορία της Χρυσής Αυγής. Νέος, εμφανίσιμος, «νταής» ή, όπως θα έλεγαν οι θαυμαστές του, δυναμικός και με το αφήγημα του αδικημένου από ένα σύστημα που τον πολέμησε και τον φυλάκισε, μπορεί εύκολα να παρουσιαστεί στα κοινωνικά δίκτυα ως μια μορφή επανάστασης. Μόνο που κάτω από αυτό το ελκυστικό ψηφιακό περιτύλιγμα βρίσκεται ο κίνδυνος κανονικοποίησης του φασισμού. Η ιστορία έχει δείξει πού μπορούν να οδηγήσουν ο αυταρχισμός, η βία και η στοχοποίηση του «άλλου». Γι’ αυτό και η θεοποίηση ενός προσώπου με τόσο ισχυρή επιρροή δεν είναι ένα αθώο διαδικτυακό παιχνίδι, αλλά ένα πολιτικό φαινόμενο που απαιτεί μνήμη, γνώση και μεγάλη προσοχή.
