Μόλις 13 χώρες στον κόσμο έχουν πραγματικά καθαρό αέρα – Η θέση της Ελλάδας

Μόλις 13 χώρες στον κόσμο πληρούν τα αυστηρά κριτήρια του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για καθαρό αέρα, με τις περισσότερες χώρες να ξεπερνούν τα όρια ασφαλείας.

Η τελευταία έκθεση της IQAir για το 2025 ανέλυσε δεδομένα από 9.446 πόλεις σε 143 χώρες, δείχνοντας ότι το 91% του παγκόσμιου πληθυσμού αναπνέει μολυσμένο αέρα.

Τι αναπνέουμε

Το βασικό πρόβλημα εντοπίζεται στα PM2,5, εξαιρετικά λεπτά σωματίδια που εισέρχονται βαθιά στους πνεύμονες και στην κυκλοφορία του αίματος, αυξάνοντας τον κίνδυνο για αναπνευστικές και καρδιαγγειακές παθήσεις, ακόμα και για καρκίνο. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει θέσει το όριο στα 5 μg/m³ ετησίως, όριο που λίγες χώρες καταφέρνουν να τηρήσουν.

Οι χώρες με καθαρό αέρα

Σε παγκόσμιο επίπεδο, στην ολιγομελή λίστα των 13 χωρών με πραγματικά καθαρό αέρα περιλαμβάνονται η Αυστραλία, τα Μπαρμπάντος, οι Βερμούδες, η Πολυνησία, η Γρενάδα, η Νέα Καληδονία, ο Παναμάς, το Πουέρτο Ρίκο, η Ρεϊνιόν και οι Αμερικανικές Παρθένοι Νήσοι. Στην Ευρώπη, μόνο η Ανδόρα, η Εσθονία και η Ισλανδία βρίσκονται κάτω από το όριο των 5 μg/m³.

Τι γίνεται με τον υπόλοιπο πλανήτη

Οι υπόλοιπες 130 χώρες ξεπερνούν τα όρια ασφαλείας. Στην κορυφή των πιο επιβαρυμένων περιοχών βρίσκονται χώρες όπως το Πακιστάν, το Μπανγκλαντές, το Τατζικιστάν, το Τσαντ και η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό. Οι κύριες αιτίες της ρύπανσης είναι η καύση ορυκτών καυσίμων, οι πυρκαγιές, η σκόνη και τα ακραία καιρικά φαινόμενα, όλα ενισχυμένα από την κλιματική κρίση. Το οικονομικό κόστος της ατμοσφαιρικής ρύπανσης υπολογίζεται σε 43 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως.

Η θέση της Ελλάδας

Η Ελλάδα απέχει αρκετά από τη λίστα των χωρών με καθαρό αέρα. Σύμφωνα με την έκθεση της IQAir, κατατάσσεται περίπου στην 92η θέση παγκοσμίως, με επίπεδα PM2,5 που ξεπερνούν σταθερά το όριο των 5 μg/m³. Στην Αθήνα, οι συγκεντρώσεις φτάνουν συχνά 15–20 μg/m³, δηλαδή έως και τέσσερις φορές πάνω από το όριο ασφαλείας, επιβεβαιώνοντας ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση παραμένει σημαντικό και διαρκές πρόβλημα.

Η έκθεση επισημαίνει την ανάγκη για συστημική αντιμετώπιση της ρύπανσης, τόσο σε επίπεδο πολιτικών όσο και καθημερινής συμπεριφοράς, ώστε να περιοριστούν οι επιπτώσεις στην υγεία και το περιβάλλον.