«Υδατόραμα»: Ψηφιακός χάρτης των ποταμών από το ΑΠΘ – Πότε ολοκληρώνεται

Ένα νέο ψηφιακό εργαλείο για την καταγραφή και την ανάδειξη του υδάτινου πλούτου των δήμων αναπτύσσει το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Πρόκειται για το «Υδατόραμα», μια διαδραστική πλατφόρμα που θα συγκεντρώνει σε ένα σημείο δεδομένα για την ποιότητα των υδάτων, τις βροχοπτώσεις και τα ποτάμια οικοσυστήματα, διευκολύνοντας την πρόσβαση των δημοτικών αρχών σε χρήσιμες πληροφορίες.

Το πρώτο παραδοτέο του έργου έχει ήδη ολοκληρωθεί, ενώ η τελική παράδοση της πλατφόρμας προγραμματίζεται για τον Απρίλιο του 2027. Ωστόσο, το σύστημα βρίσκεται ακόμη σε στάδιο ανάπτυξης και δεν είναι προς το παρόν ελεύθερα προσβάσιμο στο διαδίκτυο.

Όπως εξήγησε ο επίκουρος καθηγητής του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών του ΑΠΘ, Χαράλαμπος Σκουληκάρης, μιλώντας στο «Θεσσαλικό Περισκόπιο», βασικός στόχος είναι να αποκτήσουν οι δήμοι μια ολοκληρωμένη εικόνα για την κατάσταση των υδάτινων πόρων στην περιοχή τους, χωρίς να χρειάζεται να αναζητούν στοιχεία σε διαφορετικές βάσεις δεδομένων.

Τι θα περιλαμβάνει η πλατφόρμα

Το «Υδατόραμα» θα συγκεντρώνει επίσημα δεδομένα από τα εθνικά σχέδια διαχείρισης υδάτων, τα οποία θα προσαρμόζονται στα διοικητικά όρια κάθε δήμου. Μέσα από την πλατφόρμα, οι χρήστες θα μπορούν να ενημερώνονται για την κατάσταση των υδάτινων σωμάτων, τις προστατευόμενες περιοχές και τις χρήσεις γης.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην εύκολη κατανόηση των πληροφοριών, ακόμη και από πολίτες ή αιρετούς που δεν διαθέτουν εξειδικευμένες γνώσεις. Για τον λόγο αυτό, η ποιότητα των νερών θα απεικονίζεται με χρωματική κωδικοποίηση, ώστε η κατάσταση κάθε περιοχής να γίνεται άμεσα αντιληπτή.

Παράλληλα, θα ενσωματωθούν στοιχεία βροχοπτώσεων από την ευρωπαϊκή βάση δεδομένων ERA5, με ιστορικές καταγραφές, διαγράμματα και τάσεις ανά περιοχή. Στον σχεδιασμό προβλέπεται, επίσης, η δυνατότητα ενσωμάτωσης δεδομένων από αυτόματους σταθμούς παρακολούθησης.

Σύμφωνα με τον κ. Σκουληκάρη, η πλατφόρμα σχεδιάζεται με τρόπο που να μπορεί να αξιοποιηθεί και από μικρούς δήμους, χωρίς να απαιτείται εξειδικευμένο προσωπικό ή συνεχής εισαγωγή στοιχείων από τις δημοτικές υπηρεσίες.

Δεν αποτελεί σύστημα πρόγνωσης πλημμυρών

Παρά τη συγκέντρωση δεδομένων για τα νερά και τις βροχοπτώσεις, το «Υδατόραμα» δεν θα λειτουργεί ως σύστημα πρόγνωσης ή έγκαιρης προειδοποίησης για πλημμυρικά φαινόμενα.

Όπως διευκρίνισε ο κ. Σκουληκάρης, πρόκειται για ένα ενημερωτικό εργαλείο, το οποίο αποσκοπεί στην καλύτερη γνώση και τεκμηρίωση της κατάστασης των υδάτινων πόρων κάθε περιοχής.

Μέσα από αυτή τη διαδικασία, οι δήμοι θα μπορούν να εντοπίζουν προβλήματα, όπως η υποβαθμισμένη ποιότητα του νερού, και να αναζητούν τρόπους αντιμετώπισής τους σε συνεργασία με πανεπιστήμια και ερευνητικούς φορείς.

Τα στοιχεία που θα συγκεντρώνονται αναμένεται να διευκολύνουν, παράλληλα, τη συμμετοχή των δήμων σε ερευνητικές συνεργασίες και ευρωπαϊκά προγράμματα, αλλά και την εφαρμογή νέων τεχνολογιών για την προστασία του περιβάλλοντος.

Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο καθηγητής, στόχος είναι να δοθεί η δυνατότητα ακόμη και σε έναν μικρό δήμο να συμμετέχει σε ένα ευρωπαϊκό πρόγραμμα, αξιοποιώντας τα δεδομένα που θα διαθέτει για το φυσικό περιβάλλον του.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, το ΑΠΘ θα αναλάβει τη συντήρηση του συστήματος για έναν χρόνο μετά την ολοκλήρωση του έργου.

Παρουσίαση στους δήμους της Θεσσαλίας στις 30 Οκτωβρίου

Οι δυνατότητες της πλατφόρμας και οι προοπτικές συμμετοχής των δήμων θα παρουσιαστούν την Παρασκευή 30 Οκτωβρίου, στις 11:00, σε συνάντηση εργασίας που διοργανώνει η Περιφέρεια Θεσσαλίας.

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στην αίθουσα του Περιφερειακού Συμβουλίου στη Λάρισα, στη συμβολή των οδών Καλλισθένους και Θεοφράστου. Την πρόσκληση απευθύνει ο περιφερειάρχης Θεσσαλίας, Δημήτρης Κουρέτας, ενώ τον συντονισμό και τη διαχείριση του προγράμματος έχει αναλάβει το Ελληνικό Δίκτυο Δήμων με Ποτάμια.

Το έργο αφορά την ανάπτυξη ενός διαδικτυακού, διαδραστικού γεωχωρικού συστήματος πληροφοριών για τα ποτάμια οικοσυστήματα και υλοποιείται μέσω προγραμματικής σύμβασης μεταξύ του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης και του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.